Янби қазақ автономиялық облысының тарихы мен халқы
Yanbian Korean Autonomous Prefecture
Жілінь провинциясының шығысында орналасқан Қытайдың Яньбянь Корей автономиялық облысы туралы ақпарат. Тарихы, географиясы, Корей халқы және археологиялық ескерткіштері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Янбян корей автономиялық префектурасы – Қытайдың Цзилинь провинциясының шығысында орналасқан автономиялық префектура. Янбянның солтүстігінде Хэйлунцзян провинциясы, батысында Цзилинь провинциясының Байшан және Цзилинь қалалары, оңтүстігінде Солтүстік Кореяның Солтүстік Хамгён провинциясы, ал шығысында Ресейдің Приморский крайы жатыр. Янбян аймағында көптеген Чаосиандзу өкілдері тұрғандықтан Корея автономиялық префектурасы мәртебесі берілген. Префектураның орталығы – Янцзи қаласы, жалпы ауданы – ... . Префектурада маңызды Бальхае археологиялық ескертімі бар: Лонгтоу тауындағы ежелгі қабірлер, соның ішінде Принцесса Чонхё мазары.
The Yanbian Korean Autonomous Prefecture is an autonomous prefecture in the east of Jilin Province, China. Yanbian is bordered to the north by Heilongjiang Province, on the west by Jilin's Baishan City and Jilin City, on the south by North Korea's North Hamgyong Province and on the east by Primorsky Krai in Russia. Yanbian is designated as a Korean autonomous prefecture due to the large number of Chaoxianzu living in the region. The prefectural capital is Yanji and the total area is
The prefecture has an important Balhae archaeological site: the Ancient Tombs at Longtou Mountain, which includes the Mausoleum of Princess Jeonghyo.
Тарих
Мин әулеті тұсында Янбианды Цзяньчжоу гвардиясы (建州衛) басқарды, ал Цин әулетінің соңында аймақ Янцзи (延吉廳) және Хунчунь (琿春廳) округтеріне бөлінді. 1644 жылдан 1800 жылдарға дейін Цин мемлекетінің маньчжур әкімшілері Солтүстік-Шығыс Қытайды саяси және этнографиялық тұрғыдан «Маньчжурия» деп бөліп алуға тырысты, егер этникалық хан қытай әулеті Қытайды қайта бақылауға алса, олар сонда шегінуі мүмкін еді. Бірақ, бұл әрекет сәтсіз аяқталды, себебі солтүстік-шығыс аймақтағы хан қытай көшіп келушілеріне сауда мен ауыл шаруашылығында мүмкіндіктер болды, бұл ережелерді бұзуды тиімді етті, сондай-ақ кейінірек Циннің сол ережелерді жеңілдетуі (Чуан Гуандун) ресейлік шабуылдарды болдырмауға бағытталған шара болды. 19 ғасырдың соңында корей иммигранттары Корея түбегінен Қытайға жаппай көшіп келді. Қытай Республикасы құрылғаннан кейін тағы бір толқын келді. Коммунистер билікке келген кезде Маньчжуриядағы 2 миллион этникалық корейдің 1,2 миллионы Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін аймақта қалды. Олардың көптегені Қытай Азамат соғысына қатысты, көбінесе Қытай коммунистерінің жағында. Азамат соғысы аяқталғаннан кейін, жаңа қытай үкіметі 1952 жылы осы корейлерге өздерінің автономиялық аймағын (区) берді. Янбиан 1955 жылы этникалық автономиялық облысқа дейін көтерілді. Мәдени революция кезінде Янбианда этникалық корейлер өлтіріліп, қуғынға ұшырады. Корей (Чосон) көші-қоны Солтүстік-Шығыс Қытайға 19 ғасырдың соңғы тоқсанында айтарлықтай көлемде басталды және негізінен Корея шекарасының экономикалық қиындықтарынан туындады. 1910 жылы Кореяны жапондықтар басып алғаннан кейін, Маньчжурияға саяси себептермен де аз, бірақ маңызды көшіп келушілер келді. 1952 жылы корей көшіп келушілері жергілікті халықтың 60% құрады, бірақ 2000 жылға қарай бұл көрсеткіш 32% төмендеді. Қытай билігі корей тіліндегі мектептер мен басылымдарға субсидия береді, сонымен қатар аймақта корей ирредентизмінің пайда болуын болдырмау үшін шаралар қабылдайды. 1990 жылдардың соңынан бастап Чаосяньзулар Қытай мәдениетіне жеделдеп сіңіп, күнделікті өмірде қытай тілін қолдана бастады және қытай тіліндегі мектептерге баруды жөн көрді.
In the Ming dynasty, Yanbian was governed by the Jianzhou Guard (建州衛) and in the late Qing dynasty the area was divided into the Yanji (延吉廳) and Hunchun (琿春廳) subprefectures. From 1644 to the 1800s the Manchurian administrators of the Qing state attempted to separate Northeast China, politically and ethnographically, into a "Manchuria" to which they could retreat in case an ethnically Han Chinese dynasty regained control over China. However, this effort failed because of the trading and agricultural opportunities available to Han Chinese migrants in the northeast region which made it profitable to evade the rules, as well as later Qing relaxation of the same rules (Chuang Guandong) to discourage Russian encroachment. In the late 19th century, Korean immigrants migrated en masse from the Korean Peninsula to China. After the foundation of the Republic of China, a second wave arrived. Of the 2 million ethnic Koreans in Manchuria at the time of the communist takeover, 1.2 million remained in the region after the end of World War II. Many participated in the Chinese Civil War, most on the side of the Chinese communists. When the civil war was over, the new Chinese government gave these Koreans their own autonomous region (区) in 1952. Yanbian was upgraded to an ethnic autonomous prefecture in 1955. During the Cultural Revolution, ethnic Koreans were killed and persecuted in Yanbian. Korean (Joseon) migration into Northeast China began in significant numbers in the last quarter of the 19th century and was mainly motivated by economic hardship on the Korean side of the border. After the Japanese annexed Korea in 1910, a small but significant number of migrants also came to Manchuria for political reasons. In 1952, the Korean migrants comprised some 60% of the local population, but by 2000 that was down to 32%. The Chinese authorities subsidize Korean language schools and publications, but also take measures to prevent an emergence of Korean irredentism in the area. From the late 1990s, the Chaoxianzu have assimilated into mainstream Chinese culture with increasing speed, often switching to daily use of Chinese and choosing to attend Chinese language schools.
