Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Виндзор шайқасы – АҚШ-тың шығыс Мичиган аймағында және Жоғарғы Канаданың Виндзор аймағында болған қысқа мерзімді әскери науқан. Шекараның екі жағындағы адамдар тобы, өздерін "Патриоттар" деп атаған, 1837 жылы Детройт пен Ниагара өзендері арасындағы Оңтүстік Онтарио түбегін басып алып, Канадаға американдық үлгідегі үкіметті орнатуды көздеп, шағын жасақтар құрды. Олар Мичиган штатында Форт-Гратиот (қазіргі Порт-Хурон), Маунт-Клеменс, Детройт және Гибралтар қалаларында базалар құрды. Патриоттар британ және американ үкіметінің әскерлерінен жеңіліске ұшырады.
The Battle of Windsor was a short lived campaign in the eastern Michigan area of the United States and the Windsor area of Upper Canada. A group of men on both sides of the border, calling themselves "Patriots", formed small militias in 1837 with the intention of seizing the Southern Ontario peninsula between the Detroit and Niagara Rivers and extending American style government to Canada. They based groups in Michigan at Fort Gratiot (present Port Huron), Mount Clemens, Detroit, and Gibraltar. The Patriots were defeated by British and American government forces, respectively.
Басталуы
1837 жылдың желтоқсанында Томас Джефферсон Сазерленд Ниагара өзеніндегі Флот аралындағы көтерілісшілердің басшыларынан Детройтке барып, онда күш жинауға міндеттелді. Флот аралындағы база эвакуацияланғаннан кейін басқа патриоттар да Детройтке келді. Детройтте халық жиналыстары өткізіліп, шабуыл жасауға арналған күш ұйымдастырылды. Адамдар қозғалысқа қосылу үшін Иллинойс және Кентукки сияқты алыс штаттардан Детройтке келді. АҚШ генерал-майтабасы Хью Брейди Форт-Грациоттағы АҚШ қару-жарақ қорын басып алуларынан қауіптеніп, қару-жарақты қайықпен алып кетуге бұйрық берді. Бірақ, Мичиган штатының Сент-Клэр қаласының жанында пароход мұзға тұрып қалды, сондықтан Детройтке дейінгі жол арбамен аяқталуға тиіс болды. 1838 жылдың 5 қаңтарында Детройт түрмесіне шабуыл жасалып, патриоттар көтерілісшілерден жасыру үшін сақталған 450 мылтықты тартып алды. Кейін көтерілісшілер Детройттегі АҚШ маршалының кеңсесінен, қауіпсіздік шаралары жеткіліксіз болғандықтан, тағы 200 қару ұрлаған, мүмкін маршалдың көмегімен.
In December 1837, Thomas Jefferson Sutherland was commissioned by the rebellion leaders on Navy Island in the Niagara River to head to Detroit to raise a force there. After the Navy Island base was evacuated, other Patriots came to Detroit. Public meetings were held in Detroit and an invasion force was organized. Men came to Detroit from as far away as Illinois and Kentucky to join the movement. Concerned that they would seize the U. S. arsenal at Fort Gratiot, U. S. General Hugh Brady ordered the weapons removed by boat. The steamship, however, became stuck in the ice at St. Clair, Michigan, and the journey to Detroit had to be completed by wagon. On January 5, 1838, the Detroit jail was raided and the Patriots seized the 450 muskets which had been stored there to keep them away from the rebels. The rebels were reported to have later stolen another 200 weapons from the unsecured office of the U. S. marshal in Detroit, perhaps with his help.
