Фредерик Робертсон: Англиялық дін қызметкерінің өмірі мен қызметі

Кіріспе

Фредерик Уильям Робертсон (3 ақпан 1816 - 15 тамыз 1853), Брайтондық Робертсон ретінде белгілі, ағылшын дін қызметкері болған.

Өмірбаян

Лондонда туған ол өмірінің алғашқы бес жылын Лейт фортында өткізді, онда әкесі, Корольдік артиллерия капитаны, сол кезде тұрған. Оның қанына әскери рух сіңіп, өмір бойы идеал сарбаздың қасиеттерімен ерекшеленді. 1821 жылы капитан Робертсон Беверлиге зейнетке шықты, онда бала білім алды. Он төрт жасында бір жыл Турда оқыды, содан кейін Шотландияға оралды және білімін Эдинбург академиясында және университетінде жалғастырды. 1834 жылы Бьюри Сент-Эдмундс қаласындағы заңгердің кеңсесіне орналасты, бірақ оның жағымсыз және отырықшы жұмысы көп ұзамай денсаулығын құртты. Ол әскери мансапқа ұмтылды, сондықтан оның есімі сол кезде Үндістанда қызмет ететін 3-драгун полкінің тізіміне енгізілді. Екі жыл бойы ол әскерге дайындалу үшін тырысты, бірақ ерекше жағдайлардың сәйкестігінен және өзінің табиғи бейілімінен әкесінің қалауына құрбандық ете отырып, Оксфордтағы Брассенос колледжіне түсті. Оксфорд оның терең сезімтал жанына толыққанды үйлеспесе де, ол жақсы оқыды және кейін былай деді: «Платон, Аристотель, Батлер, Фукидид, Стерн, Джонатан Эдвардс; олардың бәрі қанның темір атомдары сияқты менің санама енді». Сонымен қатар ол Киелі кітапты мұқият зерттеді, Жаңа өсиеттің барлығын ағылшын және грек тілдерінде жатқа алды. Трактаторлық қозғалыс оны қызықтырмады, бірақ оның кейбір көшбасшыларын құрметтеді. Ол сол кезде доктриналық тұрғыдан орташа кальвинист және ынталы евангелист болды. 1840 жылы шілдеде Винчестер епископының тағайындауымен ол сол қалада бірден діни қызметке кірісті, және миссионерлер Генри Мартин мен Дэвид Брейнердтің ықпалымен, олардың өмірін зерттегенде, оның аскетизмі зиянды деңгейге жетті. Бір жылдың ішінде ол демалуға мәжбүр болды; Швейцарияға бара жатып, ол Сер Джордж Уильям Денистің үшінші қызы Хеленмен танысып, үйленді. 1842 жылдың басында бірнеше ай демалғаннан кейін ол Челтенхемде пасторлық қызметке қабылданып, оны төрт жылдан астам уақыт атқарды. Оның сұрақтарға құштарлығын Челтенхемде евангелистік ілімнің көңіл көншітпейтін нәтижелері, сондай-ақ түрлі оқыған адамдармен жақын қарым-қатынасы оятты. Бірақ, егер оның 1846 жылы Хайдельбергтен жазған хатынан бағалайтын болсақ, оны қазір белсенді түрде мазалаған күмәндер бұрыннан-ақ оның санасында жасырын болған. Оның рухани күресінің дағдарысы Тирольде ғана аяқталды, және ол енді өзінің нанымын бір тұрақты нүктеден қайта өсіре бастады, оны өзгертуге ештеңе көмектеспеді: «Ең қараңғы күмәнің ортасында мен ешқашан тоқтамайтын бір ғана сенімділік – Адам Ұлының толық симметриясы, сүйкімділігі және теңдесі жоқ асылшылығы». Осы рухани төңкерістен кейін ол Челтенхемге қайта орала алмайтынын сезінді, бірақ екі ай Оксфордтағы Сент-Эббеде қызмет атқарғаннан кейін, 1847 жылы тамызда Брайттондағы Киелі Троица шіркеуіндегі әйгілі қызметіне кірісті. Ол бірден уағыздаушы ретінде алдыңғы қатарға шықты, ал оның шіркеуі қоғамның барлық топтарынан және түрлі діни сенімдерден ойлы адамдармен толы болды. Оның әдемі сыртқы келбеті, икемді және жанашыр дауысы, оның шындығы, оның сөздерінің ашықтығы және көркемдігі, сондай-ақ оның ойларын көрнекті түрде түсіндіруі, егер оның айтары аз болғанда, тыңдаушыларды тартқан болар еді. Бірақ оның айтары көп еді. Ол, шындығында, ғылыми теолог емес еді, бірақ оның рухани өмірдің қағидаларын түсіну қабілеті теңдесі жоқ еді. Оның өмірбаянын жазған бір жазушының айтуынша, мыңдаған адам оның уағыздарынан «өмірлік қозғау көзі, ойлаудың тиімді бағыты, теологияның көптеген мәселелерін шешудің кілті, ең бастысы рухани азаттыққа жетудің жолын тапты». Алайда, раввин Дункан ол туралы былай деді: «Робертсон Мәсіхтің құтқарылуға қатысы бар бір нәрсе жасады деп сенді». Робертсонның соңғы жылдары қайғыға толы болды. Оның сезімтал жаны қатты азап шекті, негізінен 1848 жылғы революциялық идеяларға деген жанашырлығынан туындаған қарсылықтан. Сонымен қатар, ол мидың бастапқы ауруынан мүгедек болды, ол алдымен жеңілмейтін шаршау мен күйзеліске ұшырады, ал кейіннен қорқынышты ауырсынуға әкелді. 1853 жылы 5 маусымда ол соңғы рет уағыз айтты, ал 15 тамызда қайтыс болды. Өмірінің соңғы үш жылында ол Брайтонның Монпелиер ауданындағы 60 Монпелиер көшесінде тұрды; 1847 және 1850 жылдар аралығында ол 9 Монпелиер террасасында тұрды. Робертсонның жарияланған еңбектеріне бес томдық уағыздар, Жаратылыс және Қорынттықтарға арналған хаттар туралы екі томдық түсіндірме лекциялар, әртүрлі сөздер жинағы және «In Memoriam» талдауы кіреді. Стокфорд А. Бруктың «Өмір және хаттар» (1865) еңбегін қараңыз.

