Кіріспе

Бірінші болып ойнаған кезде артықшылықты теңестіру ережесі

+ Шахмат ойынында пирог ережесі қолданылады, 2-ойыншының нұсқалары қалың әріппен жазылған. 1-ойыншы ақ түспен бірінші қозғалысты жасайды.

1-ойыншы
2-ойыншы ↙ ↘ 2-ойыншы қозғалысты күшінде қалдырады 2-ойыншы орын ауыстырады 1-ойыншы
2-ойыншы 1-ойыншы
2-ойыншы 2-ойыншы бұрынғыдай қара түспен ойнайды, 1-ойыншы қайтадан ойнайды, енді қара түспен.

Пирог ережесі, кейде алмасу ережесі деп аталады, бірінші қозғалыс артықшылығы бар абстрактілі стратегиялық ойындарды теңестіру үшін қолданылатын ереже. Пирог ережесі қолданылатын ойынның бірінші қозғалысы жасалғаннан кейін екінші ойыншы екі нұсқаның бірін таңдауы керек:
Қозғалысты күшінде қалдыру. Екінші ойыншы екінші ойыншы болып қала береді және дереу қозғалады. Орын ауыстыру. Екінші ойыншы қарсыласы жасаған қозғалыспен бірінші қозғалысты жасайтын ойыншы болады, ал қарсылас өзінің жаңа түсімен бірінші қозғалысын жасайды. Ойынға байланысты орын ауыстырудың екі түрі болуы мүмкін. Түстерді ауыстыру – ойыншылардың фигураларын алмасуы. Бірінші қозғалысты жасаған ойыншы екінші ойыншы болады және тақтада екінші қозғалысты жасайды. Бұл шахмат диаграммаларында көрсетілген. Бірінші фигураны ауыстыру тақта бос күйде басталатын және бірінші қозғалыс бір фигураны орналастырудан тұратын ойындарда болуы мүмкін. Ақ және қара түстерді қарастырайық, қара бірінші фигураны орналастырады. Бұл фигура ақ үшін тиісті орындағы ақ фигурамен ауыстырылады, ал қара фигура қараның қорына қайтарылады. Hex немесе TwixT сияқты ойындарда тиісті орын жақын (немесе кез келген) диагональ бойынша «көштірілген» ұяшықта болады. Y сияқты бағытталмаған тақтасы бар ойындарда ақ тас сол жақтағы қара тасты алмастырады. Ойыншылар өздерінің түсті фигураларын сақтайды және ойын қараның келесі қозғалысымен жалғасады. Бұл түстерді ауыстырумен бірдей. Пирог ережесі алғаш рет 1909 жылы Манкала отбасынан шыққан ойын үшін хабарланған. Қазіргі заманғы ойындардың арасында Hex осы ережені қолданады. TwixT турнирлік ойындарда алмасу ережесін қолданады. Meridians ойынында бірінші ойыншы тақтаға 2 тас қояды, содан кейін екінші ойыншы түсті таңдайды. Бұл ереже Gomoku немесе Tablut сияқты бір ойыншы үшін шешілетін басқа ойындарға да қолданылуы мүмкін. Бұл ереже екі адамға пирогты бөліп беру кезінде әділдікті қамтамасыз ету әдісінен – бөліп, таңдау әдісінен атын алған: бір адам пирогты екіге бөледі, ал екінші адам қай жартысын жейтінін таңдайды. Пирогты кесетін адам, екінші адам үлкен бөлігін таңдайтынын білгенде, мүмкіндігінше тең бөлуге тырысады. Бұл ереже бірінші қозғалыста артықшылық болуы мүмкін ойындарда қалыптастырушы фактор ретінде әрекет етеді. Hex сияқты тең аяқталуы мүмкін емес ойындарда пирог ережесі теориялық тұрғыдан екінші ойыншыға жеңіс сыйлайды (өйткені бірінші қозғалыстан кейін жеңімпаз стратегиясы бар ойыншылардың біреуі болуы керек, ал екінші ойыншы осы ойыншыны таңдай алады), бірақ практикалық нәтиже – бірінші ойыншы тым күшті де, тым әлсіз те емес қозғалысты таңдайды, ал екінші ойыншы орын ауыстыру бірінші қозғалыстың артықшылығына тұрарлық па екенін шешуі керек.

Комиді Go-да анықтау үшін қолдану

Года бір ойыншы коми мөлшерін таңдай алады. (Бұл бірінші болып ойнамаған ойыншыға өтемақы ретінде берілетін ұпайлар.) Екінші ойыншы содан кейін оны қабылдауға немесе түстерді ауыстыруға шешім қабылдайды. Осылайша, ойыншылар комидің әділ мөлшерін таңдауға ұмтылады, себебі егер коми тым артық болса, екінші ойыншы ақ түспен ойнап, осы жоғары комиден пайда табуы мүмкін.