Тас жағында босану

Тагава Мацу – Хирадо қаласынан шыққан самурай отбасының жапон әйелі. Тагава Қытайдың Фуцзянь провинциясының Наньань қаласынан шыққан Чжэн Чжилонг атты ханқытайлық Хокломен танысып, үйленді. Олар бір-біріне ғашық болып, үйленді. Чжэн Чжилонгтың «өте сұлу» болғаны және Жапонияға алғаш келгенде 18 жаста болғаны айтылады. Тагава Чжэннен бірнеше жас үлкен болған және олар кездескен кезде жиырма жасқа жуық болған. Олардың қалай танысқаны туралы әртүрлі әңгімелер бар. Бір әңгімеде ол самурай отбасынан шыққан басқа жапон қыздарымен бірге Даймё Мацуураны кешкі тойда күтіп отырғанда Чжэнмен кездеседі. Бұл кездесуді Мацуура немесе оның ата-анасы оның шетелдікке үйленуіне көмектесу үшін әдейі ұйымдастырған болуы мүмкін. Тағы бір әңгімеде ол Хирадо жағажайында қыздармен сөйлесіп жатып Тагавамен кездеседі. Тағы бір әңгімеде Тагава, Ашигарудың қызы, даймё оған берген. Гуаньян Зажи (廣陽雜記) кітабындағы Лю Сяньтин жазған тағы бір жазбада Тагава Чжэнмен кездескенде жесір болған делінген. Онда Чжэн Чжилонг жас кезінде Жапонияға қашып, тігінші болып жұмыс істегені айтылады. Ол өмір бойы жинаған ақшасын жолда тастап, үш мысқа дейін іздеген, бірақ таба алмаған. Ол жылап жіберген, бірақ үйінің қақпасында тұрған жапон жесірі оны көріп, не болғанын сұраған. Чжэн Чжилонг оған айтқан, ал ол оған: «Сенің шеберлігіңмен 3 миллион мыс таба аласың, қалайша 3 мыс үшін осы жағдайға жеттің?» деген. Содан кейін ол Чжэнге түнеуге шақырған. Олар бір-біріне берілген. Ол Косинганы күйеуімен бірге Сеньли жағажайында (川內浦千里), Хирадода жаңқа жинап жүргенде дүниеге әкелген. Ол оған жапонша Фукуматсу деген есім берген. Чжэн Чжилонг оған қытайша Чжэн Сэнь деген есім берген, кейін оның аты Чжэн Чэнгонг болып өзгертілген және Коксинга атағы берілген. Оның жанында туған тас әлі күнге дейін Коксинга бала туған тастың тақташасы (鄭成功兒誕石碑) ретінде сақталған. Оның биіктігі 80 см, ені 3 метр. Аңыз бойынша, бір кезде жағаға кит келіп, дауыл болғанда ол дүниеге келген. Оның жиырма жасқа жуық болғаны және Чжэн Чжилонгтан үлкен болғаны Тагава Чжэнмен кездескенге дейін жесір болған деген мүмкіндікті арттырды, өйткені әйелдің осы жасқа дейін үйленбеуі сирек кездесетін жағдай. Тагава – Чжэннің ғашық болған алғашқы әйелі, олар заңды түрде үйленбегенмен, бірге тұрған жұбайлар ретінде қарастырылған. Алайда, Капитан Қытаймен жұмыс істейтін саудагерлер тобы Чжэн Чжилонгпен қытай әйелі, леди Янның үйленуін қалаған. Коксинга дүниеге келгеннен кейін, оның көзіне Жапонияда Чжэн Чжилонгтың кейде келгені айтылады. 