Кіріспе

2002 жылы Гуриндер Чадханың түсірген фильмі, 2015 жылғы Вест-Энд мюзиклі.

Хелкон SK
| ел =

«Бекхэмдей бүк» – 2002 жылы түсірілген спорттық комедиялық драмалық фильм, режиссері Гуриндер Чадха, сценарий авторлары Чадха, Пол Майеда Бергес және Гүлжит Биндра. Басты рөлдерде Парминдер Награ, Кира Найтли, Джонатан Райс Майерс, Анупам Кхер, Джульет Стивенсон, Шазнай Льюис және Арчи Панджаби ойнаған. «Бекхэмдей бүк» фильмінде Джесминдр Бхамра (Награ) мен Джулс Пакстон (Найтли) ата-аналарының қарсылығына қарамастан, кәсіби футболмен айналысуға тырысады. Фильмнің дамыту жұмысы Чадха, Биндра және Бергес 2001 жылдың басында сценарийді аяқтағаннан кейін басталды. Награ мен Найтли осыдан кейін шақырылды, ал актерлік құрам Майерс, Кхер, Стивенсон, Льюис және Панджаби қосылуымен толықтырылды. Негізгі түсірілімдер 2001 жылдың маусым айында басталып, қыркүйекке дейін жалғасты, түсірілім орындары Лондон, Шеппертон студиясы және Гамбург болды. Фильм түсірілімінде Англия Футбол қауымдастығымен (The Football Association) бірлесіп жұмыс істелді, ал фильмнің атауы Дэвид Бекхэмнің икемді бос соққы техникасына сілтеме жасайды. «Бекхэмдей бүк» алғаш рет 2002 жылдың 12 сәуірінде Ұлыбританияда Redbus Film Distribution арқылы көрсетілді. Фильм сыншылардан жағымды пікірлер алды, сценарийі, жеңіл мінезі және панджаби қоғамының нормалары мен мәдениетіне жасаған ескертулері үшін мақтауға ие болды. «Бекхэмдей бүк» прокаттан 76,6 миллион доллар табыс алып, футбол туралы спорттық фильмдердің арасындағы ең табысты фильм атанды. 2015 жылы ол Феникс театрында қойылған сахналық мюзиклге бейімделді.