Шкуна Энн
8 қаңтарда Патриоттар «Анн» шхунасын басып алып, Мичиган штатының Гибралтар қаласына жеткізді. Мичиган губернаторы Стивенс Т. Мейсон 200 жауынгерлік жасақпен бірге екі бу пароходымен оларды қуды. Сондай-ақ, жүздей канадалық ополченецтер «Альянс» бу пароходымен олардың ізінен ерді. Мейсон Патриоттардың басшыларымен Гибралтарда кездесті, бірақ басып алынған «Анн» шхунасы Канада жағалауындағы Форт-Малденге дейін жалғасты. 9 қаңтарда Патриоттар «Анн» шхунасынан Малденді және Амхерстбург қаласын атқылауды бастады. Канадалық ополченецтер қалада орналасты, ал Патриоттар 300 саяхатшыны қаланың қарсы жағындағы Боис-Бланк аралына тасыды. Канадалық ополченецтер шхуна аралға жетуге тырысқанда оқ ашты. Канадалықтар кеме экипажының бірнеше мүшесін жаралады және желкендері мен такелажын зақымдады. Кеме жағаға тірелгенше ағысымен жүзіп келді, сол кезде канадалық ополченецтер кемеге шығып, ешқандай қарсылыққа ұшырамады және Патриоттар экипажын тұтқынға алды. Патриоттардың қалған күштері Боис-Бланк аралынан өзеннің американдық жағына қауіпсіздікке шегінді. «Анн» шхунасын жоғалтқаннан кейін Патриоттар тағы бір кеме – «Литтл Эри» бу пароходына қол жұмсады. Детройт ополчениесінің басшысы кеменің кетуіне кедергі келтіруге тырысты, ал АҚШ маршалының күштері ауаға оқ атқан деген хабар тарады, бірақ жергілікті тұрғындар Патриоттар қозғалысын қолдады және кеме Гибралтарға жеткізілді. 27 қаңтарда Буффалодан «Роберт Фултон» бу пароходымен АҚШ әскерлерінің үш ротасы келді, олар аймақтағы жағдайды реттеуге көмектесті. Губернатор Мейсон 12 ақпанда Гибралтарда Патриоттармен тағы бір рет кездесті, бірақ бұл да нәтижесіз аяқталды. Шындығында, сол күні Патриоттар Мичиган штатындағы Дирборн қаласындағы АҚШ қару-жарақ қоймасына шабуыл жасап, жүздеген қару-жарақ ұрлады. Бұл қару-жарақтар көп ұзамай Детройттегі бір тавернаның жанынан табылды.
The schooner Ann was seized by the Patriots on January 8 and sailed to Gibraltar, Michigan. The governor of Michigan, Stevens T. Mason, along with a detachment of 200 militiamen, pursued them in two steamships. A hundred Canadian militia also followed in the steamer Alliance. Mason met with the Patriot leaders at Gibraltar, but the captured steamship Ann continued on to near Fort Malden on the Canadian shore. On January 9, the Patriots began shelling Malden and the town of Amherstburg from the Ann. The Canadian militia took up positions in the town while the Patriots moved 300 men onto the Canadian Bois Blanc Island opposite the town. The Canadian militia opened fire on the schooner when it tried to reach the island. The Canadians shot several of the ship crew and damaged the sails and rigging. The ship drifted until it ran aground, at which point the Canadian militia boarded it, encountered no resistance and captured the Patriot crew. The remaining Patriot forces quit Bois Blanc for the safety of the American side of the river. After losing the Ann, the Patriots stole another ship, the steamer Little Erie. The head of the Detroit militia, himself, tried to prevent the boat leaving at swordpoint and the U. S. marshal's force was reported to have fired into the air, but the local crowd supported the Patriot movement and the boat was taken to Gibraltar. On January 27, three companies of U. S. troops arrived from Buffalo aboard the steamer Robert Fulton to help calm the area. Governor Mason met with the Patriots at Gibraltar on February 12, again to no avail. In fact, that same day, Patriots raided the U. S. arsenal in Dearborn, Michigan, stealing hundreds of weapons. This group of weapons was soon recovered, having been hidden near a tavern in Detroit.