1629 жылы Шичизаэмон есімді тағы бір ұлы туған, оған Тагава тегі берілген. Бірде Чжэн Чжилонг оның әкесі болған, ол Хирадоға барып, Шичизаэмонды ұрықтандырған, ал Тагава Мацудың ата-анасы оны асырап алғандықтан, Тагава тегін алды. Ал басқалары Шичизаэмон белгісіз жапон ерінің баласы болған, сондықтан оған Чжэн емес, Тагава тегі берілген. Ол ашигару самурайына айналды. Тайваньдық Вайджи Шичизаэмон туралы ештеңе айтпайды. Луиза Люкс екі ұлды да Тагава мен Чжэн Чжилонгқа жатқызады және 1624 жылы ол 20 жаста болған делінеді. "Japan Magazine: A Representative Monthly of Things Japanese, Volume 19" журналында екі ұлды да Тагава мен Чжэн Чжилонгқа жатқызылған. Тагава Мацу Косинганы Жапонияда жеті жасқа дейін жалғыз өзі тәрбиелеген, ал оның ұлымен қарым-қатынасы Коксинганың ересек өмірінде жасаған кейбір жетістіктері мен шешімдерінен көрінеді. Коксинга 1630 жылы Қытайға әкесімен бірге тұруға жіберілді. Тайвань Waiji (臺灣外記) «әр түнде ол шығысқа қарап, көз жасын жасырып, анасына қарайды» дейді. Тагава Мацу келмеді, өйткені ол Шичизаэмонды тастап кетуге ниеттенбеді және жас Шичизаэмонды қауіпті кемеге жіберуге дайын болмады. 1645 жылы ол Фуцзянь провинциясының Кванчжоу қаласына көшіп, Коксингамен қайта қосылды. Жапонияның тыйым салғандарына қарамастан, ол Анайға көшіп барды. 1646 жылы Коксинга Маньчжу Циньмен соғысып жүргенде, қалаға маньчжулар басып кірді. Коксинга, шабуыл туралы естігеннен кейін, дереу Куанчжоуға оралды, бірақ анасының маньчжуларға берілуден бас тартқаны үшін өзін-өзі өлтіргенін біледі. Осыдан кейін Коксинганың маньчжурлармен қақтығысы күшейе түсті. Бір дереккөзде ол өзін-өзі мойнына пышақпен салған делінеді. Коксинга анасының қайтыс болғанын естігенде жылады. Жапондықтар Тагаваның ұрыста өзін-өзі өлтіргенін атап өтіп, маньчжурлардың «егер Жапонияның әйелдері осындай болса, ерлер қандай болуы керек?» дегенін айтады. Жапондықтар мен маньчжуялықтар жапондықтардан қорқып, егер Тагава жапондық әйелдер сияқты болса, олар жапондық ерлермен соғысуға батыл болмайды. Жапондықтардың «Коксинга шайқастары» атты пьесасында «Ол әйел болғанымен, ескі үйін ұмытпады және туған жеріне құрмет көрсетті. Өмірінің соңына дейін ол Жапонияның мәртебесін ойлады» делінген. Жапондықтар Тагаваның ұрыста өзін-өзі өлтіргенін айтады және ол «өлімді» қалаған және «Ямато рухына» ие болған, ал шын мәнінде не болғаны әртүрлі дереккөздерден алынған көптеген әңгімелердің болуына байланысты белгісіз. Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Жапонның Сыртқы істер министрлігі Тагаваны «қадірлі мақсатына жете алу үшін өлімге қарсы тұру рухына» ие жапонның мысалы ретінде келтірді. Чжэн Чжилонг Тагаваның өліміне жауапты болған Цинь әулетімен өмір бойы күресуге мәжбүр болды, өйткені ол Циньнің оны өлтіретінін білмеген. Цинь оған сенбеді, өйткені олар Тагаваның өліміне себепкер болды, сондықтан ол Циньге қарсы шығуы мүмкін деп ойлады. Оның жапондық қаны испан миссионерінің айтуынша, оның зорлыққа бейімділігінің себебі деп саналады.

