Кіріспе

Француз мифологиясынан мифологиялық жаратылыс.
Аңызға айналған жаратылыс.

Тараск – француз мифологиясындағы жаратылыс. "Алтын аңызға" сәйкес, аңның арыстан басы, тасбақа қабығындай қоршаған денесі, аю тырнақтары бар алты аяғы, жылан құйрығы және уысты дем шығару қабілеті болған. Орта ғасырлық иконография, мысалы, шіркеу мүсіндеріндегі бейнелер, ерте готикалық кезеңде осы сипаттамаға толық сәйкес келмеген, ал кейінірек 14 ғасырға жатқызылған. Алты аяқты, қабықшалы Тараск 15 ғасыр шамасында Тараскон қаласының мөрінде бейнеленген, және ол 16-шы және 17-шы ғасырлардағы суреттерде стандартты саналған. Әйгілі Мартаның осы жаратылыс адамды жұтып жатқанда кездескені айтылады, сондықтан өнерде монстрдің алдымен адам басын жұтып жатқаны, ал аяқтары әлі де салбырап тұрғаны бейнеленеді. Дәстүр бойынша, 1474 жылы Анжулік Рене Тараскіні Пентикост мерекесінде пайдалануды бастады, кейіннен шілде айының 29-ы күні қасиетті мерекеде де қолданды. Қазіргі заманда маусым айының соңғы демалыс күндері жыл сайын тойлануы қосылды. Тарасктың мүсіні немесе шерудегі платформасы жылдар бойы қала бойынша шеру үшін жасалып, ішіндегі төрттен онға дейін адам көтеріп жүреді. Тараск 2005 жылдың қараша айында ЮНЕСКО-ның "Бельгия мен Франциядағы процессиялық алыптар мен айдаһарлар" тізіміне еніп, Адамзаттың ауызша және материалдық емес мұрасының шедеврлері ретінде танылды.

Аңыз

Галатиядағы бір аң, оның денесін қорғану үшін, жебедей нәжісін лақтырып, жарақаттар келтіретін, осы аң – оңахус есімді жаратылыс. ЛА, ШХ және V нұсқаларының мазмұны шамалы айырмашылықтармен ұқсас. Сонымен қатар, төртінші латын нұсқасы бар, «Бейірімді Мария Магдалена және оның әпкесі Марта» («Vita Beatae Mariae Magdalenae et sororis ejus Sanctae Marthae») – бұл нұсқаның мазмұны басқа үш нұсқадан біршама өзгеше, ал авторлығы бұрын Рабан Маурға (856 ж.ө.) немесе 13 ғасырдың екінші жартысына дейін жатқызылған. Луи Дюмонт және басқалар бұл туындыны «псевдо Рабан» деп атайды. Тилберидің Гервасынан (Gervais de Tilbury) тараске туралы қысқаша хабарлама да бар. Гервас тараскенің (tarascus) мекендеу орынын Арль қаласы қақпасының жанындағы тереңдік және Тараскондағы қамалдың астындағы жартас деп көрсетеді. Көзінен шынымен от шашудың орнына, кейбір француз деректері оны тілдік бейне ретінде қарастырады, яғни «көзі күкірттей жарқырап тұр» деген мағынада қолданылады. Refn|, француз жергілікті тарихшысы Жан Пол Нуридің аудармасы (1973), 52–53 беттер, онда «көзге шашыраған күкірттің жарықтары» делінген. Сәулетте де бейнелеулер кездеседі. Жоғарыда аталған мүсін, бір кезде Église Sainte Marthe de Tarascon ғимаратының оң жақ сыртқы бөлігіне енгізілген, 11 ғасырға жатқызылады және ең көне бейнелеу ретінде саналады. Бұл мүсінде тараскенің адамды жеп жатқан сәті бейнеленген, бұл әдеттегі суреттеме. Аббат Франсуа Канетоның айтуынша, бұл тараске төрт аяқты жануар, ол Сент-Мартаның аяғы астындағы жаратылысқа ұқсас. Тағы бір мысал – Арль маңындағы Монтмажур аббаттығындағы тараскенің кескіндемесі. Арльдегі Сент-Трофим шіркеуінің (Église Métropolitaine de Saint Trophime) бас бағанасында 14 ғасырдың ортасына жататын тараскенің суреті де бар, бірақ бұрынғы комментаторлар, мысалы, Файон, астананың егжей-тегжейлі суреттерін ұсынған, оны 11 ғасырдағы ерте готика өнерінің үлгісі деп санаған.

Кельт шығу тегі туралы гипотеза

[[File:Tarasque de Noves (profil époque incertaine). png|thumb|upright|Новес тарасқуы, б.з.д. 3-1 ғасырларға дейін жасалған]]