Сюжет

18 жасар Джесминдер "Джесс" Бхамра – Лондонның Хаунслоу қаласында тұратын британдық үндістандық панджаби сикхтердің қызы. Джесс футболға құмар, бірақ оның ата-анасы оның қызығушылығын қолдамайды. Дегенмен, ол кейде паркте жігіттермен ойнайды, соның ішінде ең жақсы досы Тони де бар, ол гомосексуал, бірақ оның отбасы оған көз тігіп жатыр деп ойлайды. Оның отбасы Джесс әпкесі Пинкидің үйлену тойын жоспарлап жатыр. Жергілікті әйелдер футбол командасы – Hounslow Harriers мүшесі Джулс Пакстон Джесс футбол шеберлігін байқайды, онымен достық қарым-қатынас орнатады және командаға сынақтан өтуге шақырады. Жас ирландтық бұрынғы ойыншы, өзінің карьерасы жарақаттан кейін тоқтап қалған Джо оны командаға қабылдайды. Джесс ата-анасы (әсіресе анасы) оған командаға қосылуға тыйым салғанмен, ол олардың білмейтіндей ойнайды, жазғы жұмыста екенін айтады, ал шындығында футбол жаттығуында болады. Джесс ата-анасының рұқсатынсыз командада екенін білген Джо мистер Бхамрадан Джесске ойнауға рұқсат беруді сұрайды, бірақ ол бас тартады, Джесс өзінің жастығында ұлттық кемсіту салдарынан крикет клубынан шеттетілгендей азап шегуін қаламайтынын айтады. Пинки оның жасырын әрекеттерін жауып, Джесс командамен бірге Германияға матчке саяхаттайды; Харриерс Джесс пенальтиден гол соға алмағаннан кейін матчты ұта алмайды. Матчтан кейін Гамбургте клубқа барғанда Джулс Джо мен Джесс сүйісуге асығып бара жатқанын көреді. Бұл екі қыздың достығына нұқсан келтіреді, себебі Джулс Джоға қызығушылық танытқанын мойындамаса да, Джесс сұрағанда оған қызығушылық танытқан. Сонымен қатар, Джесс ата-анасы Гамбург матчы туралы газетте жарияланған мақаланы көріп, оның әлі де командада екенін біледі. Оралғаннан кейін Джесс Жюльдің үйіне барып, олардың достығын жаңартуға тырысады, бірақ Жюльдің анасы, пікірталас фрагменттерін естіп, шатасып, олардың лесбияндық қарым-қатынасты жасырып жатыр деп ойлайды. Джесс ойынға барып, қарсылас ойыншының нәсілдік ұғымдарға негізделген сөйлеуінен мазақтап, Джо оны жұбату үшін құшақтайтынын көреді. Харриерс лига турнирінің финалына жолдама алады, бірақ чемпионат матчы – американдық талантты іздеушінің қатысуымен – Пинкидің үйлену тойымен бір күні өтеді, сондықтан Джесс ойыннан қалуға мәжбүр болады. Пинкидің үйлену тойында Джесс көңілсіз, әкесі оған бауырының тойында бақытты болу үшін ойынға баруды айтады. Джесс келгенде Харриерс 1:0 есебімен жеңіліп жатыр, бірақ олар қайта жиналып, ақырында Джесс еркін соққыдан гол соғып, ойынды жеңіп алады. Скаут Джесс пен Жюльске Калифорниядағы Санта-Клара университетінде оқуға спорттық стипендия ұсынады. Жюльс пен Джесс қуаныштан құшақтасып, сүйіседі, бұл Жюльдің анасының күдігін күшейтеді. Джесс тойға оралып, енді тойлауға мүмкіндік алады. Жюльдің анасы Жюльді де тойға апарып, келгеннен кейін миссис Пакстон Джессті екіжүзділікпен және лесбияндықпен айыптайды. Жюль анасын алып кетеді, Джесспен қарым-қатынасын ашулы түрде түсіндіреді. Сол күні Джесс ата-анасына стипендия туралы әлі айтпайды; ол олардың АҚШ-қа өздігінен баруына рұқсат бермеуінен қорқады. Тони Джесске деген достығынан туындаған қамқорлықпен отбасына өтірік айтуды шешеді, Джесс қалаған колледжге баруға рұқсат алса, ол Джесске үйленеді дейді. Бхамралар қуана келіседі, бірақ Джесс дереу шындықты мойындайды. Джесс анасы Джесс-тің шын жүректен айтқан сөзін елемей, оның әкесіне Джесс-тің Пинкидің үйлену тойынан кетуіне рұқсат бергені үшін наразылық білдіреді. Бірақ әкесі Джесс өзі сияқты азап шегуін қаламайтынын айтады және оның футбол ойнау құмарлығын қабылдайды. Джесс футбол алаңына жүгіріп барып, Джоға ата-анасының шешімін айтады. Екеуі бір-бірін құшақтап, сүйіседі, бірақ Джесс ата-анасы қарсы болатынын айтады, және олар оны Америкаға ойнауға жіберуге келіскенмен, одан басқа мәдени қарсылыққа шыдамайды деп ойлайды. Джесс пен Жюльс Америкаға ұшатын күні екеуі ұшаққа отырғызады, Джо келіп, Джесске деген сүйіспеншілігін білдіреді. Екеуі жасырын түрде сүйіседі және Джесс Рождествоға оралғанда олардың қарым-қатынасын (және ата-анасын) реттеуге келіседі. Әуежайда олар Дэвид Бекхэмді әйелі Викториямен бірге көреді, бұл Жюльс үшін жақсы белгі болады. Екеуі қақпадан шығып, отбасыларына қуанышты толқындар жібереді. Джесс пен Жюльс кеткен кезде, олар футболдағы табыстарын көрсететін командалық фотосуретті жібереді. Мистер мен миссис Пакстон да қарым-қатынастарын жақсартады, Пинки жүкті болады және мистер Бхамра Джомен бірге крикет ойнауды қайта бастайды.

