Кіріспе

Ирландиялық романист Уильям Карлтон (4 наурыз 1794, Пролуск (көбінесе қабір тасында Приллиск деп жазылады), Клогхер, Тирон округі – 30 қаңтар 1869, Сэндфорд Роуд, Ренела, Дублин).

Балалық шақ

Карлтонның әкесі рим-католик шаруасы болған, ол он төрт баласын осымен шамалас жер көлемінде бағып-қағуда, ал жас Карлтон өмірінің алғашқы жылдарын кейінірек кітаптарында сипаттаған оқиғаларға ұқсас көріністер арасында өткізді. Карлтон ерте жасынан-ақ халық ауыз әдебиетіне бойлады. Оның әкесінің керемет жады болды (ол Киелі кітапты жатқа білген), сонымен қатар ол ирланд тілінде сөйлейтін, ирланд фольклорын жақсы білетін адам болғандықтан, от жанында әңгімелер айтатын. Оның анасы белгілі әнші болғандықтан, ирланд тілінде ән шырқады. Карлтонның англикандыққа өтуі прагматикалық шешім болуы мүмкін, өйткені 19-ғасырдың басындағы Ирландияда жас католик авторға табысқа жету үшін қажетті демеушілікті алу қиын болар еді. Дегенмен, Донеллидің аргументтері Карлтонның 1826 жылы Ішкі істер министрі сэр Роберт Пильге жазған хатындағы өз мәлімдемелерімен салыстырғанда күшін жояды. Карлтон Пилді Даниэль О'Коннелдің католиктердің құқықтары үшін атқаратын қызметін күшпен тоқтатуға шақырды және О'Коннелдің протестанттарға және жер иелеріне қарсы зорлық-зомбылықты қоздырғанына дәлелдері бар екенін мәлімдеді, сондай-ақ әрбір католик діни қызметкерін және мектеп мұғалімін де сол қылмыстарда айыптады. Біраз уақыттан кейін Карлтон Ирландия шіркеуінің пасторы Цезарь Отуэймен дос болады. У. Б. Йейтстің сөзіне сәйкес, пастор Отуэй "папалыққа қарсы күрескен", ол Карлтонды "білімсіз дін қызметкерлерінің сыбайлас әрекеттерін" көрсету үшін әңгімелер жазуға ынталандырды. Франк О'Коннор Карлтонның Ирландияның діни дауларына қатысып, өз талантын құрсақтағанын айтты. Алайда О'Коннор Карлтонның екі жақтан да жеңе алмайтынын мойындайды. Виктория дәуіріндегі Ирландияда протестант оқырмандары католицизмді және оның жақтастарын толығымен жамандап көрсететін әңгімелерді талап етсе, ал католик оқырмандары "өздері туралы жақсылықтан басқа ештеңе оқығысы келмейтін". Нәтижесінде Карлтонның жазбалары әрдайым "бір немесе екінші бұрмаланған тұрғысынан жазуын қалаған фракциялардың арасында бөлініп-жарылды".

Ықпал

Карлтон кельт жаңғыруының алға құрлысы ретінде қарастырылады. Карлтон Семус Хинидің "Станция аралы" атты ұзын поэмасында еске алынады.