Ескек – су арқылы жылға қадамырақ. Ескектердің жапырағы бар, ол қайықпен байланысып, жылға көмектеседі. Паделдерден өзгешелігі – тек қайық жүргізуге арналған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Суда қозғалатын құрал – суда қозғалатын құрал-жабдық.
Implement used for water borne propulsion
the implement used for water borne propulsion
Ескек – суда қозғалатын құрал. Ескектердің бір жағында жалпақ жапырақша болады. Ескек тартушы ескектің екінші жағынан ұстайды. Ескек пен қалақтың айырмашылығы – ескектерді тек қайық жүргізу үшін ғана қолданады. Қайық жүргізу кезінде ескек, ескек тірегі немесе толь арқылы кемеге байланыстырылады. Ескек тірегіне орналастырылады, оның қысқа бөлігі кеменің ішінде, ал үлкен бөлігі сыртында болады. Ескек тартушы ескектің қысқа ұшынан тартып, ал ұзын ұшы суға батырылады. Ал, қалақты екі қолмен ұстап, кемеге бекітпейді. Ескек тартушылар әдетте кеменің кортуына қарай беттеп, кортуға жетеді және ескектің жапырақшасын суға салады. Олар кеменің бағытына қарай еңкейгенде, ескек тірегіндегі жапырақша бұрылады, ал судағы ұшы кортуға қарай қозғалып, алға жылдамдық береді. Мыңдаған жылдар бойы кемелер желкендермен, ескек тартушылардың немесе қалақ тартушылардың механикалық еңбегімен қозғалған. Ежелгі заманда (мысалы, галера) және соңғы уақыттарда да ескекпен жүргізілетін кемелерде желкенмен жүру мүмкіндігі болған.
An oar is an implement used for water borne propulsion. Oars have a flat blade at one end. Rowers grasp the oar at the other end. The difference between oars and paddles is that oars are used exclusively for rowing. In rowing the oar is connected to the vessel by means of a pivot point for the oar, either an oarlock, or a thole. The oar is placed in the pivot point with a short portion inside the vessel, and a much larger portion outside. The rower pulls on the short end of the oar, while the long end is in the water. By contrast, paddles are held in both hands by the paddler, and are not attached to the vessel. Rowers generally face the stern of the vessel, reach towards the stern, and insert the blade of their oar in the water. As they lean back, towards the vessel's bow, the blade of their oars pivots in the oarlock, and the end in the water moves towards the stern, providing forward thrust. For thousands of years vessels were powered either by sails, or by the mechanical work of rowers, or by paddlers. It is common for an oar propelled vessel to also have the option to be powered by sail, both in antiquity (for instance the galley) and more recently.
Тарих
Ескектер ерте неолит дәуірінен бері қолданылып келеді. Қазіргі Қытайдың Чжэцзян провинциясындағы Юяо қаласындағы Хэмуду мәдениеті орнынан 5000–4500 жж. б.з. дейінгі қайық пішіндес керамикамен бірге ағаш ескектер табылды. 1999 жылы Жапонияның Ишикава префектурасында б.з. дейінгі 4000 жылға жататын, ұзындығы 63,4 см (2 фут) болатын ескек қазылып алынды.
Rowing oars have been used since the early Neolithic period. Wooden oars, with canoe shaped pottery, dating from 5000–4500 BC have been discovered in a Hemudu culture site at Yuyao, Zhejiang, in modern China. In 1999, an oar measuring 63.4 cm (2 ft) in length, dating from 4000 BC, was unearthed in Ishikawa Prefecture, Japan.
Құрылыс
Дәстүрлі түрде, ескектер ағаштан жасалған. Олардың пішіні – ұзын сап (немесе тіреу) және ұшында жалпақ жапырақша. Ескек қайыққа бекітілетін жерінде, ескектің қайықтықтан сығалауын болдырмайтын, көбінесе былғарыдан жасалған "жаға" (немесе түйме) болады. Ескектер әдетте 150 мм шамасындағы тұтқаға ие, ол материалдан жасалған қапша немесе қолға ыңғайлы етіп ойылған, жұмыртқа тәрізді пішінде болуы мүмкін.
Oars have traditionally been made of wood. The form is a long shaft (or loom) with a flat blade on the end. Where the oar connects to the boat there is a "collar" (or button), often made of leather, which stops the oar slipping past the rowlock. Oars usually have a handle about 150mm long, which may be a material sleeve or alternatively an ovoid shape carved to fit the hands.
Физика
Қайық ескекшелері – бұл рычагтар. Рычагтың қай класына жататыны – координаталық жүйеге байланысты. Ескекшінің көзқарасынан, ескекше І класс рычаг ретінде қарастырылуы мүмкін. Ескекше орындыққа бекітілген, ескекші тұтқаны тартады, ал жемі (лопасть) қайықты жылға беру үшін қарсы бағытта қозғалады. Жемі ескекшінің қолынан орындыққа қарағанда әлдеқайда алыс орналасқан. Осылайша, қысқа ескек қозғалысының күшті күші үлкен қашықтықта кішірек күшке айналады. Әлемдік ескек федерациясының ережелері ескекшені ІІ классқа жатқызады. I және II класс тұрғысынан ескекшіге, қайыққа және суға түсетін күштерді есептеуге болады, нәтижелері бірдей болады. I кластың тұрғысынан есептеулер оңайырақ. Ескекшенің механикалық тиімділігі орындықтан жемге дейінгі ұзындығына, орындықтан ескекшінің қолына дейінгі ұзындықпен салыстырғанда байланысты. Жем орындықтан қаншалықты алыс болса, ескек соғу қиынға соғар және әрбір соққымен қайық соншалықты көп қашықтыққа жылжыйды.
