Кіріспе

Ауыл шаруашылығы егістік жүйесі

Ауыл шаруашылығында бірнеше дақыл өсіру немесе көп дақылды егіс – бір жыл ішінде бір ғана дақылдың орнына бір жер телімінде екі немесе одан көп дақыл өсіру тәсілі. Егер бірнеше дақыл бір уақытта өсірілсе, бұл аралас егіс деп те аталады. Бұл жүйе фермерлерге өнімділігін екі есеге арттыруға және табысын көбейтуге көмектеседі. Алайда, көп дақылды егіс үшін екі немесе одан көп дақылды таңдау, басты назарда таңдалған дақылдардың бір-біріне тигізер пайдасы болуы керек. Бірге жиналатын көп дақылды жүйелерде астықты саралау қиынға түсуі мүмкін. Бұл екі рет дақыл өсіру түрінде болуы мүмкін, яғни бірінші дақыл жиналғаннан кейін екінші дақыл себіледі. Үндістанның Гархвал Гималайында барханахя деп аталатын тәжірибе бар, онда әртүрлі бұршақ, дәнді дақылдар мен арпаны қоса алғанда, бір жерге 12 немесе одан да көп дақыл себіледі және олар әртүрлі уақытта жиналады.

Бірнеше егін егудің пайдасы

Көптеген егінді кең көлемде енгізу елдің азық-түлік дағдарысын азайтуға көмектеседі. Егіс енгізудің жалпы құны төмендейді, тыңайтқыштарға, суаруға, еңбекке және басқа да шығындар азаяды, себебі бір жерге екі немесе одан көп дақыл егіледі. Дақылдардың өзара байланысынан арамшөптердің өсуі, зиянкестер мен аурулардың таралу қаупі төмендейді. Бұл шаруашылықты тиімді басқаруға және фермердің табысын арттыруға мүмкіндік береді. Дегенмен, әлемдегі жаңбырға тәуелді егістік жердің тек 5%-ы көп егістікпен өңделеді, ал суармалы егістік жердің 40%-ы көп егістікке ие. Қытайда жер реформасы және шаруашылықты ұжымдастыру оңтүстік аймақта екі есе көлемде дақыл өсіруге жағдай жасады, нәтижесінде ауыл шаруашылығы өнімділігі күрт өсті.