Кіріспе

Эль-Торо әскери-теңіз күштерінің әуе станциясы – Калифорния штатының Ирвин қаласына жақын Эль-Торо қауымының жанында орналасқан АҚШ әскери-теңіз күштерінің әуе станциясы. 1999 жылы жабылуға дейін ол Батыс жағалаудағы теңізшілер авиациясының негізгі орны болды. Master Jet Base мәртебесімен бекітілген, оның төрт ұшу-қону жолағы (екі 8000 фут (2438 м) және екі 10000 фут (3048 м)) АҚШ әскери қарулануындағы ең ірі ұшақтарды қабылдауға қабілетті болды. Белсенді қызметте болған кезде, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі дәуірдегі АҚШ президенттерінің барлығы осы әуежайға Air Force One ұшағымен қонды. Эль-Тороның «Ұшқан бұқа» нышаны 1944 жылы Уолт Дисней студиясымен жасалған. Әуе станциясы жабылғанға дейін ол дерлік өзгеріссіз сақталды. Пайдаланудан шығарылғаннан кейін, бұл жер түсірілім алаңы ретінде пайдаланылды, соның ішінде BBC Top Gear франшизасының АҚШ нұсқасының сынақ жолағы да осы жерде орналасты. Әуе станциясының алғашқыда алып жатқан жерінің бір бөлігі, шамамен 800 акр, үлкен демалыс орталығына – Ориндж округінің Ұлы паркіне айналдырылды, ал қалған бөлігі тұрғын үйлер мен коммерциялық құрылыстар үшін қайта жоспарланды.

Тарих

1942 жылдың мамыр айында подполковник Уильям Фоксқа Теңіз корпусының Батыс жағалауындағы әуе станцияларының орналасқан жерін таңдау міндеті жүктелді. Фокс ең тиімді және төмен құнмен шешім іздеді, сондықтан Эль-Центро, Мохаве және Санта-Барбара қалаларындағы бар болған әуежайларды таңдады. Төртінші станция үшін ол АҚШ Әскери-теңіз күштері бұрын дирижабль базасы үшін қараған жерді таңдады. Теңіз корпусы жер иесі, Джеймс Ирвин аға атты фермерге дирижабль базасын салуға арналған 100 000 доллар төледі. MCAS El Toro 1942 жылдың 3 тамызында бұрын Irvine компаниясына тиесілі болған жерде құрылысын бастады. Компания сол кезде Солтүстік Америкадағы ең ірі лима бұршақ егістігі орналасқан, ал бұл егістік компанияның негізгі табыс көзі болатын бұл жерде станция салуға қарсылық көрсетті. 1944 жылы Батыс жағалаудағы ең ірі Теңіз корпусының әуе станциясы болған Эль-Тороның көлемін және жұмысын екі есеге арттыру үшін қаражат бекітілді. 1944 жылдың соңына қарай базада 1248 офицер және 6831 әскери қызметкер орналасты. 1950 жылы Эль-Торо Тынық мұхиты флотының тұрақты әуе базасы ретінде таңдалды. Осы жаңа міндетті атқару үшін Эль-Тороның авиациялық инфрақұрылымы едәуір кеңейтілді. Келесі жылдардың көп бөлігінде Эль-Торо Теңіз корпусының Батыс жағалауындағы истребитель эскадрильяларының негізгі базасы болды. 1960 жылдары көптеген АҚШ теңізшілері Вьетнамға барып, одан Эль-Торо әуе станциясына оралды. 1958 жылы Майамидегі Теңіз корпусының әуе станциясы жабылды, нәтижесінде 3-ші Теңіз әуе күштері қанаты Эль-Тороға көшірілді. Ричард Никсон президент болған кезеңде MCAS El Toro Калифорния штатының Сан-Клементе қаласындағы оның "Батыс Ақ үйіне" және одан рейстер жасау үшін пайдаланылды. 1974 жылдың 9 тамызында, Уотергейт жанжалынан кейін президенттік лауазымынан кеткен Ричард және Пэт Никсон Мэриленд штатындағы Эндрюс әуе күштері базасынан VC 137C SAM 27000 рейсімен Эль-Тороға ұшты. База айналасындағы жер бастапқыда ауыл шаруашылығына пайдаланылған, бірақ 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында аймақта тұрғын үйлер салына бастады; олардың көпшілігі тікелей базаның ұшу-қону жолағының бойында орналасқан, бұл үлкен мәселе тудырды, себебі ұшақтар мен тікұшақтардың жоғарыдан шығаратын шуы жергілікті тұрғындарды қатты мазалады. Осы себепті жаңа аудандарға көшуге ниет білдірушілердің саны аз болды, нәтижесінде жаңа шағын аудандар дамымай қалды. 1993 жылы MCAS El Toro Базаны қайта құру және жабу комиссиясымен жабылуға белгіленді және оның барлық қызметі Теңіз корпусының Мирамар әуе станциясына ауыстырылуы тиіс болды. Станция ресми түрде 1999 жылдың 2 шілдесінде жабылды. Жер асты суларын тазалау жұмыстарын Irvine Desalter жобасы жүзеге асырып жатыр, бұл жобаға екі жергілікті су басқармасы, сондай-ақ Әскери-теңіз күштері мен Калифорния штаты қаржылай қолдау көрсетуде.

