Кіріспе

Биоцентрикалық көзқарасты қолдайтын субмәдениет.

Қатты желі – вегандық, тік жиекті хардкор панк ортасында қалыптасқан субмәдениет. Ол көбінесе терең экология философиясының ықпалымен тік жиектің радикалды түрі ретінде қарастырылады. Құрылғаннан бастап, қатал жақтастары биоцентрикалық дүниетанымын жариялаған мәлімдемелер мен әдебиеттерді таратып, вегетариандыққа, жануарлар құқықтарына, балалардың құқығын қорғауға, гомосексуализмге қарсылыққа және алкоголь, есірткі, темекіден бас тартуды қанатын "тік жиек" философиясының күштірек нұсқасын қолдады. Критиктер қатал көзқарасты экологиялық авторитаризм деп айыптайды. Қатты желінің негізін қалаушы Шон Муттаки нәсілшілдік пен фашизмді қабылдамайтынын батыл айтты. Бірнеше қатал топтар болды, олардың ең танымалдары – Vegan Reich.

Қатты желінің өркендеген кезеңі 1990 жылдардың басы мен ортасы шамасында болды, сол кезде АҚШ-тың көптеген қалаларында, сондай-ақ Ұлыбритания мен Германияда қатал желі бөлімшелері болды. Алайда, 1990 жылдардың соңына қарай бұл субмәдениет көбінесе жойылып кетті.

Нанымдар

"Күкіртшіл" философиясы оның жақтастарына темекі шегуге, алкогольді ішімдіктерді ішуге, заңсыз есірткілерді қолдануға немесе дәрі-дәрмектер қабылдауға тыйым салады. Қатты ұстанымды жақтаушылар (оларды осылай атайды) жоғарыда аталған, жазықсыз өмірге құрметпен қарау және "табиғи тәртіп" принциптеріне негізделген қатаң диеталық режимді ұстануға міндетті. Олар тек вегетариандық және салыстырмалы түрде табиғи тағамдарды жейді (мысалы, ақ күріш орнына қоңыр күріш, түйіршікті қант орнына буланған қамыс қанты, дәстүрлі өнімдер орнына органикалық өнімдер, табиғи майлар орнына гидрогенделмеген майлар). Адам құқықтары мәселелері де қозғалыстың "тамақ саясатына" енгізілген, және жақтаушылар үшінші әлем елдерінде өндірілетін кофе, шоколад, қант және тропикалық жемістер сияқты ақшалай дақылдардан бас тартуға шақырылады. Қатты ұстанымды жақтаушылар кофеинді де есірткілерге жатқызады, сондықтан олардан бас тартады, бірақ соңғы екеуіне көбінесе кеңірек рұхсат етіледі. Дегенмен, Рат өзінің идеологиясын таратуға көп күш жұмсаған жоқ, ал Муттақи оны өзгертіп, таратуға белсенділік танытты. "Вегандық рейх" хардкор сахнасындағы көптеген адамдар үшін жануарларды бостандыққа шығару туралы идеялармен танысқан алғашқы орын болды, және олардың қоздырған даулары олардың ұстанымдарына көп назар аударды. Субмәдениеттегі мүшелер жануарларға қатысты мәселелерге қызығушылық танытса да, қаталдықтың кейбір егжей-тегжейлі тұстарын қабылдамай, вегетариандық straightedge бағытына бет бұрды. Вегандық straightedge тобы Earth Crisis бастапқыда Муттақидің Uprising Records лейблінде "All Out War" атты тұңғыш EP-ін шығаруын қалады. Шон Муттақи, "Vanguard" (hardline ресми баспасөз органы) журналының редакторы ретінде, қозғалысқа идеологиялық ықпал етуге мүмкіндік алды және оның қызметінің орталығы Теннесси штатына көшті. Мемфис хардкор сахнасындағы көптеген адамдар қатал ұстанымдарды қабылдады және журналдарды редакциялауға, наразылық акцияларын ұйымдастыруға, жануарларды пайдаланған өнеркәсіптерге қарсы тікелей әрекеттер жасауға және басқа да жаңа сенімдеріне сәйкес әрекет етуге кірісті. Мемфис Хардлайнның ең маңызды жетістіктерінің бірі - қозғалыстың алғашқы жылдық жиналысын ұйымдастыру және ұзақ жылдар бойы жұмыс істеп келе жатқан тері саудасын жою коалициясын (CAFT) құру болды. Қатты ұстанымды жақтаушылар CAFT, Жануарларды қорғау лигасы және "Вегандар өмір үшін" ұйымдарында белсенді рөл атқарды. Кейбіреулері Earth First! және басқа да радикалды мақсаттар мен топтарға қатысты. Қатты ұстанымды жақтаушылар өздерінің философиясы тар сахналық саясаттан тыс екенін және екеуінің мүлдем ерекше нәрселер екенін шешкен кезде, "X" әрпі өрілген мылтық логотипінен алынып тасталды, straightedge қатты сынға алынды, және қатал жақтаушылар хардкор сахнасын тастауға шақырылды. Бұл көбінесе субмәдениеттегі белсенділікке бағытталған элементтердің күшеюінен туындады. Ақырында, қатал жақтаушылар өздерінің желілерін хардкор сахнасынан толығымен ажыратылған деп санай бастады. Дегенмен, ақпарат таратудың табиғаты Интернетке дейінгі медиа ортада хардкор субмәдениетінен тыс адамдарды тартуды мүмкінсіз етті. Қатты ұстанымды жақтаушылар адамдарды саяси белсенділікке белсенді түрде тартса да, жаңа мүшелердің басым көпшілігі уақыт өте келе қатал балалар емес, белсенділер ретінде танылатын straightedge жақтаушылары болды. Hardline-мен байланысты екі танымал тұлға - Animal Liberation Front белсендісі және бұрынғы тұтқын Уолтер Бонд және Fall Out Boy тобының Pete Wentz.

1990 жылдардың соңында Массачусетс штатынан бірнеше қатал жақтаушылар Гавайиде қасақана қауымдастық құруға кірісті. Бұл күш-жігер жеке басының қақтығыстары (әсіресе топ мүшелері арасында пісірілген тағамның жеткілікті табиғи екендігі туралы үздіксіз пікірталас) және қажетті ауыл шаруашылығы және инженерлік дағдылардың жетіспеуіне байланысты тез арада сәтсіз аяқталды. 1990 жылдардың соңында "Қатты ұстанымды жақтаушылар" әлсіреген кезде, Муттақи оны "Қатты ұстанымды жақтаушылар" орталық комитетін ұйымдастыру арқылы тұрақтандыруға тырысты, ол қатал жақтаушылардың ресми басшы органы ретінде әрекет ететін. Алайда, бұл орган "Қатты ұстанымды жақтаушылардың" таралуын тоқтата алмады. Екі топ та негізінен онлайн режимінде жұмыс істеді, кішкентай болып қалды және 2006 жылға дейін жоғалып кетті (Назири 2020 жылы Талия веб-сайтын қайта жандағанға дейін).