Жауынгерлік арал және Пеле аралы
1838 жылдың 24 ақпанында патриоттар тобы Детройт өзенінің канадалық жағындағы Файтинг-Айленд аралында жинала бастады. Керек-жарақтар Детройттан жеткізілді, ал Кливлендтен 400-ге жуық патриот Детройт аймағындағы адамдарға қосылды. 600 Кливленд тұрғынынан тұратын үлкен күш сол уақытта Пели аралын басып алды. Патриоттардың аралда бар болғаны 50 мылтығы мен бір қаруы бар екені хабарланды. АҚШ генералы британдық әріптесіне жиын туралы хабарлап, патриоттардың тарап кеткенін күтіп, американдық бейтараптық заңдарын бұзғаны үшін оларды қамауға алатынын мәлімдеді. Британдық командир патриоттардың лагеріне шабуыл жасап, оларды АҚШ-қа қуатынын айтты. Бұл жауап генерал Брэйдиге өзен мұзында шекараны белгілейтін қызыл тулар тізбегін орнатуға бұйрық берді. Ол өзінің әскерлеріне шекарадан өткен британдық сарбаздарды атуға бұйрық берді. Британдық әскерлер, артиллерия және канадалық милиция 25 ақпанның таңында шабуыл жасады. Британдық күштер аралды басып алу үшін мұздан өтті, бірақ шекараны кесіп өтпеді. АҚШ күштері бірнеше патриотты қысқа мерзімге ұстап, кейін босатты. Зардап шеккендер саны нақты емес, британдық командир екі тараптан да қаза болмағанын мәлімдеді, бірақ басқа хабарлар 5 британдық қаза тапқанын, 15-і жараланғанын және кем дегенде 5 патриот жараланғанын, олардың кейбіреулеріне қолдарын кесу қажет болғанын көрсетті. 23 наурызда британдық және канадалық күштер патриоттарды Пели аралынан ығыстырып шығарды.
On February 24, 1838, a group of Patriots began assembling on Fighting Island on the Canadian side of the Detroit River. Supplies were ferried over from Detroit and some 400 Patriots from Cleveland joined the Detroit area men. The larger force of 600 Cleveland men occupied Pelee Island at the same time. It was reported that the Patriots had only 50 muskets and one dismounted cannon among them on the island. The U. S. general informed his British counterpart of the assembly, announcing that he would wait for the Patriots to break up and arrest them upon their return for violation of American neutrality laws. The British commandant replied that he would attack the Patriot camp and pursue them into the United States. This reply led General Brady to order a line of red flags to be placed in the ice on the river marking the border. He deployed his men with orders to shoot any British soldiers passing the line. The British regulars, artillery and Canadian militia attacked at daybreak of February 25. The British force proceeded across the ice to capture the island but did not cross the border. The U. S. forces briefly detained a few Patriots but soon released them. Casualties are uncertain, with the British commander claiming no deaths on either side but other reports claiming 5 British dead and 15 wounded and at least 5 Patriots wounded, some of whom required amputations of their arms. On March 23, in a much bloodier engagement, a British and Canadian force drove the Patriots from Pelee Island.
Күту
Файтинг аралы мен Пели аралындағы шайқастардан кейін АҚШ және Канада әскерлері шекараның өз жақтарын күзетті, ал Детройт-Виндзор аймағында Патриот Саяхатшыларының (немесе Патриот Шайқасшыларының) әрекеті азайды. Ірі шайқастар Сент-Лоуренс және Шорт-Хиллз бойында болды, онда Патриоттар көп шығынға ұшырады. Дегенмен, Патриоттар тоқтаған жоқ. Қыс қайта келген кезде Детройт маңындағы белсенділік қайта жанданды.
After the engagements at Fighting Island and Pelee Island, U. S. and Canadian troops patrolled their sides of the border, and little Patriot Hunter activity occurred in the Detroit Windsor area. Larger battles occurred along the St. Lawrence and at Short Hills with large Patriot losses. The Patriots were not yet finished, however. Activity around Detroit picked up again with the return of winter.