Қайта құру ұсыныстары

MCAS El Toro-ның жабылуы оның болашағына қатысты саяси дау-жанжалға себеп болды. Қолданыстағы инфрақұрылымды ескере отырып, кейбіреулер базаны халықаралық әуежайға айналдыруды ұсынды. Жаңа әуежайды қолдағандар негізінен Ориндж округінің солтүстігінен (жақын орналасқан әуежайдың қолайлылығын қалағандар) және Джон Уэйн әуежайының келу-кету шу аймақтарында орналасқан Ньюпорт Бич аудандарынан (Эль-Тородағы жаңа әуежайдың пайдасына осы әуежайды жабуды үміттенгендер) шықты. Әуежай жобасына қарсы болғандардың көп бөлігі Эль-Тороның жанындағы Ирвин, Лейк Форест, Лагуна Нигель, Лагуна Вудс, Дана Пойнт және Миссия Виехо қалаларының тұрғындары болды, олар ұшақ шуының пайда болуынан алаңдады. Әуежайға қарсы шыққан қалалар жобаға қарсы тұру үшін бірлескен билік органын – Эль-Тороны қайта пайдалануды жоспарлау басқармасын (ETRPA) құрды. Оларға әуежайға қарсы инициативаларды дауысқа салу үшін рекордтық мөлшерде қол жинаған және сайлау науқаны үшін қаражат жинаған халықтық ұйымдар да қосылды. Бұл топтар мүлікті басқа мақсаттарда пайдалануды ынталандырды. Ирвин қаласы мүлікті саябақ және оған байланысты мақсаттар үшін қосып алуға тырысты. 1994 жылдың қараша айында сайлаушылар А шарасын қабылдады, ол Orange County General Plan-да мүліктің коммерциялық авиацияға арналуын белгіледі. 1996 жылдың наурыз айында А шарасын күштен шығаруға бағытталған дауыс беру шарасы сәтсіз аяқталды. Осы уақыттан бастап округ Эль-Тороны коммерциялық әуежайға айналдыруды ұсынатын есептерді жариялады. Әуежайды қолдаушылар мен қарсыластар арасындағы күрес 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында Ориндж округі саясатын басып алды. 1994 жылдан 2001 жылға дейін екі тараптың үгіт-насихаты үшін округтік және қалалық қаражаттан 80 миллион доллар жұмсалды. Әуежай жобалары екі қызу дауыс беруде жеңіліске ұшырады, ал соттарда одан әрі шағымданулар болды. 1999 жылдың маусым айында әуежайдан жасалған демонстрациялық коммерциялық рейстер бұрынғы әскери рейстерге қарағанда аз шу шығарды, бірақ әскери рейстерден өзгеше ұшу жобаларын пайдалану және жақын маңдағы қалалардың үстінен айналып, келесі тұруға дайындалу салдарынан көптеген наразылықтар туды. Ақырында әуежайға қарсыластар жеңіске жетті, ал 2002 жылдың наурыз айында Қорғаныс министрлігі мүлікті жеке компанияларға сатуды және оны Ориндж округінің Ұлы саябағына айналдыруды жариялады. Көптеген округ тұрғындары үлкен әуежайдың қажеттілігіне көз жеткізбесе де, аймақтық көлік жоспарлаушылар округтің Оңтүстік Калифорнияда әуемен саяхаттайтын миллиондаған жолаушылардың үлесін көтеруге қатысуы керек деп талап етті.