Born in London, the first five years of his life were passed at Leith Fort, where his father, a captain in the Royal Artillery, was then resident. The military spirit entered into his blood, and throughout life he was characterised by the qualities of the ideal soldier. In 1821 Captain Robertson retired to Beverley, where the boy was educated. At the age of fourteen he spent a year at Tours, from which he returned to Scotland, and continued his education at the Edinburgh Academy and university. In 1834 he was articled to a solicitor in Bury St Edmunds, but the uncongenial and sedentary employment soon broke down his health. He was anxious for a military career, and his name was placed upon the list of the 3rd Dragoons, then serving in India. For two years he worked hard in preparing for the army, but, by a singular conjunction of circumstances and at the sacrifice of his own natural bent to his father's wish, he matriculated at Brasenose College, Oxford, just two weeks before his commission was put into his hands. He did not find Oxford wholly congenial to his intensely earnest spirit, but he read hard, and, as he afterwards said, "Plato, Aristotle, Butler, Thucydides, Sterne, Jonathan Edwards; passed like the iron atoms of the blood into my mental constitution." At the same time he made a careful study of the Bible, committing to memory the entire New Testament both in English and in Greek. The Tractarian movement had no attraction for him, although he admired some of its leaders. He was at this time a moderate Calvinist in doctrine, and enthusiastically evangelical. Ordained in July 1840 by the bishop of Winchester, he at once entered on ministerial work in that city, and during his ministry there and under the influence of the missionaries Henry Martyn and David Brainerd, whose lives he studied, he carried devotional asceticism to an injurious length. In less than a year he was compelled to seek relaxation; and 'going to Switzerland he there met and married Helen, third daughter of Sir George William Denys, Bart. Early in 1842, after a few months' rest, he accepted a curacy in Cheltenham, which he retained for upwards of four years. The questioning spirit was first aroused in him by the disappointing fruit of evangelical doctrine which he found in Cheltenham, as well as by intimacy with men of varied reading. But, if we are to judge from his own statement in a letter from Heidelberg in 1846, the doubts which now actively assailed him had long been latent in his mind. The crisis of his mental conflict had just been passed in Tirol, and he was now beginning to let his creed grow again from the one fixed point, which nothing had availed to shift:
"The one great certainty to which, in the midst of the darkest doubt, I never ceased to cling—the entire symmetry and loveliness and the unequalled nobleness of the humanity of the Son of Man." After this mental revolution he felt unable to return to Cheltenham, but after doing duty for two months at St Ebbe's, Oxford, he entered in August 1847 on his famous ministry at Holy Trinity Church, Brighton. Here he stepped at once into the foremost rank as a preacher, and his church was thronged with thoughtful men of all classes in society and of all shades of religious belief. His fine appearance, his flexible and sympathetic voice, his manifest. sincerity, the perfect lucidity and artistic symmetry of his address, and the brilliance with which he illustrated his points would have attracted hearers even had he had little to say. But he had much to say. He was not, indeed, a scientific theologian; but his insight into the principles of the spiritual life was unrivalled. As his biographer says, thousands found in his sermons "a living source of impulse, a practical direction of thought, a key to many of the problems of theology, and above all a path to spiritual freedom." Rabbi Duncan, however, said of him, "Robertson believed that Christ did something or other, which, somehow or other, had some connection or other with salvation." Robertson's closing years were full of sadness. His sensitive nature was subjected to extreme suffering, arising mainly from the opposition aroused by his sympathy with the revolutionary ideas of the 1848 epoch. Moreover, he was crippled by incipient disease of the brain, which at first inflicted unconquerable lassitude and depression, and latterly agonising pain. On 5 June 1853 he preached for the last time, and on 15 August he died. For the last three years of his life he had lived at 60 Montpelier Road in the Montpelier area of Brighton; between 1847 and 1850 he lived at 9 Montpelier Terrace. Robertson's published works include five volumes of sermons, two volumes of expository lectures, on Genesis and on the epistles to the Corinthians, a volume of miscellaneous addresses, and an Analysis of "In Memoriam." See Life and Letters by Stopford A Brooke (1865).