Иоганн Себастьян Бахтың "Бранденбургтік концерттер" жинағы (BWV 1046–1051) – барокко дәуірінің ең ұлы шығармалары. Тарихы, құрамы, маңызы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иоганн Себастьян Бахтың алты шығармасының жинағы. Иоганн Себастьян Бахтың «Бранденбург концерттері» (BWV 1046–1051) – Бахтың 1721 жылы Бранденбург-Швет маркграфы Кристиан Людвигке сыйлаған алты аспаптық туындылар жинағы (дегенмен, бұрын жазылған болуы мүмкін). Түпнұсқа француз тіліндегі атауы – «Six Concerts Avec plusieurs instruments», яғни «бірнеше аспаптарға арналған алты концерт». Кейбір концерттерде бірнеше жекелеген аспаптар үйлесімде орындалады. Олар барокко дәуірінің ең ұлы оркестрлік композицияларының қатарында саналады.
Collection of six works by Johann Sebastian Bach
The Brandenburg Concertos (BWV 1046–1051) by Johann Sebastian Bach are a collection of six instrumental works presented by Bach to Christian Ludwig, Margrave of Brandenburg Schwedt, in 1721 (though probably composed earlier). The original French title is Six Concerts Avec plusieurs instruments, meaning "Six Concertos for several instruments". Some of the pieces feature several solo instruments in combination. They are widely regarded as some of the greatest orchestral compositions of the Baroque era.
Тарих
Бранденбург концерттерінің көпшілігі қай кезде жазылғандығы белгісіз. Концерт №1-нің бірінші бөлімі (BWV 1046) Бахтың 1713 жылғы «Was mir behagt» кантатасының кіріспесіне негізделген, ал екіншісі мен соңғысы да солай болуы мүмкін. Сондай-ақ, Концерт №5 соңғысы болуы ықтимал; онда ерекше клавесин бөлімі бар, ол князь Леопольд үшін аспап жасаушы Майкл Миткеден тапсырылған және 1719 жылы Берлинде Бах төлеген жаңа аспапқа арналған деп есептеледі. Басқа концерттердің жазылу мерзімдері туралы болжамдар әртүрлі, Бахтың жинақталған қолжазбаға дейінгі жылдары қолда бар болған аспаптар мен шығармалардың стилі ескеріледі. 1721 жылы Бах алты концертті жинақтап, көшірушіге тапсырмай, толығымен өз қолымен жазды. Ол жинақты Бранденбург маркграфы Кристиан Людвигке «Six Concerts Avec plusieurs instruments» (Бірнеше аспаптарға арналған алты концерт) деген атаумен, 24 наурыз күні арнады. Бахтың арнауының түпнұсқа француз тілінен аудармасы:
It is uncertain when most of the material for the Brandenburg Concertos was written. It is clear that the first movement of Concerto No. 1 (BWV 1046) was based on an introduction to Bach's 1713 cantata Was mir behagt, and the second and last may have been as well. It also seems likely that Concerto No. 5 was the last to be written; it features a prominent harpsichord part, which is presumed to be for a new instrument ordered for Prince Leopold from the instrument maker Michael Mietke and paid for by Bach in Berlin in 1719. Speculation regarding the composition dates of the other concertos varies, taking into account the styles of the pieces as well as the instrumentation Bach would have had available during his years prior to the date of the compiled manuscript. In 1721, Bach compiled the six concertos, writing them almost entirely in his own hand instead of leaving the work to a copyist. He presented the collection to Christian Ludwig, Margrave of Brandenburg Schwedt, under the title Six Concerts Avec plusieurs instruments (Six Concertos for several instruments) with a dedication dated 24 March. Translated from the original French, the first sentence of Bach's dedication reads:
