Кіріспе

15 ғасырдағы ағылшын ақсұлуы

Эдмунд Бофорт (шамамен 1438 – 6 мамыр 1471), 4-ші Сомерсет герцогы, 6-шы Сомерсет графы, 3-ші Дорсет маркизі, 3-ші Дорсет графы деп аталатын, ағылшын ақсұлуы және Гүлдер соғысында Генрих VI Ланкастер патшасын қолдаған әскери қолбасшы болған.

Өмір

Эдмунд Бофорт, шамамен 1438 жылы туған, Сомерсет герцогы Эдмунд Бофорттың екінші ұлы, оның әйелі Элеонора де Бошамп, Ричард Бошамптың қызы, Уорвиктің 13-ші графы және Томас де Рустың жесірі, Хамлейктің 14-ші бароны. Оның үлкен інісі Генри Бофорт, Сомерсеттің 3-ші герцогы (26 қаңтар 1436 – 15 мамыр 1464). 1461 жылы Ланкастерлердің жеңілісінен кейін Эдмунд Францияда кіші інісі Джон Бофорт, Дорсет маркизімен бірге тәрбиеленді. Ағасы Генри Бофорт, Сомерсеттің 3-ші герцогы 1464 жылы Хексем шайқасынан кейін жазаланды. 1471 жылдың ақпанында Ланкастерлер Эдмундты Сомерсеттің 4-ші герцогы етіп жариялады, бірақ оның ағасының айыпталуы күшін жоймады, ал оның құқықтары жойылды. 1471 жылдың 27 сәуірінде жарияланған жарлықта Эдмунд туралы «Эдмунд Бофорт, өзін Сомерсет герцогы деп есептейді» делінген. 1470 жылдың қазан айында Бофорт Франциядан оралды, себебі король Эдуард IV Ричард Невиллдің, Уорвиктің 16-шы графының тақтан бас тартуы және королева Маргаретпен одақтасуы салдарынан тақтан қуылды, сондай-ақ король Генрих VI-ның қайта орнатылуы орын алды. Ол отбасылық жанжалдың құрбаны болған алғашқы монарх еді, және денсаулығының нашарлығына байланысты оның міндеттерін орындауға көмектесті. Сомерсет осы келісімге ынтасыздықпен қарады және ынтымақтасуға көп күш жұмсаған жоқ. Шын мәнінде, оның Лондонды Эдуард IV-тен қорғай алмауы шешуші сәт болды, бұл Барнет шайқасына (14 сәуір 1471) және Уорвиктің өліміне әкелді. Кейбір дереккөздер оның Барнетте болғанын айтады, бірақ бұл қателік. Ол Уэльске қарай, Джаспер Тюдордан көмек сұрап батысқа қашып, бірақ Теуксбери шайқасында (1471 жылдың 4 мамыры) Йорк әскерімен тоқтатылды. Ол шайқаста Ланкастер әскерінің алғы шебіне басшылық етті. Оның позициясы дерлік қауіпсіз болды, бірақ Эдуардтың фламандтық мылтықшыларының қысымымен, шайқас басталғаннан кейін Бофорт биіктіктен төмен түсіп, Эдуард IV-тің оң қанатына шабуыл жасады. Ол корольдің және Глостер герцогы Ричардтың шабуылына ұшырады және көп ұзамай қашқанын көрді, оның іс-әрекеті шайқасты Йорктердің пайдасына шешті. Жеңіліске ұшырағаннан кейін Сомерсет және басқа Ланкастер көшбасшылары Теуксбери аббаттығына сиынды, бірақ екі күннен кейін олар одан шығарылды. Олар дереу сотталып, 1471 жылдың 6 мамырында Теуксберидің орталығындағы крестте дарға асылды. Ол Теуксбери аббаттығының оңтүстік жағында, арканың астында жерленді. Оның кіші інісі Джон шайқаста қаза тапты, екеуі де үйленбегендіктен, «Бофорт әулеті және оларға тиесілі барлық құрмет жойылды». Генрих VI-ның көп ұзамай өлтірілуі Эдмундтың 1-ші туысы, леди Маргарет Бофорт және оның ұлы Генрих Тюдорды Ланкастер әулетінің аға өкілдері етіп қалдырды.