Николас Ридли: Лондон епископы және Англия мартирі

Кіріспе

Лондон епискобы; англикандық қасиетті. 16 ғасырдағы ағылшын епискобы Николас Ридли (шамамен 1500 – 16 қазан 1555) – Лондон епискобы (бірден-бір епископ "Лондон және Вестминстер епискобы" атанған). Ридли Мариандық қуғын-сүргін кезінде діни нанымы мен Леди Джейн Грейді қолдағаны үшін өртеу тірегіне байланған Оксфорд шейіттерінің бірі болды. Ол Англия шіркеуінің (Англикан қауымы) кейбір бөліктерінде қасиеттілер тізімінде (Хью Латимермен бірге) 16 қазанда еске алынады.

Ерте жылдары және жетістіктері (шамамен 1500-50 жж.)

Ридли Тиндейлде (Нортумберленд) әйгілі отбасынан шыққан. Ол Ланселот Ридлидің бірінші туысы Кристофер Ридлидің екінші ұлы болды және ежелгі күзет мұнарасының немесе пеле мұнарасы орналасқан ескі Unthank үйінен Unthank Hall-да өсті. Бала кезінде Ридли Ньюкаслдағы Корольдік грамматикалық мектепте және Кембридждегі Пемброк колледжінде білім алды, онда 1525 жылы өнер магистрі дәрежесін алды. Содан кейін ол дін қызметкері болып тағайындалды және оқу үшін Париждегі Сорбоннаға барды. 1529 жылы Англияға оралғаннан кейін, ол 1534 жылы Кембридж университетінің аға прокторы болды. Сол кезде Рим папасының үстемдігі туралы маңызды пікірталас болды. Ридли Киелі кітапты түсіндірудің әдістерін жақсы білгендіктен, университет оның аргументтері арқасында мынадай шешімге келді: «Рим епископының осы Англия патшалығында Құдайдан алған билігі мен құзыреті басқа шетелдік епископтардан артық емес». 1537 жылы ол B.D. дәрежесін алып, Кентербери архиепископы Томас Кранмердің капелланы болып тағайындалды. 1538 жылғы сәуірде Кранмер оны Кенттегі Херне ауылының викарийі етіп тағайындады. 1540–1541 жылдары ол корольдің капелландарының бірі болды және Кентербери соборында пребендтік орынға ие болды. 1540 жылы ол Пемброк колледжінің магистрі болды, ал 1541 жылы діни ғылым докторы дәрежесін алды. 1543 жылы ол ереске қарсы айыпталып, бірақ айыптамадан құтылды. Кранмер ағылшын реформациясын қолдауға бел буғандықтан, өзінің шіркеулік провинциясындағы ескі кадрларды жаңа ой-пікірді ұстанатын адамдармен ауыстыруды жоспарлады. Ридли 1547 жылы Рочестер епископы болып тағайындалды және қызметке келгеннен кейін көп ұзамай, өзінің епархиясындағы шіркеулердегі алтарьдарды алып тастап, олардың орнына Иеміздің соңғы кешкі асын өткізуге арналған үстелдерді қоюға бұйрық берді. 1548 жылы ол Кранмерге алғашқы Жалпы дұғалар кітабын құрастыруға көмектесті, ал 1549 жылы ол епископтар Стивен Гардинер мен Эдмунд Боннерді тергеген комиссия мүшелерінің бірі болды. Олардың қызметтен алынуы керек екеніне ол келісті. Джон Понет Ридлидің бұрынғы орнын иеленді. Консервативтілер жойылды және олардың орнына реформаторлар келді. Ридли 1550 жылғы 1 сәуірде Лондон епископы болып тағайындалғанда, оны «Лондон және Вестминстер епископы» деп атады, өйткені Лондон епархиясы таратылған Вестминстер епархиясын қайта сіңіріп алған. Хупердің патшалық үстемдікті қабылдауға дайындығына ең көп көңіл бөлген Құпия кеңес пен архиепископ алдында жауап беруге шақырылды, бұл жаңа тағайындалған дін қызметкерлерінің ант беруінің бір бөлігі болды. Хупер көп ұзамай Глостер епископы болып тағайындалды, өйткені ол жеткілікті сенімділік білдірді. Алайда Хупер қажетті киімді киюге және киелілерге ант беруге бас тартқандықтан, бұл қызметтен бас тартты. Патша Хупердің ұстанымын қабылдады, бірақ Құпия кеңес қабылдамады. 