Кіріспе
Геометрияда дұрыс емес айналу (сондай-ақ айналудың шағылысуы, роторефлексия немесе ротоинверсия деп аталады) — Эвклид кеңістігіндегі изометрия, ол белгілі бір ось маңында айналу мен осы оське перпендикуляр жазықтықтағы шағылысудың комбинациясы болып табылады. Шағылысу және инверсия — дұрыс емес айналудың ерекше жағдайлары. Кез келген дұрыс емес айналу — аффиндік түрлендіру, ал координаталардың бастапқы нүктесі бекітілген жағдайларда — сызықтық түрлендіру. Ол геометриялық симметрия, молекулалық симметрия және кристаллография контекстінде симметрия операциясы ретінде қолданылады, онда айналу мен шағылысудың комбинациясынан өзгермейтін объект дұрыс емес айналу симметриясына ие деп есептеледі. + Мысал: роторефлексиялық симметриясы бар көпжақтар тобы S4 S6 S8 S10 S12 Кіші топтар C2 C3, S2 = Ci C4, C2 C5, S2 = Ci C6, S4, C3, C2 Мысал: бейіштi дигональдық антипризма, үшбұрышты антипризма, шаршы антипризма, бесбұрышты антипризма, алтыбұрышты антипризма. p антипризмалары, егер p тақ болса, инверсиялық симметрияны қамтиды, Ci.
In geometry, an improper rotation (also called rotation reflection, rotoreflection, or rotoinversion) is an isometry in Euclidean space that is a combination of a rotation about an axis and a reflection in a plane perpendicular to that axis. Reflection and inversion are each special case of improper rotation. Any improper rotation is an affine transformation and, in cases that keep the coordinate origin fixed, a linear transformation. It is used as a symmetry operation in the context of geometric symmetry, molecular symmetry and crystallography, where an object that is unchanged by a combination of rotation and reflection is said to have improper rotation symmetry. + Example polyhedra with rotoreflection symmetryGroup S4 S6 S8 S10 S12Subgroups C2 C3, S2 = Ci C4, C2 C5, S2 = Ci C6, S4, C3, C2Examplebeveled digonal antiprism triangular antiprism square antiprism pentagonal antiprism hexagonal antiprism Antiprisms with directed edges have rotoreflection symmetry. p antiprisms for odd p contain inversion symmetry, Ci.
Кіші топтар
S2n тікелей кіші тобы Cn болып табылады, оның реті n, индексі 2, роторефлексия генераторы екі рет қолданылу арқылы алынады. n тақ болған жағдайда, S2n инверсияны қамтиды, ол Ci немесе S2 деп белгіленеді. S2n тікелей көбейтінді болып табылады: S2n = Cn × S2, егер n тақ болса. Кез келген n үшін, егер тақ p саны n-нің бөлгіші болса, онда S2n/p – S2n кіші тобы болады, оның индексі p-ге тең. Мысалы, S4 – S12 кіші тобы, оның индексі 3.
Тікелей емес изометрия ретінде
Кең мағынада, дұрыс емес айналу кез келген жанама изометрия ретінде анықталуы мүмкін; яғни, E(3)\E+(3) элементі: осылайша, ол жазықтықтағы таза шағылыс немесе жылғалатын жазықтық болуы мүмкін. Жанама изометрия – детерминанты -1-ге тең ортогональды матрицасы бар аффиндік түрлендіру. Дұрыс айналу – бұл қалыпты айналу. Кең мағынада, дұрыс айналу тікелей изометрия ретінде анықталады; яғни, E+(3) элементі: ол сондай-ақ сәйкестік, ось бойымен жылжумен айналу немесе таза жылжу болуы мүмкін. Тікелей изометрия – детерминанты 1-ге тең ортогональды матрицасы бар аффиндік түрлендіру. Егер айналу тары немесе кең мағынада қарастырылса, екі дұрыс емес айналудың қосылысы дұрыс айналуға, ал дұрыс емес және дұрыс айналудың қосылысы дұрыс емес айналуға тең болады.
Физикалық жүйелер
Жарамсыз айналу (мысалы, жүйенің көздершілік симметрия жазықтығы болса) кезінде физикалық жүйенің симметриясын зерттегенде, векторлар мен псевдовекторларды (сондай-ақ скалярлар мен псевдоскалярларды, және жалпы алғанда тензорлар мен псевдотензорларды) ажырату маңызды, себебі соңғылары дұрыс және жарамсыз айналулар астында әртүрлі түрленеді (3 өлшемде псевдовекторлар инверсияға қатысты өзгермейді).