Сони Роллинз: Американдық джаз саксофонисінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Америкалық джаз саксофонисі және композиторы (туған ж. 1930)

Уолтер Теодор "Сонни" Роллинс (7 қыркүйек 1930 ж. туған) – американдық бұрынғы джаз тенор-саксофонисі, ол джаз музыканттарының ең маңызды және ықпалдыларының бірі ретінде кеңінен танылған. Жеті онжылдық мансабында ол жетекші ретінде алпыстан астам альбом жазды. Оның "St. Thomas", "Oleo", "Doxy" және "Airegin" сияқты бірнеше композициялары джаз стандарттарына айналды. Роллинс "қазіргі замандағы ең ұлы импровизатор" деп аталады.

Ерте өмір

Роллинс Нью-Йорк қаласында Виргин аралдарынан келген ата-анасының отбасында дүниеге келді. Үш бауырластың ең кішісі болған ол Харлемнің орталық бөлігінде және Sugar Hill-де өсті, жеті немесе сегіз жасында алғашқы альт саксофонын алды. Ол Эдвард В. Стит орта мектебін бітіріп, Шығыс Харлемдегі Бенджамин Франклин жоғары мектебін бітірді. Роллинс баяншы ретінде бастады, кейін Луис Джорданнан әсер алып альт саксофонға ауысты, ал 1946 жылы өзінің кумирі Коулман Хокинстің ықпалымен тенор саксофонға ауысты. Оқушылық жылдарында ол болашақ джаз жұлдыздары Джеки Маклин, Кенни Дрю және Арт Тейлормен бірге музыкалық топта ойнады.