Тақырыпқа қатысты дау

Тагаваның нағыз есімі белгісіз, ол Жапония мен Қытайда тек Тагава тегімен ғана танымал. Жапон халық әңгімелерінде, Хирадода оның аты Мацу екендігі айтылады.

Жартылай қытайлық теория

Чжэн әулетінің шежіресінде Тагава Мацу Вэнь ши (翁氏) деген қытайшаланған атымен тіркелген. Кейбір қытай деректері бұл оның Куанчжоуға көшіп келгеннен кейін, ескі темірші көршісі Вэнь Ихуан (翁翌皇) осы шетелдік жаңа келгенге өз қызындай қарағандықтан болды деп көрсетеді. Қытай деректерінің шағын бөлігі Тагава Мацуды Вэнь Ихуанның туған қызы деп жаңылыстырады, оның анасы Тагава тегінен екендігі айтылады. Тайваньдағы қытайлар Тагава Мацудың жапондық тегін жоғары бағаламау үшін, оның қытай Вэнь Ихуан мен жапон Тагава әйелінің қызы деген теорияны қабылдайды, соның салдарынан Косинганың жапондық қаны тек бір әжесі арқылы төрттен бірін құрайды. Татемри Ко (立森鋼) естіген аңыз бойынша, Тагава Мацу жапон Тагава әйелі мен қытай семсерші Вэнгтің (жапонша О) қызы болған. Тагава Вэнгке Хирадо Даймё Қытайдан Жапонияға барып, Вэнгтен семсер жасатып алғаннан кейін үйленген, содан кейін Тагава әйелі мен Вэнг қыз (Тагава Мацу) дүниеге келген, ол Чжэн Чжилунға (鄭芝龍) үйленген. Бұл туралы 1913 жылғы Татемри Коның "Шу Сэйко Дэн" (書聖考伝) кітабында жазылған. Тайваньдық "Free China Review" басылымы да осы пікірді қолдайды. Бұл ықтимал емес, себебі бұл Вэнь Ихуанның Жапонияға көшуін (ол темірші болғандықтан, теңізші немесе саудагер емес) немесе Тагава әйелдерінің екі ел арасында жиі саяхаттауын (әйелдердің саяхаттары шектелген) талап етеді.

Қабылданған теория

Басқа дереккөздерде Вэн Ихуаңның оның әкесі болғаны, Вэн Ихуаң Тагава Мацудың жапон әкесі қайтыс болғаннан кейін Тагава Мацудың жесір анасына үйленіп, оны өгей қызы ретінде қабылдағаны айтылады.

Жүректен немесе ханшайымнан

Чжэн отбасының жаулары Тагаваны Чжэн Жилунның жапондық әйел сатушы екенін айтып шабуылдады, ал Тагаваның жапондық ұрпақтары оның Жапон императорлық отбасынан шыққандығын мәлімдейді. Бұл оның Жапонияның 50-ші императоры Камму Тенноға, Тагава Мацудан бастап 19 буынға дейін Тайра но Шигемори және Тагава Язаемон 田川 弥左衛門 арқылы тегін байланыстырады. Оның әйел сатушы болғанына немесе аристократ тегінен шыққанына ешқандай дәлел жоқ. Дональд Кинь Жэнь Жилун мен Мисс Тагава арасында нағыз неке болғанын көрсетті, бірақ Жэнь кейіннен қытай әйеліне үйленгендіктен, ол әйел сатушы немесе куртизан емес еді.

Самурай

Жапондық дереккөздер оның толыққанды жапондық екенін айтады. Жапондық дереккөздер оның самурай әкесі Мацура лордының самурайы Тагава Язаемон болған деседі. Хирадодағы жапондықтардан жеткен әңгімелерге сәйкес, Тагава Мацудың әкесі Тагава Шичизаемон (田川七左衛門) болған, ол екінші ұлына осы есімді берген. Хирадо халық ауыз әдебиеті бойынша самурай Тагава Язаемон – ашигару болған және Инагакиге сәйкес оны осылай сипаттаған басқа ештеңе жоқ. "Тайё" басылымында Мацуи Нобуаки жазған мақаласында Тагава Язаемон Тагава Мацудың әкесі емес, оның әкесі Тагава Шичизаемон екені айтылған. Вонг оны ашигаруға немесе Тагава самурайлар отбасына байланыстыра алмайтынын мәлімдеді. Токугава жапондық шогунаты жинақтаған "Кейчо дәуірінің есебі" (Кейчо шосецу) еңбегінде былай делінген: "Жилонг бастапқыда Хирадода болғанда, самурай отбасынан шыққан Тагава туған әйелге үйленді".

