Кіріспе

Халықтық сенімдер мен фольклорда жамандыққа шақырушы қарғыс немесе жаман немесе теріс сәтті өзіне тарту қасиеті – жинкс (жінкс). XXI ғасырдың баспасөздеріндегі "жинксинг" мысалы ретінде, MS Queen Victoria және Emerald Princess есімді екі круиздік лайнерге орай, олардың "жинксингке" ұшырауы мүмкін деген пікірлер келтірілді. ХХ ғасырда Австралияның HMAS Melbourne авианосы екі рет дос кемелермен соқтығысып, көптеген адамдардың өмірін құрбан еткендіктен, жинксингке ұшыраған деп айтылған.

Этимология

Онлайн-этимология сөздігінде "jynx" сөзі, "сиырлы белгі" немесе "сиқыр" мағынасында, 1690 жылдардан бері ағылшын тілінде қолданылып келгендігі айтылады. Сол дереккөз "jinx" сөзінің осы түрі алғаш рет 1911 жылы американдық ағылшын тілінде кездескенін көрсетеді. Jynx/jinx сөзі 17 ғасырдағы "jyng" сөзіне, яғни "сиқыр" деген мағынаға дейін жетеді, ал түпкілікті түбі латын тіліндегі "iynx" сөзі, сондай-ақ "jynx" деп те жазылады, себебі латын тілінде 'j' және 'i' бір әріпті білдіреді. Латынша "iynx" грек тілінде сиқырмен байланысты "iunx" деп аталатын құстың атынан шыққан; бұл құс сиқыр жасауда және болжам айтуда қолданылған, сонымен қатар ежелгі римдіктер мен гректер құстың мифологиялық тегін Иинкс есімді сиқыршы әйелге байланыстырған, ол Зевс құдайына сиқыр салғаны үшін жаза ретінде осы құсқа айналдырылған.

Тарих

"Мистер Джинкс" 1857 жылы Ballou журналының 6-томының 276-бетінде жарияланды. Американдық диалект қоғамының Барри Попик бұл сөздің бастауын 1868 жылы Уильям Лингард жазған "Атты әскер капитаны Джинкс" атты американдық халық әніне дейін іздеу керек деп санайды. 1887 жылы "әркімге, тіпті өзіне де қарғыс" деп сипатталған Джинкс Худу кейіпкері "Кішкентай Пук" музыкалық комедиясында пайда болды, ал бұл есімді баспасөз жылдам қолдана бастады.