1949-1956 жылдар

1948 жылы орта мектепті бітіргеннен кейін Роллинс кәсіби өнер көрсетуді бастады; ол 1949 жылдың басында бибоп әншісі Бэбс Гонзалеспен (тромбонист Дж. Дж. Джонсон топтың аранжировщигі болды) алғашқы жазбаларын жасады. Келесі бірнеше ай ішінде ол Джонсонмен бірге жаздырып, пианист Бад Пауэллдің басшылығымен, трубашы Фатс Наварро мен барабаншы Рой Хейнспен бірге "hard bop" сессиясында өнер көрсетуді бастады. 1950 жылдың басында Роллинс қарулы тонау үшін тұтқындалып, он ай бойы Рикерс аралындағы түрмеде отырған соң, шартты түрде босатылды. 1952 жылы ол шартты түрде босатылғанда, героин қолданғаны үшін қайта тұтқындалды. 1951 және 1953 жылдар аралығында ол Майлс Дэвис, Modern Jazz Quartet, Чарли Паркер және Телониус Монкпен бірге жазды. 1954 жылы ол өзінің әйгілі "Oleo", "Airegin" және "Doxy" композицияларын Дэвис басқарған квинтетпен бірге жазды, бұл жазбалар "Bags' Groove" альбомында пайда болды. 1955 жылы Роллинс Лексингтондағы Федералдық медициналық орталыққа түсті, ол кезде АҚШ-та есірткіге тәуелділерге көмек көрсетудің жалғыз орны болды. Ол жерде ол сол кездегі тәжірибелік метадон терапиясына ерікті түрде қатысып, героинге тәуелділігін жойғаннан кейін, ол бір уақыт Чикагода тұрып, трубашы Букер Литлмен бірге бөлмеде тұрды. Роллинс бастапқыда ішімдікті ішпеу оның музыкалық қабілетін бұзады деп қорқып, бірақ кейін үлкен жетістікке жетті. Роллинс 1955 жылдың жазында Майлс Дэвис Квинтетіне қысқа уақыт қосылды. Сол жылы ол Клиффорд Браун–Макс Роуч квинтетіне қосылды; оның топтағы уақытын көрсететін студиялық альбомдар – Basin Street-тегі Clifford Brown and Max Roach және Sonny Rollins Plus 4. Браун мен топтың пианині Ричи Пауэллдің 1956 жылдың маусым айында болған автокөлік апатынан қайтыс болғаннан кейін, Роллинс Роучпен ойнауды жалғастырды және Prestige Records, Blue Note, Riverside және Лос-Анджелес лейблінде өз атынан альбомдар шығара бастады. Оның кеңінен танымал "Saxophone Colossus" альбомы 1956 жылы 22 маусымда Нью-Джерсидегі Руди Ван Гелдер студиясында жазылған, пианинода Томми Фланаган, Jazz Messengers бассысының бұрынғы орындаушысы Дуг Уоткинс және оның сүйікті барабаншысы Роуч. Бұл Роллинстің жетекші ретіндегі алтыншы жазбасы болды және оның ең танымал композициясы "St. Thomas", Кариб теңізіндегі калипсо "Hold Him Joe" әнінің негізінде, балалық шағында анасы айтқан әуен, сондай-ақ жылдам бибоп нөмірі "Strode Rode" және "Moritat" (Курт Вейлдің композициясы "Mack the Knife" деп те аталады). "St. Thomas" солосында Роллинс ырғақты үлгілерді қайталауды және осы үлгілердің вариацияларын қолданады, олар тар диапазондағы бірнеше тонды ғана қамтиды және стаккато мен жартылай ажыратылған ноталарды қолданады. Бұл бірден гүлденумен үзіледі, бұрынғы үлгіге оралғанға дейін әлдеқайда кең ауқымды пайдаланады. (Музыкалық үлгі тыңдаңыз.) Дэвид Н. Бейкер өзінің "Сонни Роллинстің джаз стилі" атты кітабында Роллинс "өте жиі ырғақты өзінің пайдасы үшін қолданатынын түсіндіреді. Кейде ол әуеннің немесе өзгерістердің орнына ырғақты үлгіде импровизациялайды". "St. Thomas" жазғаннан бері Роллинстің калипсо ырғақтарын қолдануы джазға қосқан үлестерінің бірі болды; ол көбінесе Кариб теңізінің дәстүрлі күйлерін орындайды, мысалы "Hold 'Em Joe" және "Don't Stop the Carnival", және ол көптеген калипсо әсері бар композицияларды жазды, мысалы "Duke of Iron", "The Everywhere Calypso" және "Global Warming". 