1550 жылғы 15 мамырда олар алдына шақырылды. Киімдерді әлеуметтік емес нәрселер (Res Indifferentes) ретінде қарастыру керек еді, Хупер оларды өз қалауынша кимеуге құқылы болса да, басқалардың киюіне рұқсат беруі керек еді. Хупер 1550 жылғы 20 шілдеде патша мен кеңес алдында жаңа кеңсесін қайтадан растады, мәселе қайта көтерілген кезде Кранмерге Хуперді «өміріне ауыр ант беруге» мәжбүрлемеу керектігі айтылды. Құпия кеңес өз ұстанымын қайталады, ал Ридли жеке жауап беріп, киімдердің бейтарап екенімен келісті, бірақ монархтың ерекшеліксіз бейтарап нәрселерді талап етуге құқығы бар екенін дәлелдеді. Бұл мәселе бірнеше ай бойы шешілмей, екіге бөлінді. Хупер енді киімдердің маңызды емес екенін, өйткені олар екіжүзділік пен ырымға шақырып, Мәсіхтің діни қызметкерлігін жасырады деп мәлімдеді. Уорвик келіспей, патшаға бей-жай нәрселерде мойынсұну керектігін атап өтті және ол ертедегі шіркеудегі еврей дәстүрлеріне Сент-Полдың жеңілдіктерін көрсетті. Ақырында Ридлимен болған жанжал Хуперге қарсы шықты. Ридлидің ұстанымы тәртіп пен билікті сақтауға бағытталған, киімдердің өзі емес, Хупердің басты қамқорлығы. Ридлидің жауабы (ағылшын тілінде) ағылшын реформациясының бөлінуінің алғашқы жазбаша бейнесі болып табылады. Хупердің пікірінше, киімді пайдалану керек, өйткені олар бейтарап емес, сондай-ақ олардың қолданылуы Киелі жазбалармен де расталмайды, бұл ол өзін-өзі анық деп санайды. Оның пікірінше, шіркеудің іс-әрекеттері не Киелі кітаптан тікелей қолдау табады, не Киелі кітапта мақұлданған бейтарап нәрселер болуы керек. Сонымен қатар, бейтарап нәрсе, егер оны қолданса, пайда немесе зиян келтірмейді. Ридли жауабында қарсылық білдіріп, бейтарап нәрселердің пайдалы әсерлері бар екенін, сондықтан олар қолданылады деді. Хупер бейтарап нәрселердің жалпы шарттары мен шіркеудің бейтарап нәрселерді қолдануы арасындағы айырмашылықты жасамағандықтан, ол төрт шартта бейтарап нәрсе болу мүмкіндігін жоққа шығарды:

Ridley came from a prominent family in Tynedale, Northumberland. He was the second son of Christopher Ridley, first cousin of Lancelot Ridley and grew up in Unthank Hall from the old House of Unthank located on the site of an ancient watch tower or pele tower. As a boy, Ridley was educated at the Royal Grammar School, Newcastle, and Pembroke College, Cambridge, where he proceeded to Master of Arts in 1525. Soon afterward he was ordained as a priest and went to the Sorbonne, in Paris, for further education. After returning to England around 1529, he became the senior proctor of Cambridge University in 1534. Around that time there was significant debate about the Pope's supremacy. Ridley was well versed on Biblical hermeneutics, and through his arguments the university came up with the following resolution: "That the Bishop of Rome had no more authority and jurisdiction derived to him from God, in this kingdom of England, than any other foreign bishop." He graduated B. D. in 1537 and was then appointed by the Archbishop of Canterbury, Thomas Cranmer, to serve as one of his chaplains. In April 1538, Cranmer made him vicar of Herne, in Kent. In 1540–1, he was made one of the King's Chaplains, and was also presented with a prebendal stall in Canterbury Cathedral. In 1540 he was made Master of Pembroke College and in 1541 was awarded the degree of Doctor of Divinity. In 1543 he was accused of heresy, but he was able to beat the charge. Cranmer had resolved to support the English Reformation by gradually replacing the old guard in his ecclesiastical province with men who followed the new thinking. Ridley was made the Bishop of Rochester in 1547, and shortly after coming to office, directed that the altars in the churches of his diocese should be removed, and tables put in their place to celebrate the Lord's Supper. In 1548, he helped Cranmer compile the first Book of Common Prayer and in 1549 he was one of the commissioners who investigated Bishops Stephen Gardiner and Edmund Bonner. He concurred that they should be removed. John Ponet took Ridley's former position. Incumbent conservatives were uprooted and replaced with reformers. When Ridley was appointed to the see of London by letters patent on 1 April 1550, he was called the "Bishop of London and Westminster" because the Diocese of London had just re absorbed the dissolved Diocese of Westminster. Summoned to answer to the Privy Council and archbishop—who were primarily concerned with Hooper's willingness to accept the royal supremacy, which was also part of the oath for newly ordained clergy—Hooper