Кіріспе
Қайта-қайталап айтылу арқылы танылатын сөз тіркесі немесе өрнек – бұл қайта-қайталап айтылу арқылы танылатын сөз тіркесі немесе өрнек. Мұндай тіркестер көбінесе халық мәдениеті мен өнерде туындайды және әдетте ауыздан ауызға, сондай-ақ бұқаралық ақпарат құралдары арқылы (мысалы, фильмдер, интернет, әдебиет, баспа, теледидар және радио) таралады. Кейбіреулері оларды тудырған адамның немесе кейіпкердің нақты "фирменді белгісіне" айналады және белгілі бір актерді рөлге бекітуде маңызды рөл атқарады. Сөз тіркестері көбінесе қызық болады, бірақ олар өздігінен әзілге жеткілікті ұзақ немесе құрылымды болмайды. Дегенмен, сөз тіркесі әзілдің мәніне айналуы немесе бұрынғы әзілді еске түсіруі мүмкін.
A catchphrase (alternatively spelled catch phrase) is a phrase or expression recognized by its repeated utterance. Such phrases often originate in popular culture and in the arts, and typically spread through word of mouth and a variety of mass media (such as films, internet, literature and publishing, television, and radio). Some become the de facto or literal "trademark" or "signature" of the person or character with whom they originated, and can be instrumental in the typecasting of a particular actor. Catchphrases are often humorous, but are never long enough or structured enough to be jokes in themselves. However, a catchphrase can be (or become) the punch line of a joke, or a callback reminder of a previous joke.
Мәдениет
Канзас штатының университетіндегі психология профессоры Ричард Харрис адамдардың әлеуметтік жағдайларда фильмдерден цитаталар келтіруді неге ұнататынын зерттеді. Оның сөзінше, күнделікті әңгімеде фильм цитаталарын қолдану әзіл айтуға және басқалармен ынтымақтастық орнатуға ұқсас. "Адамдар мұны өзінің жағдайына қуану үшін, басқаларды күлдіру үшін және өздері күлу үшін жасайды", - деді ол. Зерттеуге қатысқандардың барлығы әңгіме барысында бірде-бір рет болса да фильм цитаталарын қолданғанын анықтады. "Олар басым түрінде комедияларды, одан кейін шалқап кетіретін драмалар мен әрекетке толы фильмдерді атады". Қорқыныш фильмдері, мюзиклдер және балалар фильмдері сирек айтылды.
Тарих
Лозунгтердің пайда болуы заманауи бұқаралық ақпарат құралдарының тууынан бұрынғы кезге жатады. Осы құбылыстың сипаттамасы Чарльз Маккейдің 1841 жылы жарық көрген «Таңғажайып халықтық сенімдер және көпшіліктің ақымақтығы» атты еңбегінде табылады:
Алдымен, қайда болсақ та, әр жерден қуанышпен қайталап айтылатын, күлкімен қарсы алынатын сөздерді естиміз. Қолдары қатырып, беттері кір адамдар, кескілең қасапшы ұлдар, жеткізушілер, бос жүріс-тұрыс қыздар, ат-көлікшілер, каретшілер және көше бұрыштарында тойып жүретін жандар осы сөздерді айтады. Осы сөздерді айтқандардың бірі де, естігендерді күлдірмей қоймайды. Ол кез келген жағдайға қолданылатын сияқты, және кез келген сұраққа әмбебап жауап ретінде беріледі; қысқасы, бұл күннің сүйікті сленгі, оның қысқа ғана танымалдылығы барысында, кедейлік пен ауыр еңбектің өміріне көңілділік пен шаттық сыйлайды, оларға да қоғамның жоғары деңгейіндегі бақытты адамдар сияқты күлуге мүмкіндік береді.