Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тері жағдайының түрі
Type of cutaneous condition
Жара – теріде немесе шырышты қабықта тіндердің ыдырауымен бірге пайда болатын жара. Жаралар эпидермистің толық жоғалуына, көбінесе дерманың және тіпті тері астындағы майдың бір бөлігінің жоғалуына әкелуі мүмкін. Жаралар ең көп кездесетін жерлер – төменгі аяқ-қолдардың терісі және асқазан-ішек жолы. Теріде пайда болатын жара көбінесе қызылданған, қабынулы тіндер түрінде көрінеді. Тері жарасы ыстыққа немесе суыққа, тітіркендіруге немесе қан айналымындағы мәселелерге ұшырағанда көрінуі мүмкін. Олар сондай-ақ қимыл-қозғалыс шектеулерінен туындауы мүмкін, бұл тіндерге ұзақ қысым түсіреді. Қан айналымындағы осы күш түсінігі тері жарасына айналады, ол көбінесе төсек жарасы немесе декубитус жарасы деп аталады. Жаралар көбінесе жұғады және ірің пайда болады.
An ulcer is a sore on the skin or a mucous membrane, accompanied by the disintegration of tissue. Ulcers can result in complete loss of the epidermis and often portions of the dermis and even subcutaneous fat. Ulcers are most common on the skin of the lower extremities and in the gastrointestinal tract. An ulcer that appears on the skin is often visible as an inflamed tissue with an area of reddened skin. A skin ulcer is often visible in the event of exposure to heat or cold, irritation, or a problem with blood circulation. They can also be caused due to a lack of mobility, which causes prolonged pressure on the tissues. This stress in the blood circulation is transformed to a skin ulcer, commonly known as bedsores or decubitus ulcers. Ulcers often become infected, and pus forms.
Белгілері мен симптомдары
Терідегі жаралар көбінесе дөңгелек пішіндес, ашық кратерлер түрінде көрінеді, олардың тері қабаттары эрозияға ұшыраған. Жараның айналасындағы тері қызыл, ісіңкі және сезімтал болуы мүмкін. Науқастар жараның айналасындағы теріде ауырсыну сезінеді және жарадан сұйықтық шығуы мүмкін. Кейде жарадан қан кетуі мүмкін, ал сирек жағдайларда науқастың дене температурасы көтеріледі. Кейбір жаралар жазылмайды, ал жазылса, онда баяу жазылады. 12 апта ішінде жазылған жаралар әдетте жедел, ал ұзаққа созылғандары созылмалы деп саналады. Жасақ жаралар белгілі бір кезеңдерде дамиды. 1-кезеңде тері қызыл түсті болады, ал тері астында жұмсақ тіндер орналасқан. Екінші кезеңде терінің қызаруы күшейеді, ісіну пайда болады және кейбір көпіршіктер мен сыртқы тері қабатының жоғалуы байқалуы мүмкін. Келесі кезеңде терінің терең қабаттары некрозға ұшырауы мүмкін, соның салдарынан тері астындағы май тіні ашылып, көрінеді. 4-кезеңде әдетте терең некроз пайда болады, тері астындағы май толығымен ашылады және бұлшық еттері де көрінуі мүмкін. Соңғы екі кезеңде жара май тінінің терең жоғалуына және бұлшық еттерінің некрозына әкелуі мүмкін; ауыр жағдайларда ол сүйек деңгейіне дейін жетеді, сүйектердің бұзылуы басталуы мүмкін және буын инфекциясы (сепсис) дамуы мүмкін. Созылмалы жаралар ауырсынумен бірге жүруі мүмкін. Көптеген науқастар түнде де, күндіз де үнемі ауырсынудан шағымданады. Созылмалы жараның белгілеріне әдетте ауырсынудың күшеюі, грануляция тінінің шағылысуы, жағымсыз иіс және жараның жазылудың орнына нашарлауы жатады. Жара инфекцияланғаннан кейін симптомдар нашарлайды. Көбінесе төменгі аяқта, буын үстінде немесе тобықта пайда болатын веноздық тері жаралары аяқтардың ауырсынуы мен ісінуіне себеп болады. Егер бұл жаралар инфекцияланса, олар жағымсыз иіс шығаруы, қызаруы және сезімталдығы артуы мүмкін. Жасақ толыққанды пайда болуына дейін зақымдалған аймақтағы терінің күңгірт қызыл немесе фиолетті түске ене бастауы, сондай-ақ терінің қалыңдауы, құрғауы және қышынуы байқалуы мүмкін. Бір қарағанда терідегі жаралар аса маңызды көрінбесе де, олар, әсіресе диабетпен ауыратын адамдарда, диабеттік нейропатия даму қаупі болғандықтан, алаңдатарлық жағдай. Жасақтар сонымен қатар бетте, жұмсақ таңдайда, тілде және төменгі еріннің ішкі бетінде де пайда болуы мүмкін. Бұл жаралар әдетте 7-ден 14 күнге дейін сақталады және ауырсынумен бірге жүруі мүмкін.