evidently made sufficient reassurances, as he was soon appointed to the bishopric of Gloucester. Hooper declined the office, however, because of the required vestments and oath by the saints. The king accepted Hooper's position, but the Privy Council did not. Called before them on 15 May 1550, a compromise was reached. Vestments were to be considered a matter of adiaphora, or Res Indifferentes ("things indifferent", as opposed to an article of faith), and Hooper could be ordained without them at his discretion, but he must allow that others could wear them. Hooper passed confirmation of the new office again before the king and council on 20 July 1550 when the issue was raised again, and Cranmer was instructed that Hooper was not to be charged "with an oath burdensome to his conscience". The Privy Council reiterated its position, and Ridley responded in person, agreeing that vestments are indifferent but making a compelling argument that the monarch may require indifferent things without exception. The council became divided in opinion, and the issue dragged on for months without resolution. Hooper now insisted that vestments were not indifferent, since they obscured the priesthood of Christ by encouraging hypocrisy and superstition. Warwick disagreed, emphasising that the king must be obeyed in things indifferent, and he pointed to St Paul's concessions to Jewish traditions in the early church. Finally, an acrimonious debate with Ridley went against Hooper. Ridley's position centred on maintaining order and authority; not the vestments themselves, Hooper's primary concern. With Ridley's reply (in English), it marks the first written representation of a split in the English Reformation. Hooper's argument is that vestments should not be used as they are not indifferent, nor is their use supported by scripture, a point he takes as self evident. He contends that church practices must either have express biblical support or be things indifferent, approval for which is implied by scripture. Furthermore, an indifferent thing, if used, causes no profit or loss. Ridley objected in his response, saying that indifferent things do have profitable effects, which is the only reason they are used. Failing to distinguish between conditions for indifferent things in general and the church's use of indifferent things, Hooper then all but excludes the possibility of anything being indifferent in the four conditions he sets:

1) Бейтарап нәрсе Киелі кітапта тікелей немесе жанама түрде негізделген болуы керек, оның бастауы мен негізі Киелі кітапта болуы керек. Хупер Римдіктерге 14:23 («сенімсіздік – күнә»), Римдіктерге 10:17 («сенім сөзді тыңдау арқылы келеді») және Матайға 15:13 («Құдай егіспеген нәрсе түбірден жұлынады») сияқты аяттарды келтіріп, бейтарап нәрселер сеніммен жасалуы керек екенін, ал Киелі кітаптан дәлелдемеуге болмайтын нәрсе сенімге жатпайды, сондықтан бейтарап нәрселер Киелі кітаптан дәлелделуі керек екенін, оның дәлелділігі мен жеткіліктілігі дәстүрден гөрі жоғары тұратынын айтты. Хупер дін қызметкерлерін миряндардан ажырататын діни киімнің Киелі кітапта көрсетілмегенін, Жаңа өсиетте ертедегі шіркеуде қолданылғаны туралы ешқандай мәлімет жоқ екенін және Ескі өсиеттегі діни киімдердің еврей практикасы екенін, Мәсіхте жойылған және барлық христиандардың рухани теңдігін мойындайтын тип немесе көрерсін деп мәлімдеді. Осы талаптардың тарихи дұрыстығын Хупер Полидор Вергильдің De Inventoribus Rerum еңбегіне сілтеме жасап одан әрі растады. Жауабында Ридли Хупердің Киелі кітаптағы бастаулар туралы талабына қарсы шығып, Хупердің таңдаған Киелі кітап аяттарының түсіндірулерін жоққа шығарды. Ол көптеген даусыз практикалардың Киелі кітапта айтылмағанын немесе көрініс таппағанын атап өтті. Ридли ертедегі шіркеу практикаларының қазіргі жағдай үшін нормативті емес екенін жоққа шығарды және мұндай примитивистік аргументтерді анабаптистермен байланыстырды. Хупердің Христианның кресттегі жалаңаштығына сілтемесі «Адамиттерге» арналған «керемет аргумент» сияқты маңызсыз екенін әзілдеп айтқан Ридли Хупердің негізгі типологиялық аргументіне қарсы шықпады, бірақ киімдердің Израильмен және Рим шіркеуімен байланысты екенін де қабылдамады. Хупердің барлық сенушілердің діни қызметкерлігі туралы пікіріне жауап берген Ридли барлық христиандардың бірдей киім киюі керек емес екенін айтты. 