Кіріспе
Елизавета дәуірі Англиясының ақындары мен ғалымдарының тобы ретінде танымал болған "Түнгі мектеп" – 1592 жылы "Куфр мектебі" деп аталған, сэр Уолтер Роли төңірегінде біріккен ерлер тобының қазіргі атауы. Бұл топқа ақын және ғалымдар Кристофер Марлоу, Джордж Чапман, Мэтью Ройдон және Томас Харриот кірген деген болжам бар. Олардың барлығы бір-бірін танығандығына нақты дәлел жоқ, бірақ олардың байланыстары туралы әртүрлі пікірлер Елизавета дәуірі туралы жазылған еңбектерде жиі кездеседі.
The School of Night is a modern name for a group of men centred on Sir Walter Raleigh that was once referred to in 1592 as the "School of Atheism". The group supposedly included poets and scientists Christopher Marlowe, George Chapman, Matthew Roydon and Thomas Harriot. There is no firm evidence that all of these men were known to each other, but speculation about their connections features prominently in some writing about the Elizabethan era.
Атауы
Рали алғаш рет 1592 жылы иезуит діни қызметкері Роберт Персонс «Атеизм мектебінің» орталығы деп атады. «Түнгі мектеп» деген атау, алайда, қазіргі заманғы қолданысқа енгендік. Бұл мектептің жасырын интеллектуалдық үйірме екендігі туралы теорияны Артур Эчесон 1903 жылы жарық көрген «Шекспир және бәсекелес ақын» еңбегінде мәтіндік негізде алға тартты. Жаңа атау Шекспирдің «Еңбек пен махаббат жоғалғанда» пьесасының IV актісінің 3-ші көрінісіндегі бір сөзге сілтеме жасайды, онда Наварра королі: «Қара – тозақтың белгісі, / Зинданның түсі және түнгі мектептің реңі» дейді. Ачесонның ұсынысын белгілі редакторлар Джон Довер Уилсон мен Артур Куиллер Коуч 1923 жылғы «Еңбек пен махаббат жоғалғанда» басылымында қолдады. Дегенмен, бұл жолдың кем дегенде екі басқа да жазылған нұсқасы бар, біреуі «түннің киімі» деп, екіншісі «түннің қара көзі» деп аударылған. Бұл сөздердің контексі сыбайлас жемқорлықпен ешқандай қатысы жоқ: король достасы Бероунның сүйіктісі Розалиннің қара шашын әжуалайды. Джон Керриган бұл жолдың өте түсінікті екенін түсіндіреді, ол Бероунның қара шашты сүйіктісін «әдемі» деп мақтауына жауап ретінде келтірілген, ал оған қандай да бір маңыз жүктеуге тырысу – жаңылысқандық. «Қара – түннің қара болуға үйренетін мектебі» деген қарапайым мағынасы жеткілікті. 1936 жылы Франсис Йейтс Ралидің серігі және осы қозғалыстың мүшесі саналған Нортумберленд графының стипендия туралы жарияланбаған эссесін тапты және графтың ғалымдар арасындағы «қымбатты әдеттерді» сынайтынын пьесаның басты тақырыбы – ұрыссыздыққа шабыттандырды деп түсіндірді. Бұл болжамды кейбіреулер қиялға берілгендік деп есептейді, бірақ осы уақыттағы белгілі бір түсіндірушілер оны қабылдады.
Атеизм
Олардың әрқайсысы ғылым, философия және дін зерттеген, ал барлығы атеист деп күдіктелген. Сол кезде атеизм айыпы дерлік сатқындыққа теңесті, себебі Генрих VIII реформаларынан кейін ағылшын монархы Англия шіркеуінің басшысы болды, ал шіркеуге қарсы болу – монархқа қарсы болумен тең еді. Алайда, бұл анархияның да атауы болды және саяси тұрғысынан көңілсіздік тудыратын адамдарға жиі тағылған айып еді. Ричард Бэйнс, оның Ұлылық Кеңесінің католиктерге қарсы тыңшысы, "шаруасы, ең болмаса, өздеріне қажеттіні ұсынған" деп, антсыз куәлікте басқа біреуден естігенін айыптап, Марлоутың "Атеист лекциясын сер Уолтер Рэли және басқаларға оқығанын" мәлімдеді. Бұл ақылы тыңшыдан алынған, куәліксіз айғақталған әңгіме, топқа қарсы атеизм айыбын растамады, бірақ кейінірек қосымша дәлелдер ұсынылатыны туралы уәде берді.
Мәдениетте
1990 жылдардың басынан бері (сол кезде Түнгі мектеп гипотезасы академиялық ортада қолдауын жоғалтқан), Түнгі мектеп әдебиетте жиі бейнеленеді. Түнгі мектеп романдарда да маңызды орын алады: Джон М. Фордтың "Түнгі ғалымдар" (1988) – Кристофер Марлоның табылмай қалған пьесасы туралы суық соғыс триллері; Энтони Берджесстің "Дептфордтағы өлген адам" (1993); Николас Кристофердің "Вероника" (1996); Джудит Куктың "Түнгі мектеп" (2000); Алан Уоллдың "Түнгі мектеп" (2001) – Шекспирдің пьесалары мен "мектеп" мүшелері арасындағы байланыстарға құмар болған қазіргі заманғы зерттеушінің әңгімесі; Луис Байардтың "Түнгі мектеп" (2010); Дебора Харкнестің "Түннің көлеңкесі" (2012). Түнгі мектеп – бұл түпнұсқа топтан шабыттанған және белгілі театршіл Кен Кэмпбеллтің басшылығымен біріккен актерлер мен импровизаторлар тобының атауы. Бұл ақындар, драматургтер, ғалымдар мен ойшылдардың тобы Бардқа жатқызылатын пьесаларды бірлесіп жазған болуы мүмкін деген пікір бар. Қазіргі заманғы Түнгі мектеп шоулары көрермендер ұсынған ақындар мен драматургтердің стилінде импровизацияны ұсынады және көбінесе жоғалған Шекспир шедеврлерін жасауды (немесе шоу тілімен айтқанда, 'арнаға салуды') қамтиды. 2023 жылдың қазанында Карл Ове Кнаусгард "Nattskolen" (сөзбе-сөз аударғанда "Түнгі мектеп") атты кітап жариялады, онда Марлоның "Доктор Фауст" пьесасы маңызды рөл атқарады.