Бірнеше жыл бұрын, Сіздің Шаңырағыңыздың бұйрығымен, менің музыкаға қабілетімді Сіз тыңдаған едіңіз, және Сіздің билігіңіз маған берілген шағын дарындардан ләззат алғанын байқадым. Сіздің Шаңырағыңыздан кетер алдында, Сіздің билігіңіз маған композициямның бір бөлігін жіберуді бұйырды. Сондықтан, Сіздің Шаңырағыңыздың ең мейірімді бұйрығымен, осы концерттермен Сіздің Шаңырағыңызға ең төмендік құрметімді көрсетуге рұхсат етемін, оларды бірнеше аспаптарға бейімдедім. Олардың кемшіліктерін музыкалық туындыларға қатысты Сіздің білімді және сезімтал талғамыңызбен қатаң бағаламауды, керісінше, оларға көрсеткен терең құрметім мен адалдығымды ескеруді өтінемін. Бұл үзіндіде айтылған орындалу Бахтың 1719 жылы Берлинге жаңа Митке клавесиніне ақы төлеу үшін жасаған сапарында болған болуы мүмкін. Бахтың концерттерді «бірнеше аспаптарға» арнап жазғаны туралы айтқан сөздері пікірталас тудырды. Кристоф Вольф оны артық айту деп санайды, Бахтың «оркестрлік аспаптардың ең кең спектрін» қолданғанын атап көрсетеді. Сондай-ақ, қарапайым атау композициялардың жаңашылдық деңгейін көрсетпейді. Әр концерт өзінің музыкалық ерекшеліктерімен ерекшеленеді және бәрі де теңдесі жоқ. Бойд (1993) оны концерттердің венециандық стильде жазылғандығының белгісі ретінде қарастырады, «сололық орындауға кең мүмкіндіктер бар» «Concerti a quattro», «Concerti a cinque» сияқты. Сонымен қатар, Бах әртүрлі аспаптардың санын көрсетуі мүмкін, немесе дыбыс бірнеше музыканттармен орындалғандағы үлкен оркестрді еске түсіруі мүмкін. Генрих Бесселер қажетті жалпы құрамдардың (бірінші концертті ерекше жағдай үшін қайта жазылғандығын ескермесек) Бахтың Кёттенде қолда бар 17 музыкантымен дәл сәйкес келетінін атап өтті, бірақ Вольф оған қарсы тұрады: «жалпы қабылданған пікірге қайшы, жинақ Бранденбург маркграфы немесе Ангальт-Кётен князі үшін қол жетімді ансамбльдердің нақты құрылымын көрсетпейді».
As I had the good fortune a few years ago to be heard by Your Royal Highness, at Your Highness's commands, and as I noticed then that Your Highness took some pleasure in the little talents which Heaven has given me for Music, and as in taking Leave of Your Royal Highness, Your Highness deigned to honour me with the command to send Your Highness some pieces of my Composition: I have in accordance with Your Highness's most gracious orders taken the liberty of rendering my most humble duty to Your Royal Highness with the present Concertos, which I have adapted to several instruments; begging Your Highness most humbly not to judge their imperfection with the rigour of that discriminating and sensitive taste, which everyone knows Him to have for musical works, but rather to take into benign Consideration the profound respect and the most humble obedience which I thus attempt to show Him. It is likely that the performance this excerpt mentions happened during the trip Bach took to Berlin in 1719, to pay for the new Mietke harpsichord. Bach's titular reference to scoring the concertos for "several instruments" has drawn commentary. Christoph Wolff treats it as an understatement, observing that Bach used the "widest imaginable spectrum of orchestral instruments. The modest title does not begin to suggest the degree of innovation exhibited in the daring combinations Every one of the six concertos set a precedent in its scoring, and every one was to remain without parallel." Boyd (1993) interprets it as an indication that the concertos are written in a Venetian style, "with its greater opportunities for soloistic display 'Concerti a quattro', 'Concerti a cinque' etc. ", and also perhaps that Bach was indicating the number of different instruments, or that the sound was intended to evoke a larger orchestra even with only one player to a part. Heinrich Besseler has noted that the overall forces required (leaving aside the first concerto, which was rewritten for a special occasion) tallies exactly with the 17 players Bach had at his disposal in Köthen, although Wolff contradicts this: "contrary to conventional wisdom, the collection does not reflect specific structure of ensembles available either to the margrave of Brandenburg or to the prince of Anhalt Cöthen."
