Кіріспе
Алтын
Алтын, сондай-ақ алтын түсі деп те аталады, ол алтын химиялық элементіне ұқсас түс тоны. Веб-түс алтын кейде металл алтынынан ажырату үшін алтын деп аталады. Традициялық қолданыста алтынды түс термині ретінде қолдану көбінесе "металл алтыны" түсіне (төменде көрсетілгендей) қолданылады. Алтын түсі атауы алғаш рет 1300 жылы ағылшын тілінде алтын элементін білдіру үшін қолданылған. Алтын сөзі алғаш рет 1400 жылы және 1423 жылы түс атауы ретінде сары шашты сипаттау үшін қолданылған. Бояу сияқты металл алтын, көбінесе алтын тоны немесе алтын түсі, ал қатты алтын фонды сипаттағанда – алтын негіз деп аталады. Геральдикада француз сөзі "or" қолданылады. Модель құрастыруда алтын түсі мыстан өзгеше. Жылтыр немесе металл күміс түсті затты мөлдір сары бояумен бояу арқылы алтын түске келтіруге болады, бұл әдетте Рождестволық әшекейлерде жасалады.
Желілік алтын түсі мен металл алтын
Америкалық мұра сөздігі металл алтын түсін "ашық зәйтүн сарыдан қою сарыға дейін немесе орташа, күштіге дейін жарқын сары" деп анықтайды. Әрине, алтын металлымен байланысты көру сезімі – оның металл жылтыры. Бұл қарапайым біртүсті түстермен қайта жасамауға болады, себебі жылтыр эффекті материалдың жарық көзіне қатысты беткі бұрышына байланысты шағылысатын жарықтығының өзгеруінен туындайды. Сондықтан, суретте нағыз алтынға ұқсас металл бояу қолданылады; мысалы, христиан шіркеулеріндегі қасиетті өнерде, әулиелердің сәулесін бейнелеу үшін, нағыз алтын (алтын жапырақтары түрінде) пайдаланылды. Алтынды жібекке тоқып, Шығыс Азияның дәстүрлі көрінісін беруге болады. Жақындағы өнер стильдері, мысалы, модерн, сондай-ақ металл, жылтыр алтынды пайдаланды; алайда, мұндай бояулардың металл жабыны нағыз алтын емес, ұсақ алюминий ұнтағы мен пигменттерді қолдану арқылы қосылды.
Ескі алтын
Ескі алтын – қою сары түс, ол қалың зәйтүн немесе зәйтүн қоңырдан бастап терең немесе күшті сарыға дейін өзгереді. Бұл спектрдің ашық емес, қараңғы жағындағы ескі алтын түсі кеңінен қабылданған. Ағылшын тілінде ескі алтын түсінің атауы ретінде алғашқы жазба 19 ғасырдың басында пайда болған (нақты жылы белгісіз). 1906 жылы құрылған Альфа Фи Альфа бауырластығының ресми түстері – қара және ескі алтын. 1907 жылы құрылған Дельта Сигма Пи бауырластығының ресми түстері – патшалық күлгін және ескі алтын, ал Пи Каппа Альфа бауырластығының түстері – гранат және ескі алтын. Техас штаты университетінің студенттер аралық спорт командаларының түстері – қызыл қоңыр және ескі алтын. Пердью университетінің Бойлермейкерс студенттер аралық спорт командаларының түстері – ескі алтын және қара. Georgia Tech Yellow Jackets бұрын ақ және ескі алтын (қазір Tech Gold деп аталады) киген. Уэйк Форест Демон Дикон, UCF Knights және Вандербильт Комодорес ескі алтын мен қара түсті киеді. UAB Blazers командасының түстері – Forest Green және ескі алтын. New Orleans Saints командасының ресми түстері – қара, ескі алтын және ақ.
Алтын құрт
Алтын мак – Калифорния штатының ресми гүлі – Калифорния макінің түсі, «Алтын штаттың» алтын реңі. «Алтын мак» түсінің атауы алғаш рет 1927 жылы ағылшын тілінде қолданылған.
Аризона мемлекеттік университеті (ASU) Алтын
Алтын – Аризона мемлекеттік университетімен байланысты ең ежелгі түс. Ол 1896 жылы мектеп Темпе Нормальдық мектебі деп аталған кезде пайда болды. Алтын АСУ-ның "алтын уәдесін" білдіреді. Алтын сонымен қатар Аризонаның күнге толы болуымен және күннің күшімен, оның климат пен экономикаға тигізетін әсерімен байланысты. Ойын күндері "Инферно" деп аталатын студенттер бөлімі алтын түс киеді.
