Кіріспе

Уильям Прескотт (20 ақпан 1726 - 13 қазан 1795) – Американдық Тәуелсіздік соғысындағы американдық полковник, Бункер-Хилл шайқасындағы патриот әскерлеріне қолбасшылық еткен. Прескотт сарбаздарына "Олардың көзінің ақтарын көргенше оқ атпаңдар" деген бұйрығымен белгілі. Бұл бұнтовшіл әскерлерге жауды жақын қашықтықтан, осылайша дәлірек және қауіптірек оқтап, оқ-дәрілерін үнемдеуге мүмкіндік берді. Осы мәшһүр сөзді Прескотт айтқан ма, әлде одан бұрынғы біреу айтқан ма, деген мәселе даулы.

Өмір

Прескотт Массачусетс штатының Гротон қаласында Бенджамин Прескотт (1696–1738) және Абигейл Оливер Прескотт (1697–1765) отбасында дүниеге келген. Ол 1758 жылдың 13 сәуірінде Әбигейл Хейлге (1733–1821) үйленді және олардың бір баласы болды, оның аты Уильям Прескотт кіші. Уильям Прескотт Массачусетс штатының Пепперл қаласында, Прескотт көшесінде үй иесі болған. Прескотт сол кезде Холлис (Нью-Гэмпшир) штатымен шектесетін шекаралық қала еді. Шындығында, үндістер көп жылдар бойы оның көршілері болып қалып, олар күнделікті жұмыстарына қарусыз далаға шығу қауіпсіз емес деп есептеген. Полковник Прескотт жерлерін ұлы, құрметті Уильям Прескотт және немересі, тарихшы Уильям Х. Прескотт бастапқы үнді атауымен иелене берді. Прескотт 1745 жылы Уильям Пепперрелл басшылығымен Луисбургты қоршауға қатысқан провинциялық ополчениеде қызмет етті, ал 1755 жылы Нова-Шотландиядан бейтарап француздарды қууға жіберілген провинциялық әскерлердің лейтенанты болды. Оралғаннан кейін ол жоғарыда айтылғандай, Хейл мысқа үйленді және капитан шеніне көтерілді. 1755 жылы Француз және Үнді соғысы кеңейген кезде ол Форт-Бозжур шайқасында қатысты. Ол сол соғыстағы қызметі үшін Британ армиясына қосылудан бас тартты. Қазіргі Массачусетс штатындағы Прескотт қаласы оның құрметіне аталған. Ол Бункер-Хилл шайқасында оныңмен бірге шайқасқан Уильям Прескотт кішінің әкесі болды. Ол сонымен қатар белгілі тарихшы Уильям Х. Прескотттың әкесі болды, оның есімімен Аризона штатындағы Прескотт қаласы аталған.

Кейінгі өмірі

Полковник Прескотт 1776 жылдың соңына дейін қызметте болды. Ол Нью-Йорк штатындағы Губернатор аралында американдықтар қаладан кетуге мәжбүр болғанға дейін орналасты. 1777 жылдың күзінде ол ерікті ретінде генерал Бургойннің әскерін тұтқындауға көмектесті, бұл оның соңғы әскери қызметі болды. Ол Салемде өткен провинциялық конгреске мүше болып сайланды. Армиядан зейнетке шыққаннан кейін ол қалалық хатшы, әкімші, үш жыл бойы Бас сотқа өкіл және өмірінің соңына дейін судья болып қалаға қызмет етті. Шейс көтерілісі басталғанда, ол Конкордқа асығып барып, соттарды қорғауға және заң мен тәртіпті сақтауға көмектесті. Прескотт кейінгі жылдары Массачусетс жалпы сотында қызмет етті. Ол сондай-ақ 1786 жылы Шейс көтерілісін басу үшін шақырылған жасақта қызмет етті. Оның інісі Оливер Прескотт осы көтерілісті басуда ықпалды болды. Жазушы полковник Прескотттен келесі оқиғаны естіді: "1776 жылы Нью-Йоркке жақын жердегі полкімен болғанда, күзетшілер британдық дезертирді әкелді. Лагерьге жақындағанда дезертир күзетшілерге: «Сол офицер – полковник Прескотт» деді. Күзетші полковникке хабарлады. «Мені қалай таныдың?» – деп сұрады полковник Прескотт. «Мен сені Банкер-Хиллде көрдім, – деді солдат, – және бірден еске алдым». «Неге сол кезде мені өлтірмедің?» – деп сұрады полковник Прескотт. «Мен бар күшімді салдым, – деді солдат, – қашып кетуің мүмкін емес деп ойлағанда бірнеше рет мақсат тұтып аттым. Мен де бірнеше рет сізге штығыммен шабуға тырыстым, сіз қалағандай жақын болғанда, және біз сіздің бекіністеріңізге ие болғаннан кейін». «Сен батыр жігітсің, – деді полковник Прескотт, – шатырыма кел, мен сені құрметпен қарсы аламын». Соғыс ошағынан шегінген кезде полковник Прескотт Бостон мойнына жақын Шарльстаун көшесіндегі үйге келді, онда үш-төрт адам бір табақ пунш дайындап, оны полковник Прескоттке татып көруге үлкермей жатып ұсынды. Шаршап, шөлдеген адам үшін бұл өте қуанышты және қабылданатын сый болды. Прескотт табақты алды, бірақ ішкісі келмес бұрын үйден артиллериялық оқ өтті, сол кезде адамдар дереу қашып кетіп, полковник Прескотт табақты өзі және қалауынша ішіп бітті. Доктор О. Прескотт полковник Прескотттің нағыз патриот болғанын айтады. Ол көрші ретінде мейірімді, қайырымды және бейбітшілікке ұмтылған, жалпы сүйісті және құрметтелген адам болды. Уильям Пеппереллде кеудесінің сусыздануынан қайтыс болды және оның дәрежесіне, өміріне және мінезіне лайық әскери салтанатпен Уолтон зиратына жерленді. Ол өте қарт болғанда, құрметке толы және жоғары бағаланған күйде қайтыс болды. Оның әйелі 1821 жылдың 21 қазанында 88 жасында қайтыс болды.