Жаңадан іс-қимыл
1838 жылғы 24 қарашада генерал Брэйди «Иллинойс» пароходында 250 қаруы мен оқ-дәрісі бар «Патриот» кемесін жаулады. Ол Детройтке оралғанда, өзінің әскерлерінің қару-жарағы оның болмағанда қалалық әкімшіліктен ұрланғанын білді. Ұрлық көп ұзамай ашылды, және қару-жарақ екі күннен кейін табылды. Порт-Хурондағы «Hunter Lodge» және өзеннің арғы жағындағы Сарниядағы әріптестері желтоқсан айының басында шабуыл жоспарлады, бірақ Детройттан күшейтеру келмеді. Канададағы британдық шенеуніктер бұл жоспарды біліп, шекараның сол бөлігінде әскерлер мен артиллерия орналастырып, жоспарды тоқтатты. Қараша айында 300-ге жуық Огайо және Пенсильвания «Патриоттары» Детройт қаласының оңтүстігіндегі далада жиналып, бірнеше жүз жергілікті тұрғындар мен канадалықтарға қосылды. 1838 жылғы 4 желтоқсанда таңғы сағат 2-де «Патриоттар» басып алынған «Шамплейн» пароходымен Детройт өзенінен Канадаға өтіп, Виндзорда сәтсіз шайқасқа түсті. Олар британдық казармаларын өртеп, «Темза» пароходы мен бірнеше үйді өртеді, төрт милицияны өлтірді. 300-ге жуық тұрғыннан тұратын шағын Виндзор қаласында бар болғаны 20 милиция орналасқан, ал оңтүстікке қарай бірнеше шақырымдағы Сандвич және Амхерстбургте 500 милиция мен регулярлы әскердің көп бөлігі орналасқан еді. Таңғы сағат 7-де Сандвичтен келген канадалық Артур Ранкин басқарған 60 сарбаздық жасақ, регулярлы әскер келгенше шабуылды тойтарды. Милиция «Патриоттарды» бау-бақшадан шығарып, қала бойына қуды. «Патриоттар» әртүрлі бағытта қашып, кейбіреулері 18 тұтқынды босату үшін кемеге қайтып келді. Полковник Джон Принс жеңілістен кейін (сағат 9:30) келіп, басқаруды өз қолына алды. Принс әскерін Сандвичке қайтарды, себебі ол онда тағы шабуыл бола қоюынан қорқады. Сағат 13:30-да 34-ші (Кемберленд) жаяу әскер полкінің британдық регулярлы әскерлері, алты фунттық зеңбірек және 20 атты аборигендермен Сандвичке келді де, солтүстікке қарай Виндзорға бет алды. Принс 400 милициясымен оларды күшіп жерерді шешті. Алайда, барлық «Патриоттар» осы уақытқа дейін қашып кеткен, тек біреуі ғана қолға түсті. Принс төрт тұтқынды сотқа бермей-ақ дереу атуға бұйырды. Британдықтар ұрланған каноэмен қашып бара жатқан «Патриоттарға» оқ атып, біреуінің қолына жарақат келтірді. АҚШ-тың «Эри» пароходы Детройт милициясын тасымалдап, кейбір «Патриоттарды» ұстады, бірақ оларды АҚШ жерінде тез босатты.
On November 24, 1838, General Brady on the steamer Illinois captured a Patriot ship with 250 weapons and a supply of ammunition. He returned to Detroit to find that his own troops' weapons had been stolen from city hall in his absence. The theft was soon solved, and the weapons were recovered after two days. The Hunter Lodge at Port Huron with its Sarnia counterparts across the river planned an invasion at the beginning of December, but reinforcements from Detroit did not arrive. British officials in Canada became aware of the plot and deployed troops and artillery along that section of the border, ending the plan. Throughout November, some 300 Ohio and Pennsylvania Patriots assembled at a field south of the city of Detroit, joining a couple hundred locals and Canadians. On December 4, 1838, at 2 am, the Patriots crossed the Detroit River into Canada on a captured steamboat, the Champlain, and engaged in an unsuccessful battle at Windsor where the Patriots set the British barracks on fire, burned the steamer Thames and several houses, and killed four militiamen before taking positions at the Baby farm, which contained a large orchard. Only 20 militia were billeted at Windsor, a small town of around 300, while some miles further south at Sandwich and Amherstburg were the bulk of the 500 militia and regulars. At about 7 am, a 60 man company of Canadian militia commanded by Arthur Rankin from Sandwich repelled the invasion before the regulars arrived and captured several Patriots. The militia pushed the Patriots out of the orchard and pursued them through the town. The Patriots then fled in several directions, some returning to their steamer to free the 18 prisoners they had taken. Colonel John Prince arrived after the rout (9:30 am) and took command. Prince then moved his troops back to Sandwich, fearing another attack there. At 1:30 pm, a company of British regulars from the 34th (Cumberland) Regiment of Foot with a six pound cannon and 20 mounted Aboriginals arrived at Sandwich and continued north to Windsor. Prince decided to follow with his 400 militiamen. However, all of the Patriots had made their escape by this time, and only one of them was captured. Prince ordered that four prisoners be immediately shot without having been tried in court. The British cannon fired some shots at Patriots fleeing in stolen canoes, hitting one in the arm. The U. S. steamer Erie carrying Detroit militia captured some of the Patriots but soon released them on U. S. soil.
