Кіріспе

Құс түрлері

Қызыл арқалы попугай (Psephotus haematonotus), сондай-ақ қызыл арқалы попугай немесе шөп попугайы деп те аталады, Оңтүстік-Шығыс Австралияның, әсіресе Мюррей-Дарлинг бассейнінің көптеп кездесетін құсы.

Таксономия

Қызыл қылтықты тотық 1838 жылы Джон Гулд Жаңа Оңтүстік Уэльсте жиналған бір данадан Platycercus haematonotus деп сипаттады. Ол оны Platycercus және Nanodes туыстарының арасындағы жартылай түр деп санап, алғашқысына жатқызды. Ол оған қызыл қылтығы болғандықтан осы түр атауын берді. Бұл Psephotus туысының типтік түрі болып табылады. Бұл туыс көп уақыт бойы мульга тотығымен тығыз байланысты деп есептелді, бірақ көптеген генетикалық материалды талдау нәтижесінде Platycercus және Barnardius туыстарын қамтитын топтың ертедегі тармағы екені анықталды. Сондықтан, осы туыстағы барлық басқа түрлер Psephotellus туысына көшірілді, ал қызыл қылтықты тотық қазіргі монотиптік туыстың жалғыз өкілі болып қалды. Халықаралық орнитологиялық конгресс (IOC) қызыл қылтықты тотықты оның ресми жалпы атауы ретінде бекітті. Оны қызыл арқалы және шөп тотығы деп те атайды.

Сипаттама

Қызыл түлік тотықтар - жұқа, орташа мөлшердегі, шамамен ұзындығы ... болатын тотықтар. Аталықтың қауырсыны жарқын зұмбақ жасыл түсті, сары астыңғы бөліктерімен, кірпіш қызыл түсті түйірі және қанаттары мен арқасының жоғарғы бөлігінде көк түсті белгілер бар. Аналықтың қауырсыны азырақ жарқын, ақшыл зәйтүн түсті астыңғы бөліктері, күңгірт жасыл қанаттары мен арқасы және көк-қара қанат ұштары бар. Ерекше қызыл түсті түйір тек аталықтарда ғана кездеседі.

Мінез-құлық

Қызыл түлік тотықтары жұптармен немесе топтармен суға қол жеткізілетін ашық далаларда кездеседі. Олар жағалаудан және ылғалды, тығыз орманды аймақтардан қашық сақтанады. Үлкен орман алқаптарын кесу және малға су беру олардың таралған аймағын кеңейткен болуы мүмкін. Оларды көбінесе қалалық саябақтарда және бақшаларда көруге болады. Олардың жасыл қауырсындары білезікке дейін жететін шөптерде өте жақсы жасырынып, көзбен қараушыға 10–20 метр қашықтықта ғана көрінбейді. Олар көп уақытын жерде жем іздеуге жұмсайды және бір-бірімен әдемі дауыспен жиі байланысады.

Өсіру

Көптеген попугайлар сияқты, қызыл түлік попугайлары да ағаш қуыстарында немесе осыған ұқсас жерлерде, тіпті қоршау бағаналары мен түбірлерде де ұялайды. Олар шамамен 2 сантиметрдей болатын 3-6 ақ жұмыртқа туады. Көбею көбінесе көктемде (қыркүйек-қараша) жүзеге асады; алайда, құрғақ ішкі аймақтарда жауын-шашынға байланысты жыл бойы көбейе алады.

Құс шаруашылығы

Қызыл құйрықтылар тұтқындықта оңай көбейтіледі, егер оларға қажетті ұшу кеңістігі және үлкен ұя салуға арналған қорап берілсе. Өсірушілер әдетте ұяларға торф және ағаш қыртысын төсеу материалдары ретінде пайдаланады, ал құстар төсектерін өздеріне қалай ыңғайлы болса солай орналастыруды ұнатады. Жұптасқаннан кейін дикіс 4-тен 7-ге дейін жұмыртқа салады және оларды шамамен 20 күн басады. Қызыл құйрықты дикістер жұмыртқа басып жатқанда ұядан кетпейді, тіпті адамдар тексергенімен де жұмыртқаларын тастамайды. Жұмыртқалар салынғаннан кейін 30 күннің шамасында шығады. Балапандар қанаттанғаннан кейін оларды алып тастауға көңіл бөлу керек, әйтпесе атасы өз баласына шабуылдауы мүмкін. Бір жастағы құстар жыныстық жағынан жетіледі. Екінші жұмыртқадан бастап инкубация процесі жүреді. Басатын дикіс ұядан тыс жерде серігімен тамақталады. Түс мутациялары құс шаруашылығы арқылы өсірілген. Сары қызыл құйрықты тотықұстарды нарықта оңай табуға болады.

Тұрғын үй

Қызыл иықты тотықтар вольерлерде де, клеткаларда да жақсы өмір сүреді. Олар тығыздыққа төзбейді және оларға жеткілікті орын болмаса, басқа құстарға шабуыл жасай алады. Қызыл иықты тотықтарды қолмен өсіруге де болады, бірақ олар үшін үлкен клетка болуы керек және оларды күнделікті клеткадан шығарып, көңілдерін аулау керек, әйтпесе олар көңіл көтеру үшін қауырсындарын жұлып алуы мүмкін.

Өмір сүру ұзақтығы

Егер осы құстарға тиісінше күтім жасалса, тұтқындық жағдайда 15 жылдан 32 жылға дейін өмір сүреді.