Кейінгі жылдары
Көптеген жағдайларда Кристиан Людвигтің берлиндық ансамблінде концерттерді орындауға жеткілікті музыкант болмады, және партитура 1734 жылы маркграф кітапханасында оның қайтысына дейін қолданылмай қалды. Бірақ Бойд бұл дәлелдер осы мәлімдемелерді міндетті түрде растамайды деп санайды, сондай-ақ "Бахтың музыканттарына ойнауға мүлдем жарамсыз алты концертті жібергені күмәнді" дейді. Дегенмен, Кристиан Людвиг қайтыс болғаннан кейін кітапхана тізімінде концерттердің атауы келтірілмеген, және олар кімге өткені белгісіз. Бізге белгілі келесі иесі – Бахтың шәкірті Иоганн Кирнбергер, ол кітапхананы ханшайым Анна Амалияға өсиет етіп қалдырды, ол кейіннен оны Иоахимсталь гимназиясына мұра етті. 1914 жылы ол Берлин Корольдік кітапханасына (қазір Берлин мемлекеттік кітапханасы) берілді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қолжазбаның жоғалып кету қаупі туды, өйткені оны кітапханашының күтуімен Пруссияға пойызбен тасымалдады. Пойыз әуе шабуылына ұшырады, ал кітапханашы ұпайларды пальтосының астына жасырып, пойыздан жақын орманға қашып кетті. Қолжазба қазір Берлин мемлекеттік кітапханасында сақтаулы. Бахтың қайтысынан кейін ең көп назар аударған – бесінші концерт, бұл, әдетте, клавесин концерттерінің сәнге енуімен байланысты. Ал қалғандары ұмытылған сияқты. Бұл шығармаларды Зигфрид Дэн 1849 жылы ханшайым Амалияның кітапханасынан тауып, келесі жылы Бахтың өлімінің жүз жылдығына арнап алғаш рет жариялады. Бірақ бұл басылым көптеген орындауларға әкелмеді, ал орындалғандар аспаптарды заманауи оркестрлерге қол жетімді құрамға бейімдеуге тырысты. Концерттердің қазіргі мәртебесі жазба технологиясының дамуымен байланысты. Толық жинақтың алғашқы жазбасы 1936 жылы Адольф Буш басшылығымен жасалды, ал тарихи тұрғыдан негізделген орындауға қызығушылықтың жаңаруы кезеңдік аспаптарда одан әрі жазуға мүмкіндік берді. Олар сондай-ақ камералық музыка ретінде де орындалды, әр партияда бір аспаппен, әсіресе "барокко аспаптарын" және тарихи тұрғыдан негізделген техникаларды қолданатын топтармен. Композитор Макс Регердің төрт қолға арналған фортепиано дуэтіне жасаған аранжировкасы да бар. Карл Рихтердің №2 концерті 1977 жылы "Вояджер" алтын пластинкасында ғарышқа жіберілді. 2001 жылы бұл шығарма Classic 100 Original (ABC) тізімінде 22-орынды иеленді. 2007 жылы барлық алты концерт Classic 100 Concerto (ABC) тізіміне енді.
It is often asserted that Christian Ludwig lacked the musicians in his Berlin ensemble to perform the concertos, and that the score was left unused in the Margrave's library until his death in 1734, but Boyd argues that the evidence does not necessarily support these assertions, and that "it seems unlikely that Bach would have sent him six concertos totally unsuitable for his musicians to play." Nevertheless, the concertos were not included by name in the library inventory after Christian Ludwig's death, and it is uncertain who they went to. The next owner we have a record of was Bach's own pupil Johann Kirnberger, who left the collection to Princess Anna Amalia on his death, who subsequently bequeathed it to the Joachimsthal Gymnasium from which it was transferred to the Royal Library of Berlin (now the Berlin State Library) in 1914. The manuscript was nearly lost during World War II, while being transported for safekeeping to Prussia by train in the care of a librarian – the train came under aerial bombardment, and the librarian escaped from the train to a nearby forest, with the scores hidden under his coat. the manuscript remains in the Berlin State Library. After Bach's death only the fifth concerto received any widespread attention, probably due to the fashion for keyboard concertos; the rest seem to have been forgotten. The pieces were rediscovered by Siegfried Dehn, who found them in Princess Amalia's library in 1849 and had them published for the first time the following year, the centenary of Bach's death. However, this publication appears not to have spurred large numbers of performances, and those that did occur tended to adapt the instrumentation to the forces available to modern orchestras. The concertos' current place in the canon is instead owed to the advent of recording technology; the first recording of the complete set was made in 1936, directed by Adolf Busch, and the revival of interest in historically informed performance made the pieces popular for further recordings on period instruments. They have also been performed as chamber music, with one instrument per part, especially by groups using "baroque instruments" and historically informed techniques and practice. There is also an arrangement for four hand piano duet by composer Max Reger. A Karl Richter recording of Concerto No. 2 was sent into space in 1977 on the Voyager Golden Record. In 2001, the piece came in at number 22 in the Classic 100 Original (ABC) listing. In 2007, all six of the concertos appeared on the Classic 100 Concerto (ABC) listing.