1956 жылы ол Дэвистің тобымен - пианист Ред Гарланд, басист Пол Чемберс және барабаншы Филли Джо Джонспен бірге "Tenor Madness" атты ән жаздырды. Атауды жол - Джон Колтрейнмен бірге Ролинстің жалғыз жазбасы, ол Дэвис тобының мүшесі болды. Бұл "барлау" деп аталатын текстураны құрады. Тенор / бас / барабан триосының алғашқы екі жазбасы - Way Out West және A Night at the Village Vanguard, екеуі де 1957 жылы жазылған. Way Out West деп аталды, өйткені ол Калифорниядағы Contemporary Records (Лос-Анджелес барабаншысы Шелли Маннмен) жазылған және оған "Wagon Wheels" және "I'm an Old Cowhand" сияқты кантри және батыс әндері кірген. Village Vanguard альбомы екі сеттен тұрады, басист Дональд Бейли мен барабаншы Пит ЛаРоканың таңғы сеті және басист Уилбур Уэр мен барабаншы Элвин Джонстың кешкі сеті. Роллинс трио форматын өз мансабында ара-тұра пайдаланды, кейде бас және барабан сололары кезінде сакс-саксын ырғақ секциясы құралы ретінде пайдаланудың ерекше қадамын жасады. Лью Тэбакин Роллинстің фортепианосыз триосын өзінің триосын бастау үшін шабыттандырды. Фри-джаздың ізашарсы Коулман екі жылдан кейін өз тобында пианист қолдануды тоқтатты. Осы уақытқа дейін Роллинс салыстырмалы түрде қарапайым немесе дәстүрлі емес әндерді ("Шоу бизнесі сияқты бизнес жоқ" сияқты, "Work Time" альбомында, "Toot, Toot, Tootsie" "The Sound of Sonny" альбомында және кейінірек "Sweet Leilani" Grammy жүлдесін алған "This Is What I Do" альбомында) импровизация үшін құрал ретінде пайдаланғаны үшін белгілі болды. Роллинс "Newk" деген лақап атын алды, өйткені ол сыртқы түрімен Бруклин Доджерс командасының танымал ойыншысы Дон Ньюкомбқа ұқсады. 1957 жылы ол Карнеги-холлда алғаш рет өнер көрсетті және Джонсонмен тромбонда, Горац Сильвер немесе Монк пианинода және барабаншы Арт Блейкимен бірге Blue Note үшін қайта жазба жасады (шығарылған "Sonny Rollins, Volume Two" альбомы ретінде). Сол жылдың желтоқсанында ол басқа тенор саксофонист Сонни Ститтпен бірге Диззи Гиллеспидің "Sonny Side Up" альбомында өнер көрсетті. 1958 жылы ол Арт Кейннің "A Great Day in Harlem" суретіне түсті, онда Нью-Йорктегі джаз музыканттары бейнеленген; ол суреттегі екі тірі музыканттың бірі (екіншісі Бенни Голсон). Сол жылы Роллинс саксофон, бас және барабан триосы үшін тағы бір маңызды шығарма жазды: "Freedom Suite". Оның түпкілікті жазбаларында былай делінген: "Негрі, басқа ешкімге қарағанда Америка мәдениетін өзінің деп айта алатын, қудаланып, басып алынуы қаншалықты ирониялық! Адамзатты өмір бойы бейнелейтін негрінің сыйақысы адамдық емес болуы". Атау трекі - он тоғыз минуттық импровизациялық блюздық сюита; альбомның екінші жағында танымал шоу әндерінің "hard bop" орындалуы бар. Оскар Петтифорд пен Макс Роуч сәйкесінше бас пен барабанда орындады. LP бастапқыда қысқа ғана уақытқа ғана қол жетімді болды, содан кейін жазба компаниясы оны жазбадағы тағы бір шығарманың атымен "Shadow Waltz" деп қайта жинады. "Sonny Rollins and the Big Brass" (Sonny Rollins Brass/Sonny Rollins Trio) альбомынан кейін Роллинс 1958 жылы тағы бір студиялық альбом жазды, "Sonny Rollins and the Contemporary Leaders", содан кейін үш жыл жазба жасаудан үзіліс жасады. Бұл Contemporary Records үшін жасалған сессия болды және Роллинс "Rock a Bye Your Baby with a Dixie Melody" сияқты экзотикалық әндерді жазды, онда пианист Хэмптон Хоуз, гитарист Барни Кессел, басист Лерой Виннегар және барабаншы Шелли Манннен тұратын Батыс жағалауының тобы болды. 1959 жылы ол алғаш рет Еуропаға гастрольдеді, Швеция, Нидерланды, Германия, Италия және Францияда өнер көрсетті.

