Кіріспе

Шотланд философы (1842–1892)

Джордж Крум Робертсон (10 наурыз 1842 – 20 қыркүйек 1892) – шотланд философы. Ол Ұлттық әйелдер сайлау құқығы қоғамы комитетінде отырды, ал оның әйелі Каролина Анна Крум Робертсон колледж әкімшісі болған.

Өмірбаян

Ол Абердин қаласында дүниеге келген. 1857 жылы Маришаль колледжінде стипендия алып, 1861 жылы классика және философия салаларында ең жоғары наградамен магистр дәрежесін аяқтады. Сол жылы ол екі жылға, жылына 100 фунт стерлингтік Фергуссон стипендиясын жеңіп алды, бұл оған Шотландиядан тыс жерлерде білімін жалғастыруға мүмкіндік берді. Алдымен ол Лондон университетінің колледжіне барып оқыды; Гейдельберг университетінде неміс тілін жетілдірді; Берлиндегі Гумбольдт университетінде Эмиль дю Буа Реймондтың басшылығымен психология, метафизика және физиологияны оқыды, сондай-ақ Гегель, Кант және философия тарихы – ежелгі және заманауи – бойынша лекциялар тыңдады. Геттинген университетінде екі ай оқығаннан кейін, 1863 жылдың маусымында Парижге сапар шекті. Сол жылы ол Абердинге оралып, Александр Бейнге бірнеше кітабын қайта қарауға көмектесті. 1864 жылы Уильям Дугид Геддестің грек тілі сабақтарына көмектесуге тағайындалды, бірақ бос уақытын философияны зерттеуге арнады. 1866 жылы Лондон университетінің колледжінде ақыл-ой философиясы және логика профессоры болып тағайындалды. Денсаулығы нашарлағандықтан, қайтыс болуына бірнеше ай қалғанда отставкаға шығуға мәжбүр болғанға дейін логика (дедуктивті және индуктивті), жүйелі психология және этика бойынша дәріс берді. Ол өте аз жарияланған еңбектер қалдырды. Гоббсқа арналған толық еңбек аяқталған жоқ, бірақ материалдардың бір бөлігі «Британ энциклопедиясындағы» мақала үшін пайдаланылды, ал қалған бөлігі Блэквудтың «Философиялық классикаларының» бірі ретінде жарияланды. Бейнмен бірге Джордж Гроуттың «Аристотель» еңбегін редакциялады және 1876 жылдан 1891 жылға дейін «Mind» журналының редакторы болды. Робертсон неміс философиясына үлкен қызығушылық танытты және неміс еңбектерін ағылшын жазушылары туралы Ұлыбританияда таныстырудың барлық мүмкіндіктерін пайдаланды. Философияда ол Бейн мен Джон Стюарт Миллтің ізбасары болды. Ол және оның әйелі, колледж әкімшісі Каролина Анна Крум Робертсон, қоғамдық жұмыстармен айналысты; ол Ұлттық әйелдер сайлау құқығы қоғамының комитетіне мүше болды және оның президенті Джон Стюарт Миллмен тығыз байланыста болды. Ол сондай-ақ университет колледжіне әйел студенттерді қабылдауды қолдады. Ол 1892 жылы қайтыс болды, сол жылы оның әйелі де дүние салды.

Шығармалары

"Алдын ала сөздер", "Ақыл-ой", 1-ші том, 1-ші нөмір (1876 жылғы қаңтар). Хьюглингс Джексонның жүйке жүйесі туралы зерттеулеріне шолу, "Ақыл-ой", 1-ші том, 1-ші нөмір (1876 жылғы қаңтар). Кейрнстің саяси экономиканың логикалық әдісіне шолу, "Ақыл-ой", 1-ші том, 1-ші нөмір (1876 жылғы қаңтар). "Қырқып ұстаған саусақтармен екілік сезім", "Ақыл-ой", 1-ші том, 1-ші нөмір (1876 жылғы қаңтар). "Логика және геометрия элементтері", "Ақыл-ой", 1-ші том, 1-ші нөмір (1876 жылғы қаңтар). "Ақыл-ойдың физикалық негізі", "Ақыл-ой", 3-ші том, 1878. "Білім берудегі философия", "Ақыл-ой", 3-ші том, 1878. "Психология және философия", "Ақыл-ой", 8-ші том, 1883. Хоббс (1886). Философиялық қалдықтар: естеліктермен (1894). Жалпы философияның элементтері (1896). Психологияның элементтері (1896).