Концерттер
Жалпы кестеде бірінші бағанда атауы, екінші бағанда тональность, үшінші бағанда Бах Werk Verzeichnis (BWV) нөмірі, төртінші бағанда жетекші аспаптар (соло) көрсетілген. Концерт Тональность BWV Соло Бранденбург Концерті №1 F мажор 1046 2 табиғи мүйіз, 3 гобой, фагот, виолино пикколо Бранденбург Концерті №2 F мажор 1047 труба, флейта, гобой, скрипка Бранденбург Концерті №3 G мажор 1048 3 скрипка, 3 альт, 3 виолончель Бранденбург Концерті №4 G мажор 1049 2 флейта, скрипка Бранденбург Концерті №5 D мажор 1050 флейта, скрипка, клавесин Бранденбург Концерті №6 B♭ мажор 1051 2 альт, виолончель
In the overview table, the first column shows the title, the second the key, the third the number in the Bach Werke Verzeichnis (BWV), the fourth the prominent instruments (solo). Concerto Key BWV Solo Brandenburg Concerto No. 1 F major 1046 2 natural horns , 3 oboes , bassoon , violino piccolo Brandenburg Concerto No. 2 F major 1047 trumpet , recorder , oboe , violin Brandenburg Concerto No. 3 G major 1048 3 violins , 3 violas , 3 cellos Brandenburg Concerto No. 4 G major 1049 2 recorders , violin Brandenburg Concerto No. 5 D major 1050 flute , violin , harpsichord Brandenburg Concerto No. 6 B flat major 1051 2 violas , cello
Ф-дижордағы 2-концерт, BWV 1047
Автографтық музыканың атауы: Концерт 2do à 1 Tromba, 1 Flauto, 1 Hautbois, 1 Violino, concertati, è 2 Violini, 1 Viola è Violone in Ripieno col Violoncello è Basso per il Cembalo. XVIII ғасырда кларѝно шеберлігі жоғалғаннан кейін және XX ғасырдың соңындағы тарихи негізделген орындаушылық қозғалысы пайда болғанға дейін, бұл партия көбінесе B тонындағы пикколо трубасында, кейде француз мүйізінде орындалған. Барокко дәуіріндегі концерттердегідей, кларѝно екінші бөлімде ойнамайды. Бұл оның құрылысымен байланысты, ол тек мажор тоналыстарында ғана ойнауға мүмкіндік береді. Концерттер екінші бөлімде көбінесе минор тоналысқа өтетіндіктен, бірінші бөлімінде осы аспапты қамтитын және клапанды труба кеңінен қолданылғанға дейінгі кезеңде жазылған концерттерде, әдетте, екінші бөлімде трубадан бас тартылады. Осы концерттің бірінші бөлімі «Вояджер» алтын пластинкасында ойнатылатын алғашқы музыкалық туынды ретінде таңдалды – бұл пластинкада екі «Вояджер» ғарыш зондтарымен сыртқы кеңістікке жіберілген Жердің әдеттегі дыбыстары, тілдері мен музыкасының кең үлгісі бар. Бірінші бөлім 1980-ші жылдардың басында «Ұлы өнерлерім» бағдарламасының тақырып музыкасы ретінде, ал үшінші бөлімі Уильям Ф. Баклидің «Оттық сызық» бағдарламасының тақырып музыкасы ретінде пайдаланылды; Маргарет Гувердің жаңаруында да бірінші бөлім қолданылды. Жақында жүргізілген зерттеулер осы концерттің «Concerto da camera in Fa Maggiore» (Фа мажордағы камералық концерт) деп аталатын, BWV 1047R каталогтық нөмірі бар, квинтеттік камералық музыкалық нұсқаға негізделгенін көрсетті. Бұл оркестрлік нұсқаға ұқсас, себебі труба, флейта, гобой және солист-скрипка партиялары бірдей, бірақ оркестрлік партия Клаус Хофманнмен бассо континуо (немесе фортепиано) үшін қайта жазылған. Осы қайта құрылған квинтеттік аранжировка сонымен қатар Bärenreiter Verlag баспасынан шыққан 2-ші Бранденбург концертінің алғашқы фортепианолық редакциясы болып табылады (өнім нөмірі BA 5196).