After graduating from high school in 1948, Rollins began performing professionally; he made his first recordings in early 1949 as a sideman with the bebop singer Babs Gonzales (trombonist J. J. Johnson was the arranger of the group). Within the next few months, he began to make a name for himself, recording with Johnson and appearing under the leadership of pianist Bud Powell, alongside trumpeter Fats Navarro and drummer Roy Haynes, on a seminal "hard bop" session. In early 1950, Rollins was arrested for armed robbery and spent ten months in Rikers Island jail before being released on parole; in 1952, he was re arrested for violating the terms of his parole by using heroin. Between 1951 and 1953, he recorded with Miles Davis, the Modern Jazz Quartet, Charlie Parker, and Thelonious Monk. A breakthrough arrived in 1954 when he recorded his famous compositions "Oleo", "Airegin", and "Doxy" with a quintet led by Davis that also featured pianist Horace Silver, these recordings appearing on the album Bags' Groove. In 1955, Rollins entered the Federal Medical Center, Lexington, at the time the only assistance in the U. S. for drug addicts. While there, he volunteered for then experimental methadone therapy and was able to break his heroin habit, after which he lived for a time in Chicago, briefly rooming with the trumpeter Booker Little. Rollins initially feared sobriety would impair his musicianship, but then went on to greater success. Rollins briefly joined the Miles Davis Quintet in the summer of 1955. Later that year, he joined the Clifford Brown–Max Roach quintet; studio albums documenting his time in the band are Clifford Brown and Max Roach at Basin Street and Sonny Rollins Plus 4. After the deaths of Brown and the band's pianist, Richie Powell, in a June 1956 automobile accident, Rollins continued playing with Roach and began releasing albums under his own name on Prestige Records, Blue Note, Riverside, and the Los Angeles label Contemporary. His widely acclaimed album Saxophone Colossus was recorded on June 22, 1956, at Rudy Van Gelder's studio in New Jersey, with Tommy Flanagan on piano, former Jazz Messengers bassist Doug Watkins, and his favorite drummer, Roach. This was Rollins's sixth recording as a leader and it included his best known composition "St. Thomas", a Caribbean calypso based on "Hold Him Joe" a tune sung to him by his mother in his childhood, as well as the fast bebop number "Strode Rode", and "Moritat" (the Kurt Weill composition also known as "Mack the Knife"). In the solo for "St. Thomas", Rollins uses repetition of a rhythmic pattern, and variations of that pattern, covering only a few tones in a tight range, and employing staccato and semi detached notes. This is interrupted by a sudden flourish, utilizing a much wider range before returning to the former pattern. (Listen to the music sample.) In his book The Jazz Style of Sonny Rollins, David N. Baker explains that Rollins "very often uses rhythm for its own sake. He will sometimes improvise on a rhythmic pattern instead of on the melody or changes." Ever since recording "St. Thomas", Rollins's use of calypso rhythms has been one of his signature contributions to jazz; he often performs traditional Caribbean tunes such as "Hold 'Em Joe" and "Don't Stop the Carnival", and he has written many original calypso influenced compositions, such as "Duke of Iron", "The Everywhere Calypso", and "Global Warming". In 1956, he recorded Tenor Madness, using Davis's group – pianist Red Garland, bassist Paul Chambers, and drummer Philly Joe Jones. The title track is the only recording of Rollins with John Coltrane, who was also a member of Davis's group. a texture that came to be known as "strolling". Two early tenor/bass/drums trio recordings are Way Out West and A Night at the Village Vanguard, both recorded in 1957. Way Out West was so named because it was recorded for California based Contemporary Records (with Los Angeles drummer Shelly Manne), and because it included country and western songs such as "Wagon Wheels" and "I'm an Old Cowhand". The Village Vanguard album consists of two sets, a matinee with bassist Donald Bailey and drummer Pete LaRoca and an evening set with bassist Wilbur Ware and drummer Elvin Jones. Rollins used the trio format intermittently throughout his career, sometimes taking the unusual step of using his sax as a rhythm section instrument during bass and drum solos. Lew Tabackin cited Rollins's pianoless trio as an inspiration to lead his own. Coleman, a pioneer of free jazz, stopped using a pianist in his own band two years later. By this time, Rollins had become well known for taking relatively banal or unconventional songs (such as "There's No Business Like Show Business" on Work Time, "Toot, Toot, Tootsie" on The Sound of Sonny, and later "Sweet Leilani" on the Grammy winning album This Is What I Do) and using them as vehicles for improvisation. Rollins acquired the nickname "Newk" because of his facial resemblance to Brooklyn Dodgers star pitcher Don Newcombe. In 1957, he made his Carnegie Hall debut and recorded again for Blue Note with Johnson on trombone, Horace Silver or Monk on piano and drummer Art Blakey (released as Sonny Rollins, Volume Two). That December, he and fellow tenor saxophonist Sonny Stitt were featured together on Dizzy Gillespie's album Sonny Side Up. In 1958, he appeared in Art Kane's A Great Day in Harlem photograph of jazz musicians in New York; he is one of only two surviving musicians from the photo (the other being Benny Golson). The same year, Rollins recorded another landmark piece for saxophone, bass and drums trio: Freedom Suite. His original sleeve notes said, "How ironic that the Negro, who more than any other people can claim America's culture as his own, is being persecuted and repressed; that the Negro, who has exemplified the humanities in his very existence, is being rewarded with inhumanity." The title track is a nineteen minute improvised bluesy suite; the other side of the album features hard bop workouts of popular show tunes. Oscar Pettiford and Max Roach provided bass and drums, respectively. The LP was available only briefly in its original form, before the record company repackaged it as Shadow Waltz, the title of another piece on the record. Following Sonny Rollins and the Big Brass (Sonny Rollins Brass/Sonny Rollins Trio), Rollins made one more studio album in 1958, Sonny Rollins and the Contemporary Leaders, before taking a three year break from recording. This was a session for Contemporary Records and saw Rollins recording an esoteric mixture of tunes including "Rock a Bye Your Baby with a Dixie Melody" with a West Coast group made up of pianist Hampton Hawes, guitarist Barney Kessel, bassist Leroy Vinnegar and drummer Shelly Manne. In 1959 he toured Europe for the first time, performing in Sweden, the Netherlands, Germany, Italy, and France.