Демография
2022 жылдың соңында Янбианда тіркелген халықтың жалпы саны 2,015 миллион адамды құрады. 2022 жылы қалалық жерге қоныстану деңгейі 69,6% болды.
The total registered population in Yanbian at the end of 2022 was 2.015 million. The urbanization rate was 69.6% in 2022.
Этникалық құрамы
Янбиан халқы 2022 жылы негізінен хань этникалық тобынан тұрды, олардың үлесі 60,2% деп есептелді, одан кейін корейлер 35,5%, маньчжулар 3,6% құрады. +Янбиан корей автономиялық облысының демографиялық сипаттамасыЭтносХаньКорейМаньчжуХуэйМоңғолМяоТуцзяЧжуанЦзинпоИБасқаларХалық саны1 222 372597 42654 2925 5304 5323492482192141681 350%65,7930,772,800,280,230,020,010,010,010,010,07Этностық азшылықтардың үлесі89,938,170,830,680,050,040,030,030,030,20Корей түбегіндегідей, Янбиан корейлері арасында ең көп кездесетін тегі – Ким (қытай тілінде Цзинь [金]). Көптеген адамдар Кореядан 19 ғасырда және жапондық оккупация кезінде көшіп келді.
The population of Yanbian was predominantly Han as of 2022, who were estimated to make up 60.2%, followed by Koreans at 35.5%, and Manchus at 3.6%. +Demographic Profile of the Yanbian Korean Autonomous PrefectureEthnicityHanKoreanManchuHuiMongolMiaoTujiaZhuangJingpoYiOtherPopulation1,222,372597,42654,2925,5304,5323492482192141681,350%65.7930.772.800.280.230.020.010.010.010.010.07% of ethnic minorities–89.938.170.830.680.050.040.030.030.030.20As on the Korean peninsula, the most common surname among Yanbian Koreans is Kim (Jin [金] in Chinese). Many emigrated from Korea during the 19th century and again during the Japanese occupation.
Мәдениет
Мандарин қытай тілі мен Чаосиандзу корей тілі Янбианда мемлекеттік тілдер ретінде қолданылады. Янбян Корея автономиялық облысының мұражайы 1960 жылы жоспарланып, 1982 жылы салынды. Онда 10 000-нан астам экспонат, оның ішінде 11 бірінші санаттағы артефакт бар. Экспонаттарға қойылған таңбалар мен түсіндірмелер корей және қытай тілдерінде берілген, сондай-ақ экскурсия жүргізушілер де екі тілде қолжетімді.
Both Mandarin Chinese and Chaoxianzu style Korean are used as official languages in Yanbian. The Museum of Yanbian Korean Autonomous Prefecture was planned in 1960, and constructed in 1982. It contains over 10,000 exhibits, including 11 first level artifacts. The exhibits' labels and explanations are bilingual in Korean and Chinese and tour guides are also available in both languages.
Спорт
Янбян Корея автономиялық облысы – Қытай футболы үшін маңызды аймақ. 50 жылдың ішінде 40-тан астам футболшы Қытай ұлттық құрамасына шақырылды. Бұл облыстағы алғашқы кәсіби футбол клубы – Цзилинь Үш Жұлдыз футбол клубы. 1994 жылдан 2000 жылға дейін бұл клуб жыл сайын Қытайдың жоғары футбол лигасында өнер көрсетті. 2000 жылы олар жоғары лигадан төменгі лигаға түсіп қалды. Нашар экономикалық жағдайға байланысты клуб Чжэцзян провинциясындағы Лученг тобына сатылды. Янбиан Лонгдинг Қытай футбол лигасының екінші дивизионында, 30 000 орындық Янцзи стадионында ойнайды. 2016 жылы Янбиан футбол клубы Шэньчжэнь Фунде тобының (富德集团) демеушілігін алды, Қытай Суперлигасына қатысуға рұқсат алып, ал 2015 жылы Қытайдың екінші лигасының жеңімпазы атанды.
Yanbian Korean Autonomous Prefecture is an important region for Chinese football. Over 50 years, more than 40 footballers have been selected by the China national team. The first professional football team in this prefecture is Jilin Three Stars Football Club. From 1994 to 2000, this club had played each year in the top Chinese football league. In 2000, they were relegated from the top league. Because of poor economic conditions the club was sold to Lucheng Group in Zhejiang Province. Yanbian Longding plays in the 30,000 seater Yanji Stadium in China League One, the second tier of the Chinese football league system. In 2016, Yanbian Football Club was sponsored by Shenzhen Funde Group (富德集团) when they got the permission of Chinese Super League, since they acquired the 1st place in the Chinese Second League in 2015.