2) Бейтарап нәрсе жеке шешімге қалдырылуы керек; егер талап етілсе, ол енді бейтарап емес. Ридли үшін бейтарап мәселелерде адам санасын шіркеу билігіне бағыну керек, әйтпесе «сен тәртіпсіз адам, бағынбайтын, заңды билікті жек көретін және әлсіз бауырларыңның санасын жаралайтын адам болып көрінесің». Оның пікірінше, пікірталас ақырында заңды билік туралы емес, киімдердің өзінің артықшылықтары мен кемшіліктері туралы еді. Ол практиканың бейтарап емес болуына әкелетін деградацияны жоюға болатынын айтты. Нәрселер «зорлық-зомбылыққа ұшырағандықтан алынып тасталмайды, бірақ реформаланып, түзетіліп, осылай сақталады». 3) Бейтарап нәрсенің пайдалылығы көрсетілуі керек және кездейсоқ енгізілмеуі керек. Осы мәселе бойынша Хупер 1-Қорынттықтарға 14 және 2-Қорынттықтарға 13 сілтеме жасайды. Ол қарсылық көрсетті...

1) An indifferent thing has either an express justification in scripture or is implied by it, finding its origin and foundation in scripture. Hooper cites Romans 14:23 (whatever is not faith is sin), Romans 10:17 (faith comes from hearing the word of God), and Matthew 15:13 (everything not "planted" by God will be "rooted up") to argue that indifferent things must be done in faith, and since what cannot be proved from scripture is not of faith, indifferent things must be proved from scripture, which is both necessary and sufficient authority, as opposed to tradition. Hooper maintains that priestly garb distinguishing clergy from laity is not indicated by scripture; there is no mention of it in the New Testament as being in use in the early church, and the use of priestly clothing in the Old Testament is a Hebrew practice, a type or foreshadowing that finds its antitype in Christ, who abolishes the old order and recognises the spiritual equality, or priesthood, of all Christians. The historicity of these claims is further supported by Hooper with a reference to Polydore Vergil's De Inventoribus Rerum. In response, Ridley rejected Hooper's insistence on biblical origins and countered Hooper's interpretations of his chosen biblical texts. He points out that many non controversial practices are not mentioned or implied in scripture. Ridley denies that early church practices are normative for the present situation, and he links such primitivist arguments with the Anabaptists. Joking that Hooper's reference to Christ's nakedness on the cross is as insignificant as the clothing King Herod put Christ in and "a jolly argument" for the Adamites, Ridley does not dispute Hooper's main typological argument, but neither does he accept that vestments are necessarily or exclusively identified with Israel and the Roman church. On Hooper's point about the priesthood of all believers, Ridley says it does not follow from this doctrine that all Christians must wear the same clothes. 2) An indifferent thing must be left to individual discretion; if required, it is no longer indifferent. For Ridley, on matters of indifference, one must defer conscience to the authorities of the church, or else "thou showest thyself a disordered person, disobedient, as [a] contemner of lawful authority, and a wounder of thy weak brother his conscience." For him, the debate was finally about legitimate authority, not the merits and demerits of vestments themselves. He contended that it is only accidental that the compulsory ceases to be indifferent; the degeneration of a practice into non indifference can be corrected without throwing out the practice. Things are not, "because they have been abused, to be taken away, but to be reformed and amended, and so kept still." 