Оңтүстік Калифорния университеті (USC) Алтын
Оңтүстік Калифорния университетінің ресми түстері Pantone 201C және Pantone 123C болып табылады. Бұл түстер USC Cardinal және USC Gold деп белгіленген, және 1895 жылы USC-нің үшінші президенті, пастор Джордж У. Уайт оларды қабылдады. Бұл түстер USC Trojans командасын анықтауда маңыздылығы бірдей.
Калифорния (Беркли) алтын
Калифорния алтыны – Калифорния университеті Берклидің ресми түстерінің бірі. Ол университет мөріндегі алтын түсті экранда көрсету үшін графикалық стильдік нұсқаулығында белгіленген. Баспа материалдары үшін нұсқаулықта "[Pantone 7750 металл немесе Pantone 123 сары және 282 көк] түстерін қолдану" ұсынылады. Бұл түс Берклиде ең көп қолданылатын екі түстің бірі, екіншісі – Беркли көгі. Бұл екеуі Калифорния университеті жүйесінің бастапқы түстері болып табылады, және олардың көк және алтын түстерінің түрлі вариацияларын әрбір кампустың мектеп түстерінде кездестіруге болады.
Cal Poly Pomona алтын
Cal Poly Pomona алтыны Калифорния мемлекеттік политехникалық университетінің (Cal Poly Pomona) екі ресми түсінің бірі болды. Университеттің ресми түстері жасыл (PMS 349) және алтын (PMS 131) түстері еді. Cal Poly Pomona қоғамдық байланыстар басқармасы веб-дамыту үшін бұл түстерді жасады және техникалық нұсқаулар, авторлық құқық пен жеке өмірге қатысты қорғау шараларымен қатар, әзірлеушілерден ресми Cal Poly Pomona логотиптерін пайдалану бойынша университет нұсқаулықтарын сақтауды сұрады. Егер веб-дамытушылар университет сайтында алтын түсті қолданса, оларға Cal Poly Pomona алтын түсін пайдалану ұсынылды. Cal Poly Pomona жаңа түстер палитрасын қабылдады, оның ішінде басқа алтын түсі де бар: #FFB500. Cal Poly Pomona спорт командаларының логотипі, Cal Poly Pomona Broncos, 2014 жылы жаңа алтын түсті көрсету үшін өзгертілді, бірақ қазіргі уақытта #FFB718 түсі қолданылуда.
UCLA алтын
Түс 2013 жылдың қазан айында Калифорния университеті, Лос-Анджелес (UCLA) канцлері бекітті. Бұл университет өзінің баспа материалдарында пайдалану үшін анықтаған алтын түсінің бір реңі.
MU алтын
МЮ Алтыны Миссури университетінің қарамен бірге ресми түсі ретінде қолданылады. Mizzou Identity Standards стандарттары веб-дамыту, сондай-ақ логотиптер мен кескіндер үшін осы түсті белгілейді, және әзірлеушілер университет нұсқауларында ресми Mizzou логотиптерін пайдалану кезінде осы стандарттарды сақтауы тиіс.
Ақ алтын
Оң жақта ақ-алтын түсі көрсетілген. Бұл түс 1903 жылдан бері Crayola қарындаштарында алтын деп аталады. Ақ-алтын Литваның баскетбол клубы «Лиеткабелис Паневежис» командасының негізгі түстерінің бірі.
Алтын медаль
Алтын медаль – Metallic FX пастельдеріндегі металл алтын түсі. Ол 2019 жылы пайда болды.
Күндіз
Оң жақта «Sunglow» түсі көрсетілген. Бұл 1990 жылы құрастырылған Crayola бояуының түсі.
Жемдеу алтыны
Оң жақта алтын түстің нұсқасы көрсетілген. Бұл түс бастапқыда 1920 жылдары "harvest" деп аталған. "Harvest" сөзінің түс атауы ретінде ағылшын тілінде алғаш рет 1923 жылы қолданылған. 1970 жылдардың барлық он жылдығында "авокадо" түсі сияқты, металл беттерге (автомобильдер мен үй шаруалық техникасын қоса алғанда) жиі қолданылған түс болды. Екеуі де шағын кілемдер үшін танымал түстер болатын. Екі түс те (сондай-ақ шағын кілемдер) 1980 жылдардың басында сәннен шықты.
Алтын таған
Оң жақта алтын түстің бір түрі – алтын таған көрсетілген. Алтын таған түсі – алтын таған гүлдерінің терең алтын түсінің бейнесі. "Алтын таған" түсінің ағылшын тіліндегі атау ретінде алғашқы жазба 1915 жылға дейін жетеді.
