Кіріспе

Танакиль (; этруск. Thanchvil) – Римнің бесінші патшасы Таркин Ескіге (Тарквиний Приск) үйленген әйел, Рим патшайымы.

Өмір

Таркиния, Этруриядағы қуатты этрускілер отбасының қызы Танакиль, күйеуі жақсы басшы болатынын ойлады, бірақ ол көшпендінің ұлы болғандықтан, олар тұратын Таркинияда билікке ие бола алмады. Мұны білген Танакиль оны сол кезде күшті жергілікті аристократияның билігі болмаған Римге көшіп баруға ынталандырды. Оның болашақты көру қабілеті Таркинды патша етіп, кейін Сервий Туллиді келесі патша етіп тағайындауға көмектесті. Римге жол жүргенде, бүркіт Таркиннің бас киімін ұшырып алып, кейін оны басына қайтарды. Танакиль мұны құдайлардың оны патша етуді қалағандығының белгісі деп түсіндірді. Танакильдің болжамы ақырында Таркин үшін орындалды – ол ақырында патша Анкус Марциймен дос болып, Таркинды балаларының қамқоршысы етті. Ол б.з.д. 616 жылдан 579 жылға дейін билік жүргізді. Оның төрт баласы болды: екі қызы мен екі ұлы – Луций Тарквиний Суперб, Римнің жетінші және соңғы патшасы, және Аррунс Тарквиний. Оның бір қызы Таркиния, Таркиний Приск патша болғаннан кейін Сервий Туллийге үйленді. Танакиль Римнің алтыншы патшасы Сервий Туллийдің билікке келуіне атсалысты. Оны өзінің баласы сияқты тәрбиелеп, Танакиль Сервийдің таққа келесі мұрагері болатынына сенді. Оның арманы бір күні Сервий ұйықтағанда орындалды. Оның басын от жалыны қоршап алды. От оның басының айналасында билеп, оған зиян келтірмеді. Сервий оянғанда от жоғалып кетті. Бұны жақсы белгі деп қабылдаған Танакиль, Сервийдің бір күні патша болатынын білді. Таркин өлтірілгенде Танакиль оның өлімін халқынан жасырып, оның жарақат алғанын айтып, өзі сауыққанша Сервийді регент етіп тағайындады. Халықтың құрметін және патшалық билікті иеленгеннен кейін Сервий мен Танакиль Таркиннің өлімін жариялады. Сенат Сервийді патша деп жариялады, ал Танакильдің ұлдары Луций мен Аррунс Сервийдің Туллиялық қыздарына үйленді.

Гая Кецилия

Бірнеше римдік жылнамашылар баяндайтын басқа бір дәстүр бойынша, Танакиль Римге келген кезде өзін Гая Кецилия деп атады. Осы атпен ол әйелдік артыстықтың үлгісі саналды, үй шаруасында, әсіресе иіру және тоқу ісінде шебер болды, сондай-ақ түрлі римдік үйлену ғұрыптарының бастауымен байланысты болды. Плиний өз заманында, алты жүз жыл өткен соң, оның өрімі мен тоқыма таяғы Санкус ғибадатханасында сақталғанын хабарлайды, онда патшайымның қола мүсіні мен Сервий Туллиус үшін тоқылған күлгін түсті тоны тұрды. Ренессанс дәуірінде Боккаччо өзінің "Танымал әйелдер туралы" (De Mulieribus Claris) еңбегінде Гая Кецилияны (Gaia Cyrilla деген атпен) Римдік ежелгілік заманның қарапайым өмір салты мен шараптылығының үлгісі ретінде көрсетті.