Құлдық

Уильям Прескотт ешқашан құл иеленбеген және құлдыққа қарсы айқын сөйлеген. Прескотт Массачусетс штаты құлдықты тыйымдасын қолдады. 1783 жылы Массачусетс штаты құлдықты жойғанда, Прескотт бұл оқиғаны көпшілік алдында қуана тойлады. Прескотт сондай-ақ Бункер-Хилл шайқасында оныңмен бірге шайқасқан афроамерикалық солдат Салем Пурды жоғары бағалағанын ашық айтты, тіпті Массачусетс штатының сотына оның шайқастағы ерлігін мақтаған хат жазып, оған сыйлық беруді ұсынды.

Мұра

Прескотттің бейнесі Массачусетс штатының Чарльстаун қаласындағы Банкер-Хилл шайқасының ескерткіші үшін мүсінге айналдырылып, 1881 жылы ашылды. Бұрынғы Массачусетс штатындағы Прескотт қаласы оның құрметіне аталған. 1938 жылы қала Куаббин суқоймасын салу аясында таратылды, ал жері қазір Прескотт түбегін құрайды, ол суқойманың басты салаларын бөліп тұрады. Полковник Прескотттің "Көздерінің ақ бөлігін көргенше оқ атпаңдар" деген танымал бұйрығы "The Shot Heard Round the World" атты Schoolhouse Rock бейневидеосы мен әнінің маңызды бөлігі болып табылады. 1856 жылы оның құрметіне аталған Прескотт мектебі Чарльстаун қаласындағы Банкер-Хилл зираттарының солтүстік-шығыс бөлігінде салынды. Кейін Прескотт мектебі Уоррен мектебімен бірігіп, Уоррен Прескотт мектебін құрды. Прескотттың үйі Массачусетс штатының Пепперл қаласында орналасқан. Кембридж, Массачусетс штатында 1775 жылдың 16 маусымында 1200 патриот жиналып, Прескотт пен Гарвард президенті Лэнгдонның сөздерін тыңдады, содан кейін Банкер мен Бридс-Хиллге қарай жолға шықты. Оның жазуының суретін цитатадан қараңыз, онда оны дұрыс емес түрде генерал деп атайды. Бұл ескерткіш Гарвардтың Литтауэр орталығының батысындағы көгалда орналасқан, ол Гарвардтың Ғылым орталығының батысында, Гарвард ауласының сыртында жатыр. Орын картасын цитатадан қараңыз. Дегенмен, Кембридждегі Гарвард ауласынан екі блок қашықтықтағы Прескотт көшесі полковник Уильям Прескотттың есімімен емес, оның немересі Уильям Хиклинг Прескотттың (4 мамыр 1796 – 28 қаңтар 1859) есімімен аталған. Бұл немере белгілі тарихшы және жазушы болды, ол (тарихи келісімнің керемет сәтінде) Банкер-Хилл патриоттарына шабуыл жасаған британдық кемелердің бірі – HMS Falcon капитаны Джон Линзидің немересіне үйленді. Аризона штатының Прескотт қаласы да осы ғалым немеренің құрметіне аталған. Уильям Прескотт бастауыш мектебі, Скрантон, Пенсильвания штаты, оның құрметіне аталған. 1966 жылы салынған, олардың талисманы – Патриоттар.