3) An indifferent thing's usefulness must be demonstrated and not introduced arbitrarily. For this point, Hooper cites 1 Corinthians 14 and 2 Corinthians 13. As it contradicts the first point above, Primus contends that Hooper must now refer to indifferent things in the church and earlier meant indifferent things in general, in the abstract. Regardless, the apparent contradiction was seized by Ridley and undoubtedly hurt Hooper's case with the council. 4) Indifferent things must be introduced into the church with apostolic and evangelical lenity, not violent tyranny. In making such an inflammatory, risky statement (he later may have called his opponents "papists" in a part of his argument that is lost), Hooper may not have been suggesting England was tyrannical but that Rome was—and that England could become like Rome. Ridley warned Hooper of the implications of an attack on English ecclesiastical and civil authority and of the consequences of radical individual liberties, while also reminding him that it was Parliament that established the "Book of Common Prayer in the church of England". In closing, Hooper asks that the dispute be resolved by church authorities without looking to civil authorities for support—although the monarch was the head of both the church and the state. This hint of a plea for a separation of church and state would later be elaborated by Thomas Cartwright, but for Hooper, although the word of God was the highest authority, the state could still impose upon men's consciences (such as requiring them not to be Roman Catholic) when it had a biblical warrant. Moreover, Hooper himself addressed the civil magistrates, suggesting that the clergy supporting vestments were a threat to the state, and he declared his willingness to be martyred for his cause. Ridley, by contrast, responds with humour, calling this "a magnifical promise set forth with a stout style". He invites Hooper to agree that vestments are indifferent, not to condemn them as sinful, and then he will ordain him even if he wears street clothes to the ceremony. That same year, Ridley petitioned Edward VI to give some of his empty palaces over to the City of London (governed by the City of London Corporation) to house homeless women and children. The subsequent royal charter of 1553 (26 June, 7 Edw. VI) created three institutions Christ's Hospital, St Thomas' Hospital and the Bridewell Hospital. The latter subsequently changing its name to King Edward's School, Witley. Edward VI became seriously ill from tuberculosis and in mid June the councillors were told that he did not have long to live. They set to work to convince several judges to put on the throne Lady Jane Grey, Edward's cousin, instead of Mary, daughter of Henry VIII and Catherine of Aragon and a Roman Catholic. On 17 June 1553 the king made his will noting Jane would succeed him, contravening the Third Succession Act. Ridley signed the letters patent giving the English throne to Lady Jane Grey. On 9 July 1553 he preached a sermon at St Paul's cross in which he affirmed that the princesses Mary and Elizabeth were bastards. By mid July, there were serious provincial revolts in Mary's favour and support for Jane in the council fell. As Mary was proclaimed queen, Ridley, Jane's father, the Duke of Suffolk and others were imprisoned. Ridley was sent to the Tower of London. Through February 1554 Jane and her leading supporters were executed. After that, there was time to deal with the religious leaders of the English Reformation and so on 8 March 1554 the Privy Council ordered Cranmer, Ridley, and Hugh Latimer to be transferred to Bocardo prison in Oxford to await trial for heresy. The trial of Latimer and Ridley started shortly after Cranmer's with John Jewel acting as notary to Ridley. Their verdicts came almost immediately: they were to be burned at the stake.