1969-1971: Екінші демалыс

1969 жылы Роллинс тағы екі жылға қоғамдық өнерден үзіліс жасады. Осы үзіліс кезеңінде ол алғаш рет Ямайкаға сапар шегіп, Мумбаи қаласының Повай ауданындағы ашрамда бірнеше ай бойы йога, медитация және Шығыс философиясын оқыды.

1971 2000 жыл

1971 жылы екінші демалысынан соң Норвегияның Конгсберг қаласында концерт беріп оралды. 1972 жылдың наурызында Нью-Йорктегі Village Vanguard түнгі клубындағы өнер көрсетілісін қарап, The New Yorker журналының сыншысы Уитни Баллиетт Роллинстің «қайта өзгергенін» жазды. Ол құйынға айналды. Оның ноталары құрқырап ағып, тітіркендіретін стаккато бөлімдері мен ашулы екі есе жылдамдықпен орындалған үзінділер болды. Ол мүйізін қолмен қимылдатып, дауыстап, көрермендерін шайқасқа шақырып тұрғандай көрінді. Сол жылы ол Next Album альбомын шығарды және Нью-Йорк штатының Germantown қаласына көшіп барды. 1972 жылы ол композиция саласындағы Гуггенхайм стипендиясын алды. 1970-ші және 1980-ші жылдары ол R&B, поп және фанк ырғақтарына қызығушылық танытты. Осы кезеңдегі топтарының кейбіреулерінде электр гитарасы, электр бас гитарасы және көбінесе поп немесе фанк бағытындағы барабаншылар болды. 1974 жылы Роллинс тобына джаз сыбызғышысы Руфус Харлиді қосты; топтың Лондондағы Ронни Скотт клубындағы тікелей өнер көрсетуі түсірілді. Осы кезеңнің көп бөлігінде Роллинстің жазбаларын продюсер Оррин Кипнюс Milestone Records үшін жасады (Silver City: A Celebration of 25 Years on Milestone жинағы осы жылдардан алынған үзінділерді қамтиды). 1978 жылы ол МакКой Тайнер, Рон Картер және Ал Фостермен бірге Milestone Jazzstars атымен гастрольдік сапарға шықты. Сол жылдың маусым айында ол Президент Джимми Картер үшін Ақ үйдің оңтүстік жағында басқа да көптеген көрнекті джаз әртістерімен бірге концерт берді. Осы кезеңде Роллинстің сүйемелдемелі саксофон сололарына деген құштарлығы артып, көзге түсті. 1979 жылы ол The Tonight Show бағдарламасында жеке орындады, ал 1985 жылы Нью-Йорктегі Музейде тікелей жазылған The Solo Album альбомын шығарды. Ол сондай-ақ тобымен бірге орындалған кезінде ұзақ, экспромт каденцияларды жиі орындады; оның жарқын мысалы – 1978 жылғы Don't Stop the Carnival альбомындағы «Күзгі Nocturne» пьесасына кіріспесі. 1980-ші жылдары Роллинс шағын түнгі клубтарда ойнауын тоқтатып, негізінен концерт залдарында немесе ашық ареналарда өнер көрсетті; 1990-шы жылдардың соңына дейін ол кейде Tramps және The Bottom Line сияқты Нью-Йорктің ірі рок клубтарында өнер көрсетті. 1981 жылы «Ролинг Стоунз» тобының «Tattoo You» альбомына үш трекке (авторлық құқығы көрсетілмеген) саксофон импровизацияларын қосты, соның ішінде «Waiting on a Friend» синглы және «Slave» атты ұзақ джем. Сол жылдың қараша айында француз теледидарында саксофон шеберлігінен сабақ берді. 1983 жылы Ұлттық өнер кеңесі оны «Джаз шебері» деп мойындады. 1986 жылы деректі фильмдерді түсіретін Роберт Магг «Саксофон Колоссы» атты фильмді шығарды. Онда Роллинстің екі өнер көрсетуі болды: Нью-Йорктің солтүстігіндегі Opus 40-тағы квинтет концерті және Жапониядағы Yomiuri Shimbun оркестрімен бірге фин пианині және композиторы Хейкки Сармантомен бірлесіп жазылған саксофон мен симфонияға арналған концерт. 1993 жылы Питтсбург университетінде Сонни Роллинстің халықаралық джаз мұражайы ашылды. 1995 жылдың 13 қарашасында Нью-Йорк қалалық әкімшілігінің жарлығымен «Сонни Роллинс күні» деп жарияланды. Бірнеше күннен кейін Роллинс Нью-Йорк қаласының Бикон театрында концерт берді, онда ол жасөспірім кезінде бірге ойнаған музыканттармен, соның ішінде Маклин, Уолтер Бишоп-младший, Перси Хит, Конни Генри және Гил Коггинспен қайта кездесті. 1997 жылы Down Beat журналының сыншыларының сауалнамасында «Жылдың джаз әртісі» деп танылды. Келесі жылы, экологиялық қорғауды жақтаушы Роллинс «Глобалды жылыну» атты альбом шығарды.