Вегас алтын
Оң жақта Вегас алтын түсі көрсетілген. Вегас алтыны, шектеулі көлемде бейнеленгенде, АҚШ-тың Лас-Вегас жолағындағы әсем казинолар мен қонақ үйлермен байланысты. Вегас алтыны – Нотр-Дам Файтинг Айриш, Бостон колледжінің Бүркіттері, Колорадо Буффалолары, Оңтүстік Флорида Буллдары, Сент-Винсент–Сент-Мэри орта мектебі, Вандербильт Коммодорлары, АҚШ Әскери-теңіз академиясының мидшипмендері және Батыс Каролина университетінің Катамонталары командаларының ресми спорт түсінің бірі. Бұл NHL-дің Вегас Голден Найтс командасының ресми түсінің бірі, ал Питтсбург Пингвиндері формаларында "Питтсбург алтынына" қайтқанға дейін осы алтын түсін қолданған.
Сатиннен жасалған алтын
Оң жақта алтын түсті атлас жылтырлығы көрсетілген. Бұл "Жұлдызды жол" телесериалы мен фильмдеріндегі "Энтерпрайз" кемесінің капитаны Кирк киген Жұлдызды Флоттың командалық құрамының формасының түсі.
Алтын қоңыр
Алтын қоңыр түсінің ағылшын тіліндегі түс атауы ретінде алғашқы жазба 1891 жылы пайда болған. Алтын қоңыр түсі әдетте рецептерде дұрыс пісірілген және қуырылған тағамдардың қажетті түсі ретінде көрсетіледі.
Шамның жарығы
Шам жарығы жарқыраған алтын түсті.
Бизнес
1950 жылдары Юнион Пасифик темір жолының жарнамаларында, Юнион Пасификпен қамтылған АҚШ-тың оңтүстік-батыс штаттары жиынтығы "Алтын империя" деп аталды, себебі темір жолдың дизель локомотивтері алтын, қызыл және қара түстерге боялған болатын және қазір де солай. Юнион Пасифик темір жолының "Алтын империясы" алтын түстес карталары бар жарнамалар көптеген танымал, көп таралымды журналдарда жарияланды.
Тағам
Алтын күріш – күріштің жеуге жарамды бөліктерінде бета-каротиннің (провитамин А) алдындағы заттарын биосинтездеу үшін генетикалық инженерия арқылы өндірілетін күріш түрі. Golden Oreos – шоколад печеньелерінің орнына ванильді печеньеден және ванильді креммен толтырылған. Алтын жүзім – күкірт диоксидімен өңделген және отта кептірілген құрғатылған жүзім.
Қымбат бағалы тастар
Оңтүстік теңіз перлдері, тарихи түрде Үнді және Тынық мұхиттарында, Мьянма, Индонезия, Филиппин және Солтүстік Австралия елдерінде өсірілген, бірақ көбінесе бұрынғы теңіз үстемдігіне ие болған Сулу сұлтанатына жатқызылады. Бұл алтын түсті перлдер Pinctada maxima інжу-маржан острицесінен алынады. Осы алтын інжу-маржан Филиппиннің ұлттық асыл тасы болып саналады. Қазір оны лабораторияда әлдеқайда төмен құнмен жасауға болады.
Парапсихология
Өздерінің үшінші көзімен аураны көре алатындарын айтатын экстрасенстер, ұлы рухани ұстаздардың көбінесе алтын аурасы болатынын хабарлайды. Алтын аураға ие адамдардың таза интеллекті абстрактілі философия мен математикаға жұмсалатыны айтылады.
Саясат
"Алтын көйлектер" 1930 жылдары Мексикадағы фашистік партия болған. Алтын түсі көбінесе еркін нарық немесе либертариандық саяси партиялар, мысалы АҚШ-тың Либертариандық партиясы, сондай-ақ еріктілік пен анархокапитализм сияқты идеологиялар үшін ресми түс ретінде қолданылады. Бұл партиялардың Австрия мектебінің экономикасын және алтын стандартын жиі қолдауымен байланысты.