Ұрпақтар

Тайваньның Тайнань қаласындағы Косинга ескереуіші ғибадатханасында (鄭成功祠) Тагава Мацудың ата-бабаларының тақташасы Вэнг анасының ғибадатханасы деп аталатын бөлмеде орналасқан. "Анасы" атағы – Оңтүстік Мин империясында Косинганың (Янпин округінің ханзадасы) патшалық дәрежесіне байланысты берілген соңғы құрметті атақ. Тагаваның ата-бабаларының жазбалары Цин әскерлерінің шабуылынан кейін сақталған. Тагава Мацудың Косинга арқылы тараған ұрпақтары Қытай мен Тайваньда, ал Шичизаэмон арқылы тараған ұрпақтары Жапонияда тұрады. Оның шөбересі Чжэн Кэшуанның ұрпақтары 1911 жылға дейін Пекинде Хан туының мүшелері ретінде қызмет еткен. Сынхай революциясы басталып, Цин әулеті құлағаннан кейін олар Қытайдың оңтүстігіндегі Фуцзянь провинциясының Аньхай және Наньань округтеріне көшіп кетті. Олар әлі күнге дейін сол жерде тұрып жатыр. Оның немересі Чжэн Куан арқылы тараған ұрпақтары Тайваньда тұрады. Чжэн Даошун – Шичизаэмонның ұлы және Чжэн тегін қабылдаған. "Жапониялық Азия қоғамы" былай деді: «Тей Сейконың [Косинга] дүниеге келгеннен кейін бес жыл өткен соң, оның әкесі [Чжэн Чжилун] Қытайға кетіп, императорлық әскерлердің бас қолбасшысы лауазымын қабылдады. Ол кеткеннен кейін көп ұзамай, оның әйелі екінші ұлын дүниеге әкелді, оған Шичизаэмон деп ат қойылды», ол өмірін Жапонияда өткізіп, үлкен ағасының танымалдығын әкелген оқиғаларға және даңққа деген құштарлықты дамыта алмады. «Шичизаэмонның ұрпақтары көп жыл бойы үкіметке қытай тілінен аудармашы ретінде қызмет етті, және бүгінге дейін Нагасакиде өздерінің бабаларымен мақтанатын жапондықтар бар». Тагаваның қытай ұрпақтарының бірі Чжэн Сяосуань (鄭曉嵐) – Чжэн Чоюдың әкесі, Екінші қытай-жапон соғысында жапон басқыншыларына қарсы күресті. Чжэн Чою (鄭愁予) 1933 жылы Қытайдың Шаньдун провинциясында дүниеге келді және өзін Жапонияға қарсы «қарсылықтың баласы» деп атады. Соғыс кезінде ол босқын болып, жапондықтардан қашу үшін Қытайдың әр жеріне көшіп-қонып жүрді. 1949 жылы Тайваньға көшіп келіп, Тайвань мен Қытай арасындағы байланысты нығайтуға жұмыстанып, Тайвань мен материкті жақындастыруға күш салды. Чжэн Чою Қытайда дүниеге келген, өзін қытайлық деп санады және 1949 жылы Тайваньға көшіруге мәжбүр болғаннан кейін шеттетілгендей сезінді, себебі бұл арал бұрын жапондық билікте болған және оған жат сезім тудырды. Ол Косинганың 11-ші буын ұрпағы және оның нағыз аты Чжэн Вэньчи.