Кіріспе
Британдық сахналық сиқыршы Джаспер Маскелин (29 қыркүйек 1902 – 15 наурыз 1973) 1930-шы және 1940-шы жылдары британдық сахналық сиқыршы болған. Ол сахналық сиқыршылардың белгілі бір отбасының мүшесі, Невил Маскелиннің ұлы және Джон Невил Маскелиннің немересі еді. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде британ әскері үшін атқарған жұмысы туралы айтқандарымен ең көп есте қалады, онда ол нацистерді жеңу үшін кең ауқымды алдаулар, шалақ әрекеттер мен маскировка жасағанын мәлімдеді.
Jasper Maskelyne (29 September 1902 – 15 March 1973) was a British stage magician in the 1930s and 1940s. He was one of an established family of stage magicians, the son of Nevil Maskelyne and a grandson of John Nevil Maskelyne. He is most remembered for his accounts of his work for the British military during the Second World War, in which he claimed to have created large scale ruses, deception, and camouflage in an effort to defeat the Nazis.
Ерте өмір
Маскелин 1902 жылы Англияның Лондонында, Вандсворт ауданында, сиқыршы Невил Маскелин мен оның әйелі Ада Мэри Ардли отбасында туған.
Сахналық сиқыршы
Маскелин сәтті сахналық сиқыршы болды. Оның 1936 жылғы "Масклиннің сиқыр кітабында" сахналық трюктердің алуан түрі, соның ішінде қолдарының шеберлігі, карта және арқанмен жасалатын трюктер, сондай-ақ "ойды оқу" иллюзиясы сипатталған. 1937 жылы Маскелин Пате фильмінде, "Танымал иллюзионист" фильмінде ойнады, онда ол өзінің әйгілі пышақ жалап қою трюгін көрсетті.
Соғыс уақытындағы қызмет
Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Маскелин өзінің маскировкадағы дағдыларын пайдалануға болатынына сеніп, Корольдік инженерлерге қосылды. Бір әңгімеге сәйкес, ол күмәнданушы офицерлерді, тіпті оқу инспекторы виконт Гортты да, ашық көзге көрінетін машиналық оқ жатқан жерді жасырып, айналар мен модельдерді пайдаланып Темзада неміс әскери кемесі «Граф Шпее» туралы иллюзия жасап көндірді. Маскелин 1940 жылы Фарнхэм қамалындағы Камуфляжды дамыту және оқыту орталығында оқытылды. Ол оқуды көңілсіз деп тапты, өзінің кітабында «өмірінің көп бөлігін сахнада нәрсені жасырумен өткізгендігі» оған маскировка туралы «қоян мен жолбарыс білетіннен де артық білім бергенін» айтты. Камуфляж жасаушы Джулиан Тревелян Фарнхэмде «кештерде бізді өздерінің әрекеттерімен көңілдірді» деді, бірақ Маскелин «бетондық блиндаждарды» жасыруда «сәтті болмады». Бригадир Дадли Кларк, «А» күшінің алдау бөлімінің басшысы, Маскелинды Каирде MI9 үшін жұмыс істеуге шақырды. Ол тұтқындалған жағдайда сарбаздарға қашуға көмектесетін шағын құрылғылар жасады және қашу әдістері туралы лекция оқыды. Оларға крикет таяқшаларында жасырылған құралдар, тарақ ішіндегі ара тісі және ойын карталары сияқты заттардағы кішкентай карталар кірді. Оның рөлі оның және оның өмірбаянының айтуынша, маңызды болған, ал ресми құжаттар мен соңғы зерттеулерге сенсек, маргиналды. Оның мінезі – «өз өнертабыс генийі туралы мифті жалғастыру, тіпті ол өзі де соған сенген болуы мүмкін». blockquote|Жалған адамдар, жалған болат дулығалар, он мыңдаған жалған мылтықтар, жалған танктер, миллиондаған жалған оқ-дәрілер, жалған ұшақтар.
Кристиан Хаус Рик Страудтың «Эль-Аламейннің көлеңке армиясы» кітабына жасаған шолуында «The Independent» газетінде Маскелинды «Екінші дүниежүзілік соғыстағы шөл маскировка бөлімінің ең жоғары лауазымды мүшелерінің бірі» және «эксперименттік әзірлемелермен айналысқан, өз беделін кез келген шөл конвойы сияқты бұрмалаған» деп сипаттады. Дэвид Хамблинг Wired журналында Дэвид Фишердің Маскелиннің әңгімелерін сынсыз қабылдағанын сынады: «Маскелиннің рөлі туралы өте жарқын есеп «Соғыс сиқыршысы» кітабында келтірілген. Оны оқығаннан кейін, ол соғысты жеке өзі жеңіп алғандай ойлауға болады». Хамблинг Маскелиннің Суэц каналын жасырғаны туралы мәлімдемені жоққа шығарды: «Кітапта айтылғандарға қарамастан, жарықтар ешқашан салынбаған (бірақ прототип бір рет сынақтан өткен)».
Кейінгі өмір және өлім
Соғыстан кейін Маскелин сиқыршылық карьерасын қайта бастады. 1950 жылы ол Африка құрлығына көшті, онда оның шоуы Оңтүстік Африка мен Шығыс Африкадағы британдық иеліктер арасында гастрольдік өнер көрсетуге айналды. Соңында ол Найробиге қоныстанды және сәтті жүргізушілер мектебін құрды. Мау-Мау көтерілісі кезінде Маскелин полицияның жылдам әрекет ететін жасағын басқарды. Бұған қоса, ол Кения ұлттық театрына жетекшілік етті.
Отбасы
1926 жылы 24 маусымда Маскелин өзінің сахналық шоуында сиқыршының көмекшісі болып жұмыс істеген Эвелин Энид Мэри Хоум Дугласқа (өлгені 24 наурыз 1947 жылы) үйленді. Олар екі баланың ата-анасы болды, ұлы Алистер (1927 – 2019) және қызы Жасмин (1928 жылы туған), ол "Бобби" есімімен танымал болды. 1948 жылы 11 наурызда Маскелин Мэри деп аталған Эвелин Мэри Скотчерге үйленді.
Мүмкін фильмге бейімделу
2003 жылы режиссер Питер Уир мен актер Том Круз «Соғыс сиқыршысы» романы негізінде фильм жобасымен айналысып жатты. «Соғыс сиқыршысы» романының қаншалықты шындыққа жақын және автордың қаншалықты ойлап тапқандығы туралы сұрақтар туындаған соң, жоба өндіріс алдында тоқтатылды. Ол кезде жобаға режиссер тағайындалған жоқ еді.