Oars are levers. Which class of lever depends on the frame of reference. From the rower's perspective, the oar can be seen as a Class I lever. The oar is fixed in the oarlock, the rower pulls on the handle, and the blade moves in the opposite direction to propel the boat. The blade is further from the oarlock than the rower's hands. So, the heavy force of a short rowing motion becomes a smaller force over a greater distance. The World Rowing Federation rulebook defines oars as Class II. Both the Class I and Class II perspectives can be used to calculate the forces on the rower, boat, and water, with equivalent results. The calculations are simpler for the Class I perspective. The mechanical advantage of the oar depends on the length of the oar from the oarlock to the blade, compared to the length from the oarlock to the rower's hand(s). The further away from the oarlock the blade is, the more difficult it is to row and the more distance each stroke will move.
Жарысқа арналған ескіргіштер
Жарыста қолданылатын ескектердің ұзындығы 250–300 см болатын, бір жағы 50 см ұзындығы және 25 см ені бар жалпақ ұшталған полюстер болып табылады, бұл ұшталған бөлігі қалақ деп аталады. Ескекші ескек ілегенде ұстайтын бөлігі тұтқа деп аталады. Ескек ілеген кезде, ескектер қайықтың жанына бекітілген металл каркастармен, яғни рульдермен сүйеніп тұрады, ал ескек рульдердің ұштарындағы ескек ұяларына орналасады. Классикалық ескектер ағаштан жасалған, бірақ қазіргі заманғы ескектер синтетикалық материалдан, көбінесе көміртекті талшықтан жасалады.
The oars used in competitive rowing are long (250–300 cm) poles with one flat end about 50 cm long and 25 cm wide, called the blade. The part of the oar the oarsman holds while rowing is called the handle. While rowing, the oars are supported by metal frames attached to the side of the boat called riggers, while the oar fits into the oarlocks at the ends of each rigger. Classic oars were made of wood, but modern oars are made from synthetic material, the most common being carbon fibre.
Трофей ретінде пайдаланылатын ескірген арқандар
Бекеттік есу спорты маңызды жарыс жеңістерін еске алу үшін ескектерді естелік ретінде пайдалану дәстүрін қалыптастырған. "Трофейлік ескек" жарыс соңында бағалы металдан жасалған кубок сияқты табысталмайды, егер оның орнына жеңімпаз команданы немесе есушіні ұсынған клуб, мектеп немесе университет береді. Трофейлік ескек – бұл клубтың түсімен боялған және жарыс туралы мәліметтер жалақтың бетіне жазылған жарыстық ескек. Көбінесе клубтың немесе мектептің гербі немесе эмблемасы орталыққа орналастырылады, ал команда мүшелерінің есімдері мен жарыс туралы толық мәліметтер оның айналасына жазылады. Көптеген көне университеттер (Оксфорд пен Кембридж, сондай-ақ Йель және Гарвард) және олардың колледждері трофейлік ескектерді пайдаланудың ұзақ тарихына ие, және олардың көптеген мысалдары әлемдегі клуб үйлерінде көрсетіледі.
The sport of competitive rowing has developed a tradition of using an oar as a memento of significant race wins. A 'trophy oar' is not presented at the end of the race as a more familiar precious metal cup might be, but rather given by the club, school or university that the winning crew or rower represented. A trophy oar is a competition oar that has been painted in the club colours and has then had the details of the race signwritten on the face of the blade. The most common format would have the coat of arms or crest of the club or school positioned in the centre, with the crew names and the race details arranged around this. Many older universities (Oxford and Cambridge would be prime examples, as well as Yale and Harvard) and their colleges have long histories of using the trophy oar and many examples are on display in club houses around the world.
Мәдениетте
Норвегияның Федье және Херой муниципалитеттерінің гербінде ескектер бейнеленген. Ескектер – дене пішіні ескекке ұқсас сипаттамалары бар түрлі жануарларды сипаттау үшін қолданылған. Regalecidae тұқымына жататын, терең суларда тіршілік ететін ұзын балықтар дене пішіні ескекке ұқсас болғандықтан ескекбалықтар деп аталады. Қайыңқұйрық тасбақаның Eretmochelys туысы грек тіліндегі eretmo түбірінен шыққан, ол шамамен "ескек" деп аударылады. Тасбақаның алдыңғы қанаттары ескек пішіндес болғандықтан осылай аталған.
The Norwegian municipalities of Fedje and Herøy both have oars in their coat of arms. Oars have been used to describe various animals with characteristics that closely resemble the said rowing implement. The members of the Family Regalecidae, elongated deep sea fishes, are called oarfish because their body shape is similar to that of an oar. The hawksbill turtle's genus of Eretmochelys is derived from the Greek root eretmo, which roughly translates to oar. The turtle was so named because of the oar like shape of its front flippers.