Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Агуа-Приета – Мексиканың Сонора штатының солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан Агуа-Приета муниципалитетіне қарасты қала. Ол Мексика-АҚШ шекарасында, Аризона штатының Дуглас қаласына іргелес жатыр. Муниципалитеттің аумағы 3 631,65 км² құрайды. 2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 79 138 адам тұрады, бұл оны штаттың жетінші ірі қаласы етеді, ал сауаттылық деңгейі 96,3% жетеді. Қаланың ең маңызды экономикалық салалары – өнеркәсіп, сауда және егіншілік, олар маңыздылығы бойынша төмендеп отырады. Қала тұрғындарының 89% үйлерінде электр қуаты бар, 94% үйлерде су бар, ал 86% үйлер қанағаттандырылатын кәріз жүйесіне қосылған. Қалада CFE Agua Prieta электр стансасы орналасқан. АҚШ-қа Дуглас, Аризона шекаралық өткізу пункты арқылы, ал Мексиканың қалған бөлігімен Федералдық 2 және 17 тас жолдары арқылы байланыс жасалады. Қаланың аты испан тілінде "қара су" деп аударылады, ал опата тілінде Bachicuy деп аталады.
Agua Prieta is a town in Agua Prieta Municipality in the northeastern corner of the Mexican state of Sonora. It stands on the Mexico–U. S. border, adjacent to the town of Douglas, Arizona. The municipality covers an area of 3,631.65 km2 (1,402.2 sq mi). In the 2010 census the town had a population of 79,138 people, making it the seventh largest community in the state, and a literacy rate of 96.3%. The city's most important economic activities, in descending order, are industry, commerce and farming. 89% of the homes in the city have electricity, 94% have running water, and 86% are connected to the sewer system. The city is the location of the CFE Agua Prieta power plant. It is connected to the United States by the Douglas, Arizona Port of Entry, and is linked to the rest of Mexico by Federal Highways 2 and 17. The town's name in Spanish literally means 'dark water', and it is known in the Opata language as Bachicuy.
Тарих
Агуа-Приета қаласы 19 ғасырдың соңында Дуглас, Аризона және Накозари, Сонора арасында теміржолдар салынып, минералдар мен тауарларды тасымалдау басталғанда пайда болды. Осының нәтижесінде, қалаға алғашқы қоныс аударушылар, ол кезде бірнеше көше ғана, Дугласта (Аризона штаты) орналасқан АҚШ-тың Phelps Dodge Corporation тау-кен компаниясының қызметкерлері келді. Қала 1899 жылы "іргесі қаланған" деп айтуға болады, бірақ 1903 жылы ресми өкілдер мен жеке азаматтар арасында Каму деген атпен "шарт" жасалып, осы азаматтарға "қарасты" аймақ Фронтерас округінің комиссариаты болып құрылды. Агуа-Приета қаласы 1916 жылдың 28 тамызына дейін қазіргі атауымен және орналасқан жерімен "өздік муниципалитет басшысы" мәртебесіне ие болмады. Родольфо Л. Маркес жаңа муниципалитеттің тұңғыш президенті болды. Ол 1933 жылдың 8 мамырында вилла (кішкентай қала) мәртебесіне көтерілді және 1942 жылдың 6 қарашасында қазіргі қала санатына "ресми түрде" енгізілді.
Agua Prieta city began at the end of the 19th century as railroads were built between Douglas, Arizona, and Nacozari, Sonora, to transport minerals and goods. As a result, the first settlers of the city, then just a few blocks, were those employed by the U. S. mining company Phelps Dodge Corporation, which was based in Douglas, Arizona. One can say that the town was "founded" in 1899, but it was not until a "contract" was made in 1903 between officials and private citizens, to the name Camou, that area "pertaining" to those citizens was made a Commissary of Fronteras county. Agua Prieta city did not become an "independent head of municipality", with its current name and location, until August 28, 1916. Rodolfo L. Márquez was the new municipality's first president. It rose to the status of villa (town) on May 8, 1933, and it was "officially" placed in its current category of city relatively recently, on November 6, 1942.
