Кіріспе

Құстар туысы

Құйрықтар (айтылуы: /ˈkɜːrljuː/) – Numenius туысына жататын тоғыз түрлі құстардың тобы. Оларды ұзын, жұқа, төмен қарай иілген мүңкілері және ала-қоңыр реңді қауырсындарымен тануға болады. Ағылшын тіліндегі атауы еуразиялық құйрықтың дауысын еліктейді, бірақ бұл атауға көне француз тіліндегі corliu ("хабаршы") сөзінен және courir ("жүгіру") сөзінен де әсер еткен болуы мүмкін. Бұл атау алғаш рет 1377 жылы Лэнглэндтің "Пирс Плоуман" шығармасында "Fissch to lyue in þe flode Þe corlue by kynde of þe eyre" деген түрінде тіркелген. Еуропада "құйрық" деген сөз көбінесе бір түрді – еуразиялық құйрықты (Numenius arquata) білдіреді.

Сипаттама

Олар құдайшылдармен бірге сколопацидтердің ең көне туыстарының бірі, құдайшылдар сырттан ұқсас болғанымен, тік мүңктейтін ұсы бар. Құрлықаздар ұзын мүңктерін пайдаланып, құрттар мен басқа да жұмырқакөздерді іздеп, лайлы немесе өте жұмсақ жерде қоректенеді. Олар сондай-ақ қабылдап, шаяндар сияқты нәрселерді де жейді.

Тарату

Бұйралар бүкіл әлемде таралған. Көптеген түрлері жақсы көшіп-қоныс жасайды, сондықтан жылдың әртүрлі мезгілдерінде Еуропа, Ирландия, Ұлыбритания, Иберия, Исландия, Африка, Оңтүстік-Шығыс Азия, Сібір, Солтүстік Америка, Оңтүстік Америка және Австралияда олардың бірнеше түрлерін кездестіруге болады. Ауыл шаруашылығы практикасының өзгеруіне байланысты бұйралардың таралу аймағы соңғы жүз жылда айтарлықтай өзгерді. Мысалы, еуразиялық бұйралардың саны батпақтарды егіс жерлеріне айналдыру салдарынан азайды, ал ұзын мүңкілді бұйралар мал жайылатын жерлерде көбею тығыздығы артты. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, Ирландияда еуразиялық бұйралардың өсіп-өніп жатқан саны өте аз, бұл құстың сол елде жойылып кетуі мүмкін деген алаңдаушылықты тудырып отыр. Тас бұйралар нағыз бұйраларға (Scolopacidae тұқымдасы) жатпайды, олар Burhinidae тұқымдасының мүшелері, бұл тұқымдас Charadriiformes орнына жатады, бірақ олармен тек қана алыс туыс.