Skin ulcers appear as open craters, often round, with layers of skin that have eroded. The skin around the ulcer may be red, swollen, and tender. Patients may feel pain on the skin around the ulcer, and fluid may ooze from the ulcer. In some cases, ulcers can bleed and, rarely, patients experience fever. Ulcers sometimes seem not to heal; healing, if it does occur, tends to be slow. Ulcers that heal within 12 weeks are usually classified as acute, and longer lasting ones as chronic. Ulcers develop in stages. In stage 1 the skin is red with soft underlying tissue. In the second stage the redness of the skin becomes more pronounced, swelling appears, and there may be some blisters and loss of outer skin layers. During the next stage, the skin may become necrotic down through the deep layers of skin, and the fat beneath the skin may become exposed and visible. In stage 4, deeper necrosis usually occurs, the fat underneath the skin is completely exposed, and the muscle may also become exposed. In the last two stages the sore may cause a deeper loss of fat and necrosis of the muscle; in severe cases it can extend down to bone level, destruction of the bone may begin, and there may be sepsis of joints. Chronic ulcers may be painful. Most patients complain of constant pain at night and during the day. Chronic ulcer symptoms usually include increasing pain, friable granulation tissue, foul odour, and wound breakdown instead of healing. Symptoms tend to worsen once the wound has become infected. Venous skin ulcers that may appear on the lower leg, above the calf or on the lower ankle usually cause achy and swollen legs. If these ulcers become infected they may develop an unpleasant odour, increased tenderness and redness. Before the ulcer establishes definitively, there may be a dark red or purple skin over the affected area as well as a thickening, drying, and itchy skin. Although skin ulcers do not seem of great concern at a first glance, they are worrying conditions especially in people with diabetes, as they are at risk of developing diabetic neuropathy. Ulcers may also appear on the cheeks, soft palate, the tongue, and on the inside of the lower lip. These ulcers usually last from 7 to 14 days and can be painful.
Себептер
Жараның пайда болуына түрлі факторлар себеп болуы мүмкін, бірақ негізгі себебі – қан айналымының бұзылуы. Әсіресе, созылмалы жаралар мен ойық жаралар жүрек-қан тамырлары мәселелері немесе төсек немесе коляскадағы сыртқы қысым салдарынан қан айналымының нашарлауынан туындайды. Қан айналымының бұзылуынан немесе қан ағынының жетіспеуінен аяқ тамырларындағы ойық жаралар егде саяхаттарда жиі кездеседі. Терідегі ойық жаралардың сирек кездесетін себептері: пиодерма гангренозум, Крон ауруы немесе жақын ішек қабынуы, полиангиитпен қатар гранулематоз, Бехчет ауруы және иммундық тапшылығы бар адамдарда көрінетін инфекциялар, мысалы, эктима гангренозум. Егер терідегі ойық жаралар антибиотиктермен емдегенде жақсармаса және басқа да жүйелік белгілер байқалса, мұндай себептерді қарастыру маңызды. Бехчет ауруы немесе пиодерма гангренозумнан туындаған ойық жараларға хирургиялық араласудан аулақ болу ұсынылады, себебі бұл аурулар көбінесе патергияны дамытады.
The wounds from which ulcers arise can be caused by a wide variety of factors, but the main cause is impaired blood circulation. Especially, chronic wounds and ulcers are caused by poor circulation, either through cardiovascular issues or external pressure from a bed or a wheelchair. Venous leg ulcers due to impaired circulation or a blood flow disorder are more common in the elderly. Rare causes of skin ulcers include pyoderma gangraenosum, lesions caused by Crohn's disease or ulcerative colitis, granulomatosis with polyangiitis, morbus Behçet and infections that are usually seen in those who are immunocompromised, for example ecthyma gangraenosum. It is important to consider such causes if the skin ulcerations don't show improvement with antibiotic treatments and when other systemic symptoms are present. It is advised not to use surgical procedures on ulcerations caused by Behçet or pyoderma gangraenosum since those diseases usually exhibit pathergy.