Климат
Климаты суық, жартылай шөлейтті (Köppen: BSk). Географиялық субтропиктерден жоғары ендікте, үстіртте және континенттің ішкі аймағында орналасқандықтан, қысы суық, бірақ климат үлгісі көбінесе құрғақ және күндізгі уақытта температураның айырмасы зор. Ал жазда бұлттың жоқтығынан ауа өте ыстық болады, құрғақ және түстен кейін орташа температура 30°C-тан асып кетеді. Көбінесе жауын-шашын болмайды, бірақ шілде және тамыз айларында мол жаңбыр жауады.
The climate is cold semi arid (Köppen: BSk). In a latitude over the geographic subtropics, located in a plateau and in the interior of the continent gives a cold winter but at the same time a climatic pattern often dry and with great thermal amplitude during the day. And on the other hand the summer is very hot due to the absence of cloud cover and the air dry with average in the afternoon well above 30 °C. Most of the time there is no precipitation, but a considerable amount of rain falls between July and August.
Мәдениет
Los Apson 60-шы жылдардың екінші жартысындағы ең табысты музыкалық топтардың бірі болды; барлық алғашқы мүшелері (А)гуа (П)риэтадан, (Сон)орадан шыққан, соның салдарынан олардың аты солай аталып кеткен. Олар Мексикада "солтүстік басып кіру" деп белгілі болған құбылыстың алға басушысы болды. Британдық әсермен қатар, Los Apson мексикалық музыкалық қозғалысқа жаңа түс беруші, маңызды шешуші күштердің бірі болды.
Los Apson was one of the most successful musical bands during the second half of the 60s; all original members originated from (A)gua (P)rieta, (Son)ora, hence their name. They led the phenomenon known in Mexico as the "northern invasion". Along with the British influence, Los Apson was one of the main decisive elements that brought new nuances to the Mexican musical movement.
Спорт
Агуа-Приетадағы басты спорт – бейсбол, одан кейін футбол және баскетбол ең көп танымал. Агуа Приетаның кәсіби бейсбол командасы – «Торос де Агуа Приета». 2012 жылы Луис Альберто Ривера Ұлыбританияның Лондонында өткен XXX Олимпиада ойындарында Мексика намысын ұзындыққа секіруде қорғап, Агуа Приетадан шыққан алғашқы олимпиадашы болды.
The main sport in Agua Prieta is baseball, closely followed by soccer and basketball. Agua Prieta's professional baseball team is the Toros de Agua Prieta. In 2012, Agua Prieta had its first ever Olympian when Luis Alberto Rivera represented Mexico in the long jump at the XXX Olympic Games in London, UK.
Экономика
Агуа Приета II – Мексикадағы алғашқы интеграцияланған күн энергиясының біріктірілген циклы (ISCC) электр стансасы. Бұл әлемдегі осындай типтегі алғашқы электр стансаларының бірі. Агуа Приета II – күн алаңы және параболалық жинақтағыштармен кеңейтілген біріктірілген циклды электр стансасы (CCPP). Осындай типтегі электр стансаларында күн алаңында пайда болған бу CCPP-нің су бу циклына беріліп, бу турбинасының қуатын арттырады және көмірқышқыл газы шығарындыларын азайтады. Мексикадағы электр стансасының қуаты шамамен 465 мегаватт (МВт) құрайды, оның 12 МВт-ы күн алаңының үлесіне тиесілі, ол Мексиканың солтүстік-батыс аймақтарын электрмен жабдықтайды. Тұтынушы – Мексиканың мемлекеттік электр энергиясын жеткізушісі Comisión Federal de Electricidad, ол Марокко және Алжирде осындай типтегі екі электр стансасын пайдаланады. Агуа Приетада Levolor, Commercial Vehicle Group, Joyson Safety Systems, Velcro, Standex Meder Electronics және Alstyle Apparel & Activewear (Gildan) сияқты бірнеше maquiladora орналасқан.