He returned from his second sabbatical with a performance in Kongsberg, Norway, in 1971. Reviewing a March 1972 performance at New York's Village Vanguard night club, The New Yorker critic Whitney Balliett wrote that Rollins "had changed again. He had become a whirlwind. His runs roared, and there were jarring staccato passages and furious double time spurts. He seemed to be shouting and gesticulating on his horn, as if he were waving his audience into battle." The same year, he released Next Album and moved to Germantown, New York. Also in 1972, he was awarded a Guggenheim Fellowship in composition. During the 1970s and 1980s, he also became drawn to R&B, pop, and funk rhythms. Some of his bands during this period featured electric guitar, electric bass, and usually more pop or funk oriented drummers. In 1974, Rollins added jazz bagpiper Rufus Harley to his band; the group was filmed performing live at Ronnie Scott's in London. For most of this period Rollins was recorded by producer Orrin Keepnews for Milestone Records (the compilation Silver City: A Celebration of 25 Years on Milestone contains a selection from these years). In 1978 he, McCoy Tyner, Ron Carter, and Al Foster toured together as the Milestone Jazzstars. In June of that year he joined many other major jazz artists in a performance for President Jimmy Carter on the South Lawn of the White House. It was also during this period that Rollins's passion for unaccompanied saxophone solos came to the forefront. In 1979 he played unaccompanied on The Tonight Show and in 1985 he released The Solo Album, recorded live at the Museum of Modern Art in New York. He also frequently played long, extemporaneous unaccompanied cadenzas during performances with his band; a prime example is his introduction to the tune "Autumn Nocturne" on the 1978 album Don't Stop the Carnival. By the 1980s, Rollins had stopped playing small nightclubs and was appearing mainly in concert halls or outdoor arenas; through the late 1990s he occasionally performed at large New York rock clubs such as Tramps and The Bottom Line. He added (uncredited) sax improvisations to three tracks by the Rolling Stones for their 1981 album Tattoo You, including the single, "Waiting on a Friend" and the long jam "Slave". That November, he led a saxophone masterclass on French television. In 1983, he was honored as a "Jazz Master" by the National Endowment for the Arts. In 1986, documentary filmmaker Robert Mugge released a film titled Saxophone Colossus. It featured two Rollins performances: a quintet concert at Opus 40 in upstate New York and a performance with the Yomiuri Shimbun Orchestra in Japan of his Concerto for Saxophone and Symphony, a work composed in collaboration with the Finnish pianist and composer Heikki Sarmanto. In 1993, the Sonny Rollins International Jazz Archives opened at the University of Pittsburgh. New York City Hall proclaimed November 13, 1995, to be "Sonny Rollins Day". Several days later, Rollins gave a performance at New York City's Beacon Theatre that reunited him with musicians with whom he played as a teenager, including McLean, Walter Bishop Jr., Percy Heath, Connie Henry, and Gil Coggins. In 1997, he was voted "Jazz Artist of the Year" in the Down Beat magazine critics' poll. The following year, Rollins, a dedicated advocate of environmentalism, released an album entitled Global Warming.