Өлім және мұра

Үкім 1555 жылғы 16 қазанда Оксфордта орындалды. Кранмерді сот процесін бақылау үшін мұнараға алып барды. Ридли өте баяу күйіп, қатты азап шекті: оның қайын інісі өлімін жылдамдату үшін отқа көбірек тұнқы салды, бірақ бұл оның төменгі жағын ғана күйдірді. Латимер Ридлиге: «Жақсы көңіл-күйде бол, және еркектей тұр, Мастер Ридли; Құдайдың күшімен бүгін Англияда ешқашан сөнбес шам жағып жатырмыз», – деді. Бұл сөздер Фуксдің «Шейіттер кітабында» келтірілген. Оксфордтың Брод-стрит көшесіндегі тас жолдың бір бөлігінде металлдан жасалған крест орналасқан, ол оқиға болған жерді көрсетеді. Соңында Ридли мен Латимер Рим-католик шіркеуінен тәуелсіз Англия шіркеуін қолдағандары үшін шейіттер деп есептелді. Томас Кранмермен бірге олар Оксфорд шейіттері деп белгілі. Виктория дәуірінде оның өлімі оның жазаланған жеріне жақын орналасқан Шейіттер ескерткішімен еске алынды. Бұл ескерткіш Англия реформациясының және протестанттық және реформаторлық ілімдердің символы болып табылады, сонымен қатар 19 ғасырдың маңызды ескерткіші. Джон Кебл, Джон Генри Ньюман және Трактариандық және Оксфорд қозғалысының өкілдері оған қарсылық көрсетті. Англия шіркеуіне Римдік бағыттардың енуінен және оның қайта құрылу әрекеттерінен қатты алаңдаған протестанттық және реформаторлық англикан дін қызметкерлері, үш жүз жылдық тарих пен реформацияны еске түсіретін, Рим-католикке қарсы жазулары бар ескерткішті салу үшін қаражат жинады. Сөйтіп, ескерткіш оқиғадан 300 жыл өткен соң салынды. 1881 жылы оның құрметіне Англияның Кембридж қаласында англикан дін қызметкерлерін даярлайтын Ридли Холл ашылды. Ридли колледжі – 1889 жылы құрылған, Канаданың Онтарио штатындағы Сент-Катаринес қаласында орналасқан жеке университет дайындық мектебі. Сондай-ақ, оның есімімен 1910 жылы құрылған Австралиядағы Ридли колледжі (Мельбурн) – евангелистік англикандық теологиялық колледжі аталды. Оған арнап Лондоның оңтүстік-шығысындағы Веллинг қаласында Англия шіркеуі салынды. Латимердің Ридлиге олардың өлім жазасына кесілген кезде айтқан сөздері қолданылды. Ридли мен Латимер 16 қазанда Англикан қауымының кейбір бөліктерінде қасиеттілер күнтізбесінде еске алынады.

The sentence was carried out on 16 October 1555 in Oxford. Cranmer was taken to a tower to watch the proceedings. Ridley burned extremely slowly and suffered a great deal: his brother in law had put more tinder on the pyre in order to speed his death, but this only caused his lower parts to burn. Latimer is supposed to have said to Ridley, "Be of good comfort, and play the man, Master Ridley; we shall this day light such a candle, by God's grace, in England, as I trust shall never be put out." This was quoted in Foxe's Book of Martyrs. A metal cross in a cobbled patch of road in Broad Street, Oxford, marks the site. Eventually Ridley and Latimer were seen as martyrs for their support of a Church of England independent from the Roman Catholic Church. Along with Thomas Cranmer, they are known as the Oxford Martyrs. In the Victorian era, his death was commemorated by the Martyrs' Memorial, located near the site of his execution. As well as being a monument to the English Reformation and the doctrines of the Protestant and Reformed doctrines, the memorial is a landmark of the 19th century, a monument stoutly resisted by John Keble, John Henry Newman and others of the Tractarian Movement and Oxford Movement. Profoundly alarmed at the Romewardizing intrusions and efforts at realignment that the movement was attempting to bring into the Church of England, Protestant and Reformed Anglican clergymen raised the funds for erecting the monument, with its highly anti Roman Catholic inscription, a memorial to over three hundred years of history and reformation. As a result, the monument was built 300 years after the events it commemorates. In 1881, Ridley Hall in Cambridge, England, was founded in his memory for the training of Anglican priests. Ridley College, a private university preparatory school located in St. Catharines, Ontario, Canada, was founded in his honour in 1889. Also named after him is Ridley College (Melbourne), an evangelical Anglican theological college in Australia, founded in 1910. There is a Church of England church dedicated to him in Welling, southeast London. The words spoken to Ridley by Latimer at their execution are used. Ridley and Latimer are remembered with a commemoration in the calendar of saints in some parts of the Anglican Communion on 16 October.