Agua Prieta II is the first integrated solar combined cycle (ISCC) power plant in Mexico – one of the first power plants of its type in the world – and it is being equipped with the SPPA E3000 low voltage switchgear solution from Siemens Mexico Energy. Agua Prieta II is a combined cycle power plant (CCPP) that has been extended with a solar field and parabolic trough collectors. In this type of power plant, the steam generated by the solar field is fed into the water steam cycle of the CCPP to increase steam turbine output and reduce carbon dioxide emissions. The power plant in Mexico will have an output of approximately 465 Megawatts (MW) with a contribution from the solar field of 12 MW, it will supply electricity to northwest Mexico. The end customer is the Mexican state power provider Comisión Federal de Electricidad, which already operates two plants of the same type in Morocco and Algeria. Agua Prieta is home to several maquiladoras, including Levolor, Commercial Vehicle Group, Joyson Safety Systems, Velcro, Standex Meder Electronics, and Alstyle Apparel & Activewear (Gildan).
Саясат
Агуа-Приета жоспары – 1920 жылдың 23 сәуірінде Агуа-Приета қаласында Сонора губернаторы Адольфо де ла Уэрта мен Плутарко Элиас Кальес қол қойған, Альваро Обрегонды қолдаған және Венустиано Каррансаның президенттік лауазымына тоқтау салуды басты мақсат еткен саяси манифест. Карранса Мексика қаласынан қашуға мәжбүр болды және бір айдан кейін қаза тапты. Агуа-Приета жоспары саяси туы ретінде Карранса орындамаған 1917 жылғы Конституцияны пайдаланды. Сондай-ақ, сайлау өткізуді жақтады, Уэртаны Конституциялық армияның бас қолбасшысы етіп тағайындады және уақытша президентті сайлау қағидаларын бекітті, нәтижесінде Уэрта маусым айында Конгресс тарапынан президенттік лауазымға тағайындалды. Агуа-Приета Мексика революциясында маңызды рөл атқарды. Мексиканың болашақ президенттері Плутарко Элиас Кальес және Лазаро Карденас екеуі де қаланың алғашқы жылдарында осы қалада тұрды. 1914 жылы қазір бұзылған, қала орталығында орналасқан Central қонақ үйі Каррансаның конституциялық үкіметінің орны болды. 1915 жылы Панчо Вилла Агуа-Приетаға түнгі шабуыл жасады, бірақ Плутарко Элиас Кальестің әскері, мүмкін американдық электр қуатымен жұмыс істейтін үлкен прожекторлардың көмегімен, оны тойтарды. Агуа-Приета жоспары – Венустиано Карранса басқарған үкіметтің таратылуын талап ететін манифест, ол 1920 жылы халықаралық шекараға жақын орналасқан қызығушылық дүкенінде қол қойылды. Альваро Обрегон басқарған армия ақырында Каррансаны биліктен ығыстырды.
The Plan of Agua Prieta was a political manifesto signed in the city of Agua Prieta on April 23, 1920, by the governor of Sonora, Adolfo de la Huerta, and Plutarco Elías Calles in support of Álvaro Obregón, with the principal objective of bringing an end to the presidency of Venustiano Carranza, who was forced to flee Mexico City and was killed a month later. The Plan of Agua Prieta used as its political banner the 1917 Constitution, with which Carranza had not complied. It also advocated the convening of elections, appointed Huerta as supreme commander of the Constitutionalist Army, and dictated the rules for electing a provisional president, resulting in Huerta being named president by Congress in June. Agua Prieta played an important role in the Mexican Revolution. Plutarco Elías Calles and Lázaro Cárdenas, two future presidents of Mexico, both lived in the town during its early years. In 1914, the Hotel Central, a now demolished hotel in the center of the city, was the seat of Carranza's constitutional government. In 1915, Pancho Villa made a night attack on Agua Prieta that was repelled by the forces of Plutarco Elías Calles, assisted by large searchlights (possibly powered by American electricity). The Plan de Agua Prieta, a manifesto which called for the rejection of the government headed by Venustiano Carranza, was signed in a curiosity shop near the international border in 1920. The army headed by Álvaro Obregón eventually deposed Carranza.