Title on autograph score: Concerto 2do à 1 Tromba, 1 Flauto, 1 Hautbois, 1 Violino, concertati, è 2 Violini, 1 Viola è Violone in Ripieno col Violoncello è Basso per il Cembalo. After clarino skills were lost in the eighteenth century and before the rise of the historically informed performance movement of the late twentieth century, the part was often played on the piccolo trumpet in B, and occasionally on a French horn. The clarino does not play in the second movement, as is common practice in baroque era concerti. This is due to its construction, which allows it to play only in major keys. Because concerti often move to a minor key in the second movement, concerti that include the instrument in their first movement and are from the period before the valved trumpet was commonly used usually exclude the trumpet from the second movement. The first movement of this concerto was chosen as the first musical piece to be played on the Voyager Golden Record, a phonograph record containing a broad sample of Earth's common sounds, languages, and music sent into outer space with the two Voyager probes. The first movement served as a theme for Great Performances in the early to mid 1980s, while the third movement served as the theme for William F. Buckley Jr.'s Firing Line; a revival featuring Margaret Hoover also used the first movement. Recent research has revealed that this concerto is based on a lost chamber music version for quintet called "Concerto da camera in Fa Maggiore" (Chamber Concerto in F major), whose catalogue number is BWV 1047R. It is similar to the orchestral version, in that the trumpet, flute, oboe and solo violin parts are the same, but the orchestra part has been arranged for basso continuo (or piano) by Klaus Hofmann. This reconstructed quintet arrangement is also the very first piano reduction of the 2nd Brandenburg Concerto ever published by Bärenreiter Verlag (Product Number BA 5196).
Г-дижордағы No 3 концерті, BWV 1048
Автографтық музыканың атауы: Концерт 3zo à tre Violini, tre Viole, è tre Violoncelli col Basso per il Cembalo. Бұл турасты растайтын тікелей дәлел болмаса да, бұл аккордтар клавесин немесе скрипканың солисі орындаған каденцияны қоршауға немесе одан кейін орындалуы үшін арналған болуы мүмкін. Қазіргі заманғы орындау тәсілдері минимал әшекейлеумен каденцияны ойнаудан (оны бір түрлі "музыкалық үтір" ретінде қарастырудан), басқа шығармалардан бөлімдерді қосуға дейін, бір минуттан екі минуттан асатын ұзақтықтағы каденцияларға дейін өзгереді. Кейде Бахтың басқа баяу бөлімдері, мысалы, G мажордағы скрипка мен континуоға арналған сонатадан алынған Largo, BWV 1021, және G мажордағы скрипка мен міндетті клавесинге арналған сонатадан алынған Largo, BWV 1019, екінші бөлімнің орнына қолданылады, себебі олар жабылу аккорды ретінде бірдей "фригиялық каденцияны" қамтиды. Сыртқы бөлімдер сол дәуірдегі көптеген аспаптық және вокалдық шығармаларда кездесетін риторнелло формасын пайдаланады. Бірінші бөлім үш гобой мен екі валторна қосылған кантата Ich liebe den Höchsten von ganzem Gemüte, BWV 174 симфониясы ретінде қайта өңделген күйде табылады. Бұл концерт алты концерттің ең қысқасы болып табылады.