Спорт
Футболдағы ассоциациялық футболда «Вулверхэмптон Уондерерс» дәстүрлі түрде «ескі алтын» түсін негізгі түс ретінде пайдаланады, бірақ түстің тоны металдық емес. Бас лига бейсболында «Милвоки Брюэрс», «Окленд Атлетикс» және «Питтсбург Пайрэтс» өз командаларының негізгі түстерінің бірі ретінде алтынды қолданады. Үш команда сары түстің әртүрлі тондарын пайдаланады (1994 жылдан 2019 жылға дейін «Брюэрс» 2020 жылы сары түске оралғанға дейін қою алтын түсті қолданды). «Алтын қолғап» жүлдесі бас лиганың әр позициясындағы ең үздік ойыншыға беріледі. «Канзас Сити Роялс» алтынды акцент түсі ретінде қолданады. NBA-да «Бостон Селтикс» «ескі алтын» түсін акцент ретінде пайдаланады. «Кливленд Кавальерс», «Лос-Анджелес Лейкерс», «Индиана Пэйсерс», «Денвер Наггетс», «Голден Стэйт Уорриорс», «Мемфис Гриззлис», «Нью-Орлеанс Пеликанс», «Юта Джазз» және «Оклахома-Сити Тандер» да алтынды акцент түсі ретінде қолданады, бірақ түстің тоны көбінесе сары болып келеді. Ұлттық футбол лигасының жанкүйерлері «Лос-Анджелес Рэмс», «Питтсбург Стийлерс», «Вашингтон Командерс», «Миннесота Вайкингс», «Грин-Бэй Пэкерс» және «Канзас-Сити Чифс» командаларының түсінде алтын бар екенін байқайды. Дегенмен, олар қолданатын алтын дәстүрлі «ескі алтыннан» гөрі сарырақ түс (металл емес веб-түсінің нұсқасына ұқсас), «Нью-Орлеан Сэйнтс» және «Сан-Франциско 49ers» командалары қолданатын түстен өзгеше. Екі жағдайда да түс «алтын» деп аталады, ал сары түс металдық түстерден ажырату үшін кейде «спорттық алтын» деп аталады. «Рэмс» 2000 жылдан 2015 жылға дейін Сент-Луисте ойнаған кезде «New Century Gold» деп аталған қою алтын түсті қолданды. НХЛ-де қазіргі уақытта он бір команда өз түстерінде алтынның бір түрін пайдаланады. «Бостон Брюинз» ең көне команда, және әрқашан сары «спорттық» алтынды қолданған; олар жылдар бойы бірнеше алтын свитер киген. «Спорттық алтынды» қолданатын басқа командалар: «Сент-Луис Блюз», «Буффало Сэйбрс» (1996–2006 жылдар аралығын қоспағанда), «Калгари Флеймс», «Флорида Пантерс» (логотипінде қараңғы, металл түсі бар) және «Нэшвилл Предаторс». «Спорттық алтыннан» металл түсіне ауысқан командалар: «Миннесота Норт Старс» (қазіргі «Даллас Старс»), «Питтсбург Пингвинз» және «Анахайм Дакс». «Оттава Сенаторс» және «Миннесота Уайлд» әрқашан металл алтынды қолданады. Сонымен қатар, «Лос-Анджелес Кингс» және «Ванкувер Кэнукс» бұрын спорттық алтынның түрлерін қолданған. «Кингс», «Кэнукс» және «Пингвинз» де бұрын алтын түсті свитер киген. 2014–15 маусымда «Пингвинз» командасы 1991 және 1992 жылдардағы алғашқы екі чемпиондық маусымында киген қара формасын қайта жаңғыртты, команданың ескі алтын түсін баламалы форма ретінде пайдаланды. Команда алғаш рет көк түстен қара және алтын түске ауысқанда 1980 жылы түстер схемасы «Брюинз» командасының жаңа формасына наразылық білдірген. Наразылық күшейе алмады, себебі Питтсбургтің спорттық командалары алтын мен қара түсті киіп келеді, ал «Пингвинз» алтын түсте киінді, қазір ол «Питтсбург алтыны» деп аталады, 2002 жылға дейін және 2014 жылы тағы да. Колледж спортында АҚШ әскери академиясы мен АҚШ теңіз академиясы алтынды негізгі түс ретінде қолданады.
Вексиллиология
Аргентина, Бразилия, Боливия, Босния және Герцеговина, Бельгия, Бутан, Қытай, Колумбия, Египет, Эквадор, Германия, Гана, Малайзия, Филиппин, Испания, Шри-Ланка, Венесуэла, Вьетнам – ұлттық туларында алтын түсті қолданатын қазіргі заманғы елдердің мысалдары. 800 жылдан 1806 жылға дейін болған Киелі Рим империясының туы алтын түсті болған, оның үстінде қара қос басты Императорлық бүркіт бейнеленген. Осының нәтижесінде алтын түс неміс және бельгиялық туларында қолданыла бастады. 1261 жылдан 1453 жылға дейін құлағанға дейін Византия империясы алтын түсті фонда екі басты қара бүркіт суреті бар туды қолданған. Бұл ту бүгін де Грекиядағы Афон тауының автономиялық аймағының туы ретінде қолданылады. Испандықтардың туы (Bandera de la Raza) – ақ фонда алтын және күлгін түсті этностық ту. Ол сондай-ақ Испандық Американың туы ретінде де қолданылады. (Бұл ту Солтүстік және Оңтүстік Американың біріктірілген географиялық аймағын символдық түрде бейнелеу үшін этникалық емес мақсатта қолданылғанда, кейде Америка туы деп те аталады.)