Сату

Әскери-теңіз күштері департаменті MCAS El Toro-ны сатуға көмектесу үшін Жалпы қызметтер басқармасын және Лос-Анджелестегі Colliers International компаниясын шақырды. Colliers жобаны "Мұралық алаң" деп атады, бұл базаның ұзақ тарихын және болашақта қоғам мен келер ұрпақ үшін базаның қандай болатынын біріктіретін атау болды. Онлайн аукцион өтті және 2005 жылдың ақпан айында бұрынғы MCAS El Toro құрамына кіретін төрт жер учаскесі үшін 650 миллион долларлық соңғы ұсыныс қабылданды. Аукцион жеңімпазы – Lennar және бірнеше басқа компаниялардың бірлескен кәсіпорны Heritage Fields LLC болды. Сайтты дамыту жоспарларына тұрғын үйлер, гольф алаңы, коммерциялық ғимараттар, ғылыми-зерттеу және әзірлеу орталықтары, сондай-ақ мектептер кіреді. Сайттың бір бөлігі "Ұлы парк" құруға арналады. Мүліктің меншік құқығын Heritage Fields LLC-ге ресми түрде беру рәсімі 2005 жылдың 29 тамызында өтті.

Апаттар мен оқиғалар

1958 жылғы 19 қарашада F4D Skyray истребителі ұшу-қону жолағынан шығып, оңтүстікке қарай бағытталған San Diegan пойзына соқтығысты. 74 нөміріндегі пойыз F4D-ге сағатына 121 шақырым жылдамдықпен шабуылдайды. Барлық үш локомотив және #3430, #3165, #3144, #1399, #3100, #3094, #3082 вагондары F4D-ге соқтығысқаннан кейін рельстен шығып кетеді. Қаза болғандар жоқ, тек бірнеше адам жарақат алды. 1965 жылғы 25 маусымда Окинаваға бағытталған АҚШ Әуе күштерінің Boeing C-135A ұшағы MCAS El Toro-да ұшып шыққаннан кейін апатқа ұшырап, борттағы сексен төрт адам қаза тапты. 1967 жылғы 23 қаңтарда екі Douglas A-4 Skyhawk истребителі қону кезінде қанаттарын түйістіріп алды. Ұшқыш Фрэнк Гамбелли жаңбырлы ауа райында радио байланысын жоғалтқан, ол Ұшқыш Джеймс Пауэллмен бірге Leisure World аймағына жақындап келе жатқанда қанаттарын түйістірген. Көріну шамалы еді. Екі ұшақ соқтығысып, екі ұшқыш та катапульдаланды. Ұшқыш Пауэлл қауіпсіз қонды, бірақ парашюты ғимараттың шатырына ілініп, соқтығысып, қаза тапты. Ұшқыш Гамбелли ғибадат соңында, Әулие Николай католик шіркеуінің жанына қонды. Сержант Овиат шіркеуден шығып, Гамбеллиді базаға қайтарды. Ұшақтардың қирандылары Leisure World-тегі екі ғимаратқа құлап, жердегі төрт адамды өлтірді. 1970 жылғы 30 шілдеде Lockheed Martin KC-130F (VMGR 352) ұшағы ең жоғары күшпен қону кезінде құлап, өртеніп, бортындағы бес экипаж мүшесінің төртеуі қаза тапты. 1971 жылғы 6 маусымда Hughes Airwest рейсі 706 Douglas DC-9 және MCAS El Toro-ға бағытталған Marine Corps F-4B Phantom ұшағы арасында әуеде соқтығысу орын алып, 50 адамның өмірі қиылды. Бортында 44 жолаушы мен 5 экипаж мүшесі бар DC-9, Калифорния штатының Дуарте қаласының солтүстігінде шамамен 3 миль қашықтықтағы шалғай каньонға құлады. Истребитель экипажының бірі апаттан аман қалды. 1986 жылғы 4 шілдеде 21 жастағы теңізші, Ховард Фут-кіші, Эль-Тородағы авиамеханик, A-4 Skyhawk ұшағымен Калифорнияның оңтүстігінде 90 минуттық рұқсатсыз саяхат жасады. Фут, тәжірибелі планер ұшқышы, медициналық жағдайына байланысты Теңіз жаяу әскерінде ұша алмайтынын білгеннен кейін көңілі тоңды. Ол ұшақты қауіпсіз қондырды және содан кейін 4,5 ай түрмеде отырғаннан кейін, артық құрметсіз жағдайда босатылды. 1987 жылғы 12 ақпанда HMM 764 MAG 46-дан шыққан CH-46E тікұшағы ұшып көтерілгеннен кейін көп ұзамай Белл және Трабуко каньондары арасындағы тік, бұталы қырқаға құлады. Ұшақтағы үш адам, майор Дадли Урбан, майор Уильям Андерсон және штаб-сержант Брэдли Бэйрд апатта қаза тапты. 1988 жылғы 24 сәуірде Теңізшілер корпусының полковнигі Джерри Кадик, сол кезде MAG 11-нің командирі, MCAS El Toro әуешоуында 300 000 көрерменнің алдында тактикалық әуе көрсетілімін орындап жатқанда, F/A-18 Hornet ұшағын жерге тым жақын болған тікшеңге түскенде құлатты. Ұшақ мұрны жоғары көтерілген, бірақ әлі де жерге қарай тым көп энергияны тасып жүргенде, полковник Кадикке өте жоғары G күштері әсер етті, нәтижесінде оның беті басқару таяғына тиіп, ауыр жарақат алды. Ол қолын, шынтағын және қабырғаларын сындырып, омыртқасын жарып, өкпесін құлатты. Полковник Кадик аман қалды және Теңізшілер корпусынан зейнеткерлікке шықты. Құлаған F/A-18 көбінесе зақымдалмаған, бірақ жөндеуге келмейтін еді. 1991 жылғы 22 қаңтарда Теңізшілер корпусының полковнигі Джеймс Сабоу базалық жемқорлыққа қатысты айыптаулар кезінде, әсіресе жеке пайдалану үшін әскери ұшақтарды пайдаланғандығына байланысты өзін-өзі өлтірді. Оның отбасы мен достары оның өзін-өзі өлтіргенін жоққа шығарды және полковник Сабоу өлімінен бірнеше минут бұрын басқа офицерлермен телефон арқылы сөйлескенде, өзіне қарсы айыптауларға қарсы күресуге уәде бергенін атап өтті. 1996 жылы отбасы Сабоуды сотқа бергені бойынша, ол Эль-Тородағы кейбір офицерлер қатысқан құпия операцияны ашумен қорқытқандықтан, өлтірілген. Бұл операцияға Орталық және Оңтүстік Америкаға қару-жарақ пен есірткі тасымалы бойынша ЦРУ-ның демеушілігімен әуе тасымалы кірген. 1993 жылғы 2 мамырда 1993 MCAS El Toro әуешоуы кезінде F-86 Sabre тік бұрандадан шыға алмай, ұшу-қону жолағында апатқа ұшырады. F-86 ұшқышы Джеймс А. Грегори соққы кезінде қаза тапты. Жерде ешкім зардап шекпеді. Әуешоу жалғасты. Әдетте F-86 МиГ-15 ұшағымен бірге ұшатын, бірақ сол күні МиГ-15 ұшқышы ауырып, F-86 жалғыз ұшуға шықты.