Title on autograph score: Concerto 3zo à tre Violini, tre Viole, è tre Violoncelli col Basso per il Cembalo. and although there is no direct evidence to support it, it is likely that these chords were meant to surround or follow a cadenza improvised by the harpsichord or a solo violin player. Modern performance approaches range from simply playing the cadence with minimal ornamentation (treating it as a sort of "musical semicolon"), to inserting movements from other works, to cadenzas varying in length from under a minute to over two minutes. Occasionally, other slow movements from Bach pieces, such as the Largo from the Sonata for Violin and Continuo in G, BWV 1021 and the Largo from the Sonata for Violin and Obbligato Harpsichord in G major, BWV 1019, are substituted for the second movement as they contain an identical 'Phrygian cadence' as the closing chords. The outer movements use the ritornello form found in many instrumental and vocal works of the time. The first movement can also be found in reworked form as the sinfonia of the cantata Ich liebe den Höchsten von ganzem Gemüte, BWV 174, with the addition of three oboes and two horns. This concerto is the shortest of the six.
Г-дижордағы 4-ші концерті, BWV 1049
Автографтық музыканың атауы: Концерт 4to à Violino Principale, due Fiauti d'Echo, due Violini, una Viola è Violone in Ripieno, Violoncello è Continuo. Бірақ кейде оның орнына көлденең флейталар қолданылады, сондай-ақ Бахтың бастапқы ойы флажолет болған болуы мүмкін деген теория бар. Кейбір орындалымдарда, мысалы Николаус Харнонкорт дирижерлік еткен орындалымдарда, екі блокфлейта сахнадан тысқа шығарылып, «эхо» әсерін тудырады. Бах 4-ші Бранденбург концертін клавесин концерті ретінде BWV 1057 етіп өңдеді.
Title on autograph score: Concerto 4to à Violino Principale, due Fiauti d'Echo, due Violini, una Viola è Violone in Ripieno, Violoncello è Continuo. although transverse flutes are sometimes used instead: it is also theorised Bach's original intent may have been the flageolet. In some performances, such as those conducted by Nikolaus Harnoncourt, the two recorders are positioned offstage, thus giving an "echo" effect. Bach adapted the 4th Brandenburg concerto as a harpsichord concerto, BWV 1057.
Д мажордағы No 5 концерті, BWV 1050
Автографтық нотаның атауы: Concerto 5to à une Traversiere, une Violino principale, une Violino è una Viola in ripieno, Violoncello, Violone è Cembalo concertato. Одан бұрынғы, BWV 1050a нұсқасы да бар, ол кейінгі нұсқасына қарағанда көптеген ұсақ айырмашылықтарға ие, бірақ құрылымы мен аспаптық құрамы жағынан едәуір өзгешелік жоқ. Шамамен 1720–21 жылдар аралығында жазылған.
Title on autograph score: Concerto 5to à une Traversiere, une Violino principale, une Violino è una Viola in ripieno, Violoncello, Violone è Cembalo concertato. An earlier version, BWV 1050a, exists, and has many small differences from its later cousin, but no major difference in structure or instrumentation. It is dated ca. 1720–21.
B-сольді мажордағы No 6 концерті, BWV 1051
Автографтық музыканың атауы: 6 дауыстық Концерт Виола да Браччо, Виола да Гамба, Виолончель, Виолон және Чембало үшін. Бірінші бөлімді екі виола тығыз канондағы күшті тақырыппен бастайды, ал бөлім дамыған сайын, басқа аспаптар да біртіндеп үзіліссіз, тұрақты мелодиялық ойын-құралының ағынына тартылады, бұл композитордың полифонияны меңгергенін көрсетеді. Екінші бөлімде екі виола да-гамба үнсіз болады, нәтижесінде екі виола мен континуо үшін трио сонатасының текстурасы қалады, бірақ виолончель континуо бас партиясының әшекейленген нұсқасын орындайды. Соңғы бөлімде жиг рухының ықпалы барлық жерде сезіледі, бұл бесінші концерттің финалында болғандай.
Title on autograph score: Concerto 6to a due Viole da Braccio, due Viole da Gamba, Violoncello, Violone e Cembalo. The two violas start the first movement with a vigorous subject in close canon, and as the movement progresses, the other instruments are gradually drawn into the seemingly uninterrupted steady flow of melodic invention which shows the composer's mastery of polyphony. The two violas da gamba are silent in the second movement, leaving the texture of a trio sonata for two violas and continuo, although the cello has a decorated version of the continuo bass line. In the last movement, the spirit of the gigue underlies everything, as it did in the finale of the fifth concerto.