Салдары
Екінші қуғыннан кейін полковник Принс өртенген казармалардың алдына тағы жеті тұтқынды тізіп қойып, оларды да атуға бұйырды. Жергілікті беделді азаматтар оны осы әрекеттен бас тартып қалдырды. Кейін жергілікті тұрғындар Принске қарсы үндеу жариялады, оның бірі Уильям Р. Вуд онымен дуэльге шақыруға мәжбүр болды. Принс дуэльден зардапсыз аман қалды. Әскери соттың шешімімен ол көбінесе кінәсіз деп танылды, бірақ мәселе Парламентке дейін жетті. Веллингтон герцогы талқылауды Принстен ауыстырып, Канаданы американдық шабуылдан қорғау үшін тұрақты әскерлерді пайдалану қажеттілігі туралы жалпы мәселеге бұрды, сондықтан ешқандай сөкпеу болған жоқ. Жоғарғы Канаданың Спарта қаласынан Джошуа Доан Виндзорда ұсталған бірнеше ондаған аңшы-патриоттардың қатарында болды және кейіннен мемлекетке қарсы қылмыс жасағаны үшін дарға асылды. Басқалары Ван-Димен жеріне, ал тағылары Бермудаға жер аударылды. Мичиган милициясы Дирборндағы АҚШ қару-жарақ депосында орналасып, аймақта қалған патриоттардың топтарын іздеуге жұмылдырылды. Бұл қақтығыс Мичиган милициясын қайта ұйымдастыруға әкелді, өйткені оның құрылымы мұндай көтерілістерді басуға жеткіліксіз деп танылды. АҚШ армиясы 1842 жылы Детройтте Форт-Уэйн құрылысын жүргізіп, соғыс кезінде қайта жаңартылған Амхерстбургтегі Форт-Малденге қарсы АҚШ қорғанысын күшейтті. Британдықтар соғыс кезінде Бойс-Блан аралында салған блокхаустар 1850 жылдарға дейін күзетілді. Виндзордағы оқиғалар 1837-1838 жылдардағы Жоғарғы және Төменгі Канададағы көтерілістердің соңғы әскери қақтығысы болды. Онтарио провинциясы Виндзор шайқасының Онтарио мұрасындағы рөлін еске алу үшін тарихи тақта орнатты.
After the second pursuit, Colonel Prince lined up another seven prisoners in front of the burned barracks and ordered them shot as well. Influential local citizens dissuaded him from this action. Local citizens later published a circular against Prince, leading one of them, William R. Wood, to have to duel him. Prince survived the duel unharmed. A court martial mostly exonerated him, but the matter made its way to the floor of Parliament. No censure occurred there either as the Duke of Wellington steered the discussion away from Prince to the general topic of the need to use regular troops to defend Canada from American invasion. Joshua Doan of Sparta, Upper Canada, was among the several dozen Hunter Patriots captured in Windsor, and he was later hanged for treason. Other were sentenced to be transported to Van Diemen's Land, others to Bermuda. The Michigan militia remained stationed at the United States Arsenal in Dearborn, and were used to track down remaining groups of Patriots in the area. This conflict led to the reorganization of the Michigan militia because its structure was found to be insufficient to deal with such rebellions. The U. S. Army constructed Fort Wayne in Detroit in 1842 to strengthen U. S. defenses as a counter to Fort Malden in Amherstburg, rebuilt during the war. The blockhouses built by the British on Bois Blanc Island during the war were manned until the 1850s. These events at Windsor formed the last military action of the rebellions in Upper and Lower Canada of 1837–38. An Ontario Historical Plaque was erected by the province to commemorate the Battle of Windsor's role in Ontario's heritage.