Кіріспе
Havannah – Кристиан Фрилинг ойлап тапқан екі ойыншыға арналған абстрактілі стратегиялық үстел ойыны. Ол көбінесе байланыс ойындары деп аталатын ойындар тобына жатады; оның туыстары Hex және TwixT. Havannah-ның "күрделі және сан алуан стратегиясы" бар және оны 10 гексагональды ұялы тақтада, әр қабырғасында 10 гекса клеткасымен ойнаған дұрыс. Бұл ойын Германияда Ravensburger компаниясы бір кезде шығарған, ал жаңадан бастаушылар үшін кішкентай, 8 негізді тақта да болған. Қазіргі таңда тек Hexboards компаниясы ғана оны шығарады.
Havannah is a two player abstract strategy board game invented by Christian Freeling. It belongs to the family of games commonly called connection games; its relatives include Hex and TwixT. Havannah has "a sophisticated and varied strategy" and is best played on a base 10 hexagonal board, 10 hex cells to a side. The game was published for a period in Germany by Ravensburger, with a smaller, base 8 board suitable for beginners. It is nowadays only produced by Hexboards.
Hex-пен салыстырғанда айырмашылық
Хекс ойынында, тақта толығымен толтырылған кезде, дәл бір ойыншы жеңіс тізбесіне ие болады; Гаванада толығымен толтырылған тақтада әдетте бірнеше жеңіс құрылымы болады (бірақ ойын алғашқы жеңіс құрылымы пайда болғанда аяқталады). Хекстен өзгеше, Гаванада тең нәтижеге қол жеткізу теориялық тұрғыдан мүмкін, бірақ практикада ол өте сирек кездеседі. Адамдар арасындағы ойындарда бір ғана тең нәтиже тіркелген. Тактиканы меңеру стратегияға қарағанда оңайырақ, ал ойыншылардың шеберлік деңгейінің арасындағы айырмашылық зор.
Компьютерлік Гавана
2002 жылы Фрилинг оны кем дегенде он ойынның біреуінде жеңе алатын кез келген компьютерлік бағдарламаға 1000 евро сыйлық ұсынды, бұл сыйлық 2012 жылға дейін қолжетімді болды. Көп жылдар бойы компьютерлік бағдарламалар адам ойыншыларынан қалып қойды. Дегенмен, 2010 жылдан бері бірнеше Гаванна ойыны бағдарламалары Монте-Карло ағаштарын іздеу әдістерін қолданды, нәтижесінде ойын күшінің айтарлықтай жақсарғаны байқалды. "Гаванна сынағы 2012" 2012 жылдың 15-19 қазанында өтті, оның барысында Фрилинг ең күшті Гаванна ойыны бағдарламаларының үшеуімен он ойын ойнады, әр қарсыластың қарамағында (кем дегенде) бір ойынды қара және бір ойынды ақ түспен ойнады. Фрилинг Лайконик бағдарламасына қарсы ақ түспен ойнаған ойында жеңіліске ұшырап, сынды ұтты. 2019 жылға дейін ең күшті адамдар компьютерлерден әлдеқайда басым болды. Алайда, Polygames негізінде құрылған (алғашқыда Facebook Artificial Intelligence Research және бірнеше университеттер әзірлеген ашық кодты жоба) MetaTotoro, LittleGolem-дегі ең жоғары ELO рейтингісіне ие адам ойыншысына қарсы 8x8 өлшемді тақтада төрт рет қатарынан жеңіске жетті, ол сонымен қатар түрлі турнирлердің жеңімпазы болды. Бұл нәтиже Хекстегі ең жақсы ойыншыларды жеңген бағдарламаның көмегімен қол жеткізілді. Бұл AlphaZero сияқты нөлдік оқытуға негізделген алгоритм, бірақ толық конволюциялық нейрондық желілер (U Net сияқты) және жаһандық жинақтау арқасында тақта өлшеміне тәуелсіздік сияқты жаңалықтары бар. Бұл архитектураның өсуіне мүмкіндік береді, яғни бағдарлама кішкентай тақтада оқып, содан кейін үлкен тақтада нәтижелерді болжауға болады.
Есептеу күрделілігі
Гавананы шешу кіріс графигінің мөлшеріне қатысты PSPACE толық. Дәлел жалпыланған географиядан азайту арқылы жүзеге асырылады және географиялық графты көрсету үшін сақиналық қауіптерді пайдалануға негізделген. Лихтенштейн мен Сипсер жалпыланған географияның тіпті граф екі бөлікті және 3 дәрежеден аспаса да PSPACE-ге қиын екенін дәлелдегендіктен, мұндай графтан Гавананың эквивалентті позициясын құру қана қалды, бұл Гаванада әртүрлі құрылғыларды (гаджеттерді) құру арқылы іске асырылады.