2001-2012 жылдар

Сыншылар, Гари Гиддинс және Стэнли Крауч сияқты, Роллинстің жазбадағы және концерттік өнері арасындағы қарама-қайшылықты атап өтті. 2005 жылғы мамырдағы «Нью-Йоркер» журналында Крауч Роллинс туралы былай деп жазды: «Жетістіктерден бастап, сексенінші, тоқсаныншы жылдарға дейін он жыл сайын, Санни Роллинс, саксофонның алып есімі, әлемнің бір жерінде ойнайды, кейде түстен кейін, кейде сағат сегізде, эмоция, естелік, ой және эстетикалық дизайнды үйлестіруге ұмтылады. Оның қола корпусы, перл түймелі клавишалары, мундштукі және қамыстан жасалған тілшесі мүйізді Роллинстің талантының эпосына және оның джаз шежіресіндегі ата-бабаларының сөймейтін күшіне айналдырады. Роллинс 2001 жылы «This Is What I Do» (2000) альбомы үшін «Үздік джаз аспаптық альбомы» номинациясында «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды. 2001 жылдың 11 қыркүйегінде, Дүниежүзілік сауда орталығының құлауын көрген 71 жастағы Роллинс, Гринвич-стриттегі пәтерінен эвакуацияға мәжбүр болды, қолында тек саксофоны болды. Ол алаңдаса да, бес күннен кейін Бостон қаласындағы Беркли музыка мектебінде концерт берді. Сол концерттің тікелей жазбасы 2005 жылы «Without a Song: The 9/11 Concert» альбомы ретінде шықты және 2006 жылы Роллинстің «Why Was I Born?» орындауы үшін «Үздік джаз инструменталдык солисі» номинациясында «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды. 2006 жылы Роллинс «Down Beat Readers Poll» дауыс беруінде үш мәрте жеңіске жетті: «Жылдың джаз музыканты», «#1 тенор саксофоншы» және «Жылдың жазбасы» («Without a Song: The 9/11 Concert» альбомы үшін). Сол жылы топта оның жүрегі туыс, тромбоншы Клифтон Андерсон, сондай-ақ басист Краншоу, пианист Стивен Скотт, перкуссияшы Кимати Динизулу және барабаншы Перри Уилсон болды. Жапониядағы табысты гастрольден кейін Роллинс бес жылдан кейін студияға оралып, «Sonny, Please» (2006) альбомын жазды, ол «Грэмми» сыйлығына ұсынылды. Альбомның атауы оның әйелінің сүйікті сөздерінің бірінен алынған. Альбом Роллинстің жеке лейблі «Doxy Records» арқылы шығарылды, көп жылдық еңбек еткеннен кейін «Milestone Records» компаниясынан кеткен соң, оны Андерсон өндірді. Роллинстің сол кездегі тобында және осы альбомда Краншоу, гитарист Бобби Брум, барабаншы Стив Джордан және Динизулу болды. Осы жылдар ішінде Роллинс әлемдік турларға қатысып, Еуропа, Оңтүстік Америка, Азия және Австралиядағы ірі концерт алаңдарында өнер көрсетті; кейде ол бір концерттен 100 000 долларға дейін табады деп есептеледі. 2007 жылдың 18 қыркүйегінде ол алғаш рет концерт бергеніне 50 жыл толуына орай Карнеги залында өнер көрсетті. Оныңмен бірге Андерсон (тромбон), Бобби Брум (гитара), Краншоу (бас), Динизулу (перкуссия), Рой Хейнес (барабан) және Кристиан Макбрайд (бас) өнер көрсетті. 2000 жылдардың басында Роллинс көптеген концерттерін жаздыра бастады; содан бері ол екі жүзден астам концерттің жазбаларын мұрағаттады. Бүгінгі күнге дейін осы мұрағаттардан «Doxy Records» және «Okeh Records» лейблдарында төрт альбом шығарылды: «Road Shows, Vol. 1»; «Road Shows, Vol. 2» (оның ішінде Роллинстің 80 жылдық мерейтойлық концертінен төрт трек, соның ішінде Орнетт Коулменмен бірге орындалған жиырма минуттық «Sonnymoon for Two» жазбасы); «Road Shows, Vol. 3»; және 2016 жылдың сәуірінде шыққан «Holding the Stage». 2010 жылы Роллинске «Ұлттық өнер медалі» мен «Эдвард Макдауэлл медалі» табысталды; сол жылдың күзінде ол Нью-Йорктегі «Beacon Theatre» концерт залында 80 жылдығын тойлады, онда Орнетт Коулмен де қатысты. Келесі жылы ол Дик Фонтейннің «Beyond the Notes» атты тағы бір деректі фильмінің батыры болды. Роллинс 2012 жылдан бері көпшілік алдында өнер көрсетпеді және 2014 жылы өкпе фиброзынан туындаған тыныс алу проблемаларына байланысты зейнеткерлікке шықты.

Critics such as Gary Giddins and Stanley Crouch have noted the disparity between Rollins the recording artist, and Rollins the concert artist. In a May 2005 New Yorker profile, Crouch wrote of Rollins the concert artist:

Over and over, decade after decade, from the late seventies through the eighties and nineties, there he is, Sonny Rollins, the saxophone colossus, playing somewhere in the world, some afternoon or some eight o'clock somewhere, pursuing the combination of emotion, memory, thought, and aesthetic design with a command that allows him to achieve spontaneous grandiloquence. With its brass body, its pearl button keys, its mouthpiece, and its cane reed, the horn becomes the vessel for the epic of Rollins's talent and the undimmed power and lore of his jazz ancestors. Rollins won a 2001 Grammy Award for Best Jazz Instrumental Album for This Is What I Do (2000). On September 11, 2001, the 71 year old Rollins, who lived several blocks away, heard the World Trade Center collapse, and was forced to evacuate his Greenwich Street apartment, with only his saxophone in hand. Although he was shaken, he traveled to Boston five days later to play a concert at the Berklee School of Music. The live recording of that performance was released on CD in 2005 as Without a Song: The 9/11 Concert, which won the 2006 Grammy for Jazz Instrumental Solo for Rollins's performance of "Why Was I Born?" In 2006, Rollins went on to complete a Down Beat Readers Poll triple win for: "Jazzman of the Year", "#1 Tenor Sax Player", and "Recording of the Year" for the CD Without a Song: The 9/11 Concert. The band that year featured his nephew, trombonist Clifton Anderson, and included bassist Cranshaw, pianist Stephen Scott, percussionist Kimati Dinizulu, and drummer Perry Wilson. After a successful Japanese tour Rollins returned to the recording studio for the first time in five years to record the Grammy nominated CD Sonny, Please (2006). The CD title is derived from one of his wife's favorite phrases. The album was released on Rollins's own label, Doxy Records, following his departure from Milestone Records after many years and was produced by Anderson. Rollins's band at this time, and on this album, included Cranshaw, guitarist Bobby Broom, drummer Steve Jordan and Dinizulu. During these years, Rollins regularly toured worldwide, playing major venues throughout Europe, South America, the Far East, and Australasia; he is estimated to have sometimes earned as much as $100,000 per performance. On September 18, 2007, he performed at Carnegie Hall in commemoration of the fiftieth anniversary of his first performance there. Appearing with him were Anderson (trombone), Bobby Broom (guitar), Cranshaw (bass), Dinizulu (percussion), Roy Haynes (drums) and Christian McBride (bass). Around 2000, Rollins began recording many of his live performances; since then, he has archived recordings of over two hundred and fifty concerts. To date, four albums have been released from these archives on Doxy Records and Okeh Records: Road Shows, Vol. 1; Road Shows, Vol. 2 (with four tracks documenting his 80th birthday concert, which included Rollins's first ever recorded appearance with Ornette Coleman on the twenty minute "Sonnymoon for Two"); Road Shows, Vol. 3; and Holding the Stage, released in April 2016. In 2010 Rollins was awarded the National Medal of Arts and the Edward MacDowell Medal; in the fall of the same year he celebrated his 80th birthday with a concert at New York's Beacon Theatre that included a guest appearance by Ornette Coleman. The following year he was the subject of another documentary by Dick Fontaine, entitled Beyond the Notes. Rollins has not performed in public since 2012, and retired in 2014, due to recurring respiratory issues caused by pulmonary fibrosis.

2013 жылдан қазіргі уақытқа дейін

2013 жылы Роллинс Нью-Йорк штатының Вудсток қаласына көшіп барды. Сол көктемде ол "Симпсон" мультсериалының "Уиски бизнесі" атты эпизодында қонақ ретінде түсті және Нью-Йорктегі Джульярд мектебінен құрметті Музыка докторы дәрежесін алды. Ол сол жылдың маусым айында Нью-Йорк штатының Бруклин қаласында саксофонист Орнет Колеманды көпжұлдызды құрмет көрсету шарасында таныстырып, көпшілік алдына шықты. 2015 жылдың қазан айында ол Американың Джаз қорынан өмірлік жетістіктері үшін марапат алды. Кейін сол жылы ол Оберлин колледжінде "Сонни Роллинс джаз ансамблі қорын" құрып, "мекеменің қолжетімділік пен әлеуметтік әділдікті қорғау саласындағы ұзақ тарихын мойындау" мақсатында қаржылады. 2023 жылдың ақпан айында Роллинс өзінің музыкалық каталогын Reservoir Media компаниясына сатты.

Әсерлер

Саксофонист ретінде ол бастапқыда Луи Джордан сияқты орындаушылардың жамп және R&B дыбыстарына қызығушылық танытты, бірақ көп ұзамай негізгі тенорлық саксофон дәстүріне тартылды. Неміс сыншысы Йоахим Эрнст Берендт бұл дәстүрді Коулман Хокинстің күшті дыбыстылығы мен Лестер Янгтың жеңіл, икемді фразировкасы арасындағы екі полюстің арасында орналасқан деп сипаттады, бұл 1950-ші жылдары бибоптың жылдам импровизациясына үлкен әсер етті. Басқа тенорлық саксофонның ықпал етушілері – Бен Вебстер және Дон Бьяс. Оның жасөспірім шағында Роллинске альт-саксофоншы Чарли Паркердің музыкасы зор әсер етті. Орта мектепте оқыған жылдары оған пианист және композитор Телониус Монк жетекшілік етті, олар көбінесе Монк пәтерінде репетиция жасады.

Мақалалар

Джо Джорделло (1995 жылдың маусым-шілде айлары). "Сонни Роллинс: джаздағы біздің адамымыз". Кода. 8–11 беттер. Голдберг, Джо (2000 жылдың 10 маусымы). "Джаз: Соннидің 70 жылдығы". Билборд. 66, 72 беттер. "Жүрегінде әнмен". Йога журналы. 2006 жылғы мамыр. 119–120 беттер. Кинг, Даниэль (2020 жылдың 11 маусымы). "Сонни Роллинс пандемия, наразылықтар және музыка туралы". "Нью-Йоркер" журналы.