Өндіріс

Гуриндер Чадха сценарийді Гүлжит Биндрамен және сценарийші серіктесі Пол Майеда Бергеспен бірге жазды. Наяр мен Чадха Санденс кинофестивалінде фильмді қаржыландыруды белсенді түрде іздестірді. Бұрын неміс туынды компаниясы Road Movies-пен бірнеше жобада жұмыс істеген Наяр оларға жүгінді, олар келісім берді, содан кейін British Screen және Фильм Кеңесі де қосылды. Фильм Перми Джутидің өміріне шала-шала негізделген. Helkon SK, бұрын Redbus деп аталған, сценарийді иеленді. Fox Searchlight Pictures 2002 жылы Канн кинофестивалінде АҚШ-тағы тарату құқығын сатып алды. Америка кинотеатрларында көрсету үшін фильмнің атауын "Move It Like Mia" деп өзгерту ұсынылды, себебі маркетологтар американдық көрермендердің Дэвид Бекхэммен таныс болмауы мүмкін деп сақтануда.

Түсірілім

Негізгі түсірілім 2001 жылдың 18 маусымында басталды. Тоғыз апталық түсірілім үшін Лондон қаласының маңындағы және Суррейдегі Шеппертон студиясының әртүрлі локациялары қолданылды, ал жартылай финал Германияның Гамбург қаласында үш күн бойы өтті.

Үй медиасы

Фильм 2002 жылғы 18 қарашада Warner Home Video компаниясы арқылы DVD және VHS форматтарында жарық көрді, ал 2003 жылғы 30 қыркүйекте 20th Century Fox Home Entertainment компаниясы арқылы DVD және VHS форматтарында қайта жарық көрді. DVD-нің қосымша мүмкіндіктерінің ішінде соңғы нұсқаға кірмеген бірнеше сахналар бар. Олардың кейбіреулері Пинкидің достары мен Жюльдің әңгімелерін, сондай-ақ оның анасының Кевинмен және оның достарымен дүкен алдында кездесуін қамтиды, бұл пайдалы болған болар еді, өйткені Кевин үш рет есімдері айтылады, бірақ ешқашан көрінбейді. Солтүстік Американың Billboard видео тізімінде фильм «Ең жақсы DVD сатылымдары» және «Ең жақсы DVD жалға алулар» тізімдерінің алғашқы ондығына кірді, VHS сатылымдары бойынша алтыншы, VHS жалға алулар бойынша жетінші орынды иеленді. Ұлыбританияда бұл фильм 2003 жылы ақылы телеарнадағы ең көп тамашаланған фильмдердің алтыншысы болды, сол жылы Sky Premier арнасында 810 000 көрермен болды. Кейіннен ол 2005 жылдың бірінші жартысында Ұлыбритания теледидарындағы ең көп тамашаланған фильм болды, бұл кезеңде BBC1 арнасында 7,3 миллион көрермен тамашалады. Барлығында, фильм 2003 және 2005 жылдары кем дегенде Ұлыбритания көрермендерін қамтыды.