Ескерткіш оқиғалар

MCAS El Toro Air Show 1950-жылдардан бастап 1997 жылға дейін жыл сайын өткізілді. Онда АҚШ Әскери-теңіз күштерінің «Көк періштелері» және АҚШ Әуе күштерінің «Тандербирдс» командалары өнер көрсетті. Әуе шоуында сондай-ақ қызметке енген жаңа ұшақтар, мысалы, B-2 стелс-бомбалаушысы да көрсетілді. Басқа көрмелерде әскери техника да қойылды. Сондай-ақ, әскери тауарлар мен естелік заттар сатушылардың көптеген жиыны болды. 1997 жылы өткен соңғы авиашоуға шамамен екі миллион адам келді. MCAS El Toro президент Ричард Никсонның Сан-Клементтегі «Батыс Ақ үйін» қолдау мақсатындағы арнайы әуе миссиялары үшін ұшу операцияларында үнемі пайдаланылды. Никсонның соңғы рейстерінің біріншісі 1974 жылы Ақ үйден кеткеннен кейін ол сол жерге қонды, екіншісі 1994 жылы қайтыс болғаннан кейін оның денесі жерлеу үшін Калифорнияға жеткізілді. Ол екі рет те SAM 27000 әуе кемесімен ұшты. 2006 жылы Калифорния штатының Ирвин қаласындағы тастап кетілген F/A 18 ангары жабылып, іс жүзінде алып тесік камера жасалды, нәтижесінде Эль-Торо әуе станциясының панорамалық суреті 111 фут ені және 32 фут биіктігі бар жарыққа сезімтал муссалин матасына түсірілді. Лагуна Бич фотографы Жак Гарньенің жетекшілігімен «Ұлы сурет» деп аталған бұл сурет бастапқыда база Оранж округінің Ұлы паркіне айналғанға дейін «Legacy Project» аясында базаның фото және тарихи құжаты ретінде жасалды. Бұл сурет камерамен түсірілген ең үлкен фотосурет деп саналады. 2005 жылдан 2012 жылға дейін, жылға қарай, кішкентай әуе шоулары, фейерверктер, отбасылық Жаңа жылдық той (сағат 9-да шар түсірілді) және Ұлы парктің құрылысына байланысты басқа да шаралар өтті.