Сыни жауап

«Бекхэмдей бұрылыңыз» сыншыларды таң қалдырып, көбінесе оң пікірлерге ие болды. Rotten Tomatoes сайты фильмге 154 пікір негізінде 85% балл берді, орташа бағасы 7.2/10. «Шабылданатын, мейірімді және әлеуметтік мәселелерге сырлы үңілуі бар «Бекхэмдей бұрылыңыз» – шынымен де көңіл көтеріп, тартымды фильм». Metacritic 32 пікірге негізделген 66 балл берді, бұл «жалпы алғанда оң пікірлерді» көрсетеді. Los Angeles Times газетінің тілшісі Кеннет Туран фильмнің «оңай әзілге толы және мәдениетті жақсы білудің нәтижесінде туындаған, оның ішкі мәнін түсіне білу арқылы оны әжуалауға мүмкіндік беретін ортаның керемет сезіміне ие» екенін атап өтті. The Times of India фильмнің әлеуметтік контекстін айта келе, «Бұл шын мәнінде ережелерді, әлеуметтік үлгілерді және өмірді бүгіп, соңында амбицияның қақпасына «Бекхэмдей» бұрып, допты өткізу туралы» деді. «Британдықтардың арасындағы айырмашылықтар Чадханың әкесіне Саутхоллдағы кейбір пабтарда бір стақан судан бас тартқан кезден бері өзгере бастағанын көрсетсе де, нашар араластырылған дәмдеуіштер сияқты кемсітушілік көп ұлтты Ұлыбританияда кейде дәмді бұзады». Planet Bollywood фильмге 10 балдық шкала бойынша 9 балл берді: «Сценарий Джестің жеке тұлға ретінде қалыптасуын ғана емес, сонымен қатар NRI жасөспірімдерінің құндылықтары мен мәдениетіндегі өзгерістерді зерттейді: Джестің үйдегі әйел рөлінің әлеуметтік нормасын бұзуға талпынуы, оның әпкесі Арчи Панджабидің жыныстық белсенділігі және гей-индиялық Тони (Амет Чана ойнады)». The Hindu газеті «Егер оң, шынайы және әдемі фильм болса, онда ол Гуриндер Чадханың режиссерлік еткен Dream Production компаниясының соңғы жобасы болуы керек. Фильм құндылықтар, көзқарастар және спортқа деген сүйіспеншілік жағынан маңыздылығын жоғалтпай, сенімді және адал болудың жолдары бар екенін дәлелдейді». BBC тілшісі Джейми Расселл 5 жұлдыздың 4-ін беріп, «Мырза Бекхэм мұндай керемет фильмде өз атын көрсетуге лайық» деді. Британдық фильмті Үндістанда iDream Productions таратты және ол бір апта ішінде шетелдік фильмдер арасында ең көп билет сатылған фильм рекордын орнатты. «Бекхэмдей бұрылыңыз» LGBTQ+ қоғамдық ұйымдары мен баспасөз тарапынан жақсы қабылданып, Vice журналының бір рецензенты фильмдегі квир тақырыптары мен символдық квирлік мәселелерге тоқталып өтті. Рецензент сондай-ақ: «Кейра Найтли PrideSource-қа лесбияндық «Бекхэмдей бұрылыңыз» фильмінің жалғасын шығаруды қалағанын және оның және Парминдердің кейіпкерлерінің бірге болуы керек екенін айтты» деп мәлімдеді.

Саундтрек

Саундтректің Ұлыбританияда жарық көруінде бхангра музыкасы, Spice Girls тобының Виктория Бекхэм мен Мелани Си және Texas рок-тобының әндері бар. Сонымен қатар, Backyard Dog тобының "Baddest Ruffest" әні, Пуччинидің "Турандот" операсынан Nessun Dorma ариясы және Basement Jaxx би тобының үзінділері де кірген. АҚШ-тағы шығарылым тректерді қайта реттеп, кейбір материалдарды алып тастайды. "Dream the Dream" әні фильмде орын алған, бірақ саундтректің түпкілікті нұсқасына енбеген.

Солтүстік Кореяның телеарнасы

Солтүстік Кореяның Ұлыбританиямен қарым-қатынасының он жылдығын мерекелеу үшін 2010 жылғы 26 желтоқсанда, Бокс күні, Солтүстік Корея мемлекеттік телеарнасынан "Бекхэм сияқты соққы жасау" фильмінің өңделген нұсқасы көрсетілді. Оңтүстік Кореядағы Ұлыбритания елшісі Мартин Уден бұл "Солтүстік Корея теледидарында көрсетілген алғашқы батыс фильмі" екенін мәлімдеді.

Сахналық мюзикл

Фильмнің сахналық музыкалық нұсқасы 2015 жылдың маусым айында Лондондағы Феникс театрында қойылды. 2019 жылдың 7 мамырында Лондондағы Вест-Эндте тұңғыш рет көрсетілген сахналық қойылымның Солтүстік Америкадағы тұңғыш көрсетілімі Торонтода болады, ал 2019 жылдың желтоқсан айынан бастап Сант-Лоуренс өнер орталығындағы Блума Апел театрында шектеулі уақытқа қойылатыны хабарланды.