Трондхеймдік жол төлемі: Қала инфрақұрылымын дамыту жобасы

Кіріспе

Тронхейм жол ақысы схемасы немесе Тронхейм пакеті (норв. Trondheimspakken) – 1980 жылдары Тронхейм, Норвегиядағы саясаткерлер мен жолдарды басқару органдары қала маңындағы жолдар мен тас жолдарға инвестицияларды үдетуді, сондай-ақ құрылыс жұмыстарын жеңілдету және қосымша қаражат жинау үшін инвестициялық пакет және жол ақысы схемасын енгізуді қалаған. 1991-2005 жылдар аралығында қаланың ішінде жаңа жолдарды қаржыландыруға көмектесетін 20-дан астам жол ақысы қабылдау пункті болды. Каланың шығыс жағындағы жол ақысы қабылдау пункттері кемінде 2012 жылға дейін сақталады. Жол ақысын жинауды «Trøndelag Veifinans» басқарады.

Жобаның көлемі

Жүйе, бағдарлама арқылы қаржыландырылатын, қаланың айналасындағы Е6 Еуропалық бағытындағы айналма жол, қаланың шығысындағы Стьёрдал және Тронхейм әуежайына дейінгі жаңа тас жол, Вэрнес, Е6 бойындағы қаланың оңтүстігіндегі Е6 жолдарының жаңартылуын, соның ішінде Сандмоендегі жаңа қиылыс, жаңа Кроппан көпірі және Клет пен Мелхус арасындағы төрт қатарлы тас жолды қамтиды. 2007 жылдан бастап Иладан Браттёра арқылы Ладемоенге дейінгі Nordre Avlastningsvei аталған жолдың құрылысы жүріп жатыр, оны 2009 жылы аяқтау жоспарланған, ал әуежай мен Стьёрдалдан солтүстікке қарай Квитамарға дейінгі E6 жолын кеңейту бастапқы кезеңде. Әлі басталмаған жобалардың арасында Байсендегі Ословейенді туннельге салу, жаңа Слаппен көпірі және Тиллердегі Тонстадтан Лайнстрандтағы Клетке дейінгі төрт қатарлы тас жол бар. Сондай-ақ, жүйеден түскен қаражаттың бір бөлігі қаладағы қоғамдық көлікті жақсартуға жұмсалуы керек деген саяси келісімге келді. Кейбір экологиялық жобалар да жол төлемдерінен пайда көреді. Қалаға барлық бағыттардан кіруге кедерес келтіретін жиырмадан астам төлем қабылдау орындары салынды. Апта ішінде сағат 6:00-дан 18:00-ға дейін көлікпен тегін кіру мүмкін емес еді. Автокөліктер үшін 15 NOK, жүк көліктері үшін 30 NOK төленді. Жүйе жергілікті Q Free компаниясы әзірлеген AutoPASS технологиясы арқылы пайдаланушылар үшін ыңғайлы болу үшін жасалған, ол радиоарқылы өтетін көліктерді тіркеуді қамтиды, бұл көліктерге 60 км/сағ жылдамдықпен төлем қабылдау орындарынан өтуге мүмкіндік береді (бірақ көптеген төлем қабылдау орындарында жылдамдық шегі 50 км/сағ болды). Жүргізуші көліктің алдыңғы әйнегіне кішкентай пластикалық RFID құрылғысын орнатады, ол көлік өткенде төлем қабылдау орынымен байланыс жасайды және пайдаланушының шотінен ақша алады. Жол төлеу құрылғысы жұмыс істемейтін жағдайда (немесе мүмкіндігі болса қолмен төлеуге тырысқанда) төлем қабылдау орынынан өткендерге айыппұл салынады. Жол төлеу құрылғысын пайдаланатын жүргізушілерге жеңілдіктер қарастырылған. Жол төлеу жүйесі заңды түрде жол бағасын белгілеу жүйесі деп есептелмейді, өйткені төлемдерден түскен табыс жол инфрақұрылымына жұмсалады. Норвегия заңнамасына сәйкес, жол бағасын белгілеу жүйесі ең көп жүктеме болған кезде, яғни сағат түскісі мен кешкі уақытта, ең көп төлем алынатындай етіп ұйымдастырылуы керек. Екіншіден, жол бағасын белгілеу жүйесі негізінен жол құрылысын қаржыландыруға емес, қоғамдық көлікке субсидия беруге немесе қоғамдық көлік, жаяу жүргіншілер мен велосипедтерге арналған инфрақұрылымды дамытуға бағытталуы керек. Бұл жүйе бастапқыда қала орталығы арқылы ауыр көлік қозғалысын азайту үшін жаңа айналма жолдар салуды қаржыландыру мақсатында енгізілді. Бұл қозғалыстың бір себебі Тронхейм порты қала орталығы арқылы ғана қолжетімді жасанды аралда орналасқандығы және Тронхейм порты әлі күнге дейін Лондон доктары мен Ослодағы Фьордбиен сияқты қала орталығынан тыс жерге көшпегендігі болып табылады. Портты қазіргі орнынан көшіру мәселесі талқыланып жатыр. Тұрғын үй аумақтарының сыртындағы айналма жолдың болмауы және теміржолдың жеткілікті емес қуаты муниципалитет арқылы жол қанағаттандырмаушылығына үлкен үлес қосады.

The system financed by the scheme includes a ring road around the city on European route E6, a new motorway east of the city to Stjørdal and Trondheim Airport, Værnes on E6, upgrades to E6 south of the city, including a new intersection at Sandmoen, a new Kroppan Bridge and a four lane motorway between Klett and Melhus. as of 2007 a road from Ila via Brattøra to Lademoen, named Nordre Avlastningsvei, is under construction with plans to be finished in 2009 while an extension of E6 between the airport and to Kvithamar north of Stjørdal is in the start phase. Projects still not started include putting Osloveien in Byåsen in a tunnel, a new Sluppen Bridge and a four lane motorway between Tonstad in Tiller to Klett in Leinstrand. There was also a political consensus that some of the money generated by the system should be used to improve public transport in the city. Some environmental projects in the area also benefit from the toll income. More than twenty toll booths were built, closing off all approaches to the city. It was impossible for anybody driving a car to get in for free weekdays between 6am and 6pm. The charge was NOK 15 for cars and 30 for trucks. The systems has been designed to be user friendly through AutoPASS technology developed by the local company Q Free, involving a radio transmitted registration of passing cars, allowing cars to pass the toll booths at 60 km/h (but at most toll booths the speed limit was 50 km/h). The driver fits a small, plastic RFID device to the windscreen of the car, which communicates with the toll booth when the car passes through, and deducts money from the user's account. Those who (intentionally or by negligence) passes a toll booth without an operating toll device (or paying manually where possible) are subject to a fine. Motorists using a toll device are eligible to a toll discount. The toll ring was not juridically considered a road pricing scheme, since the income from the tolls goes to road infrastructure. To be considered a road pricing in accordance to Norwegian law, the scheme must be organised such as to charge most when the congestion is largest, i. e. in rush hour. Secondly, a road pricing scheme cannot primarily finance road investments, but must go either to public transport subsidies or to infrastructure for public transport and pedestrians and bicycles. The system was initially introduced to fund the building of new ring roads so that the heaviest traffic would not have to pass through the city centre. Part of the reason for this traffic is due to Trondheim Port being located on an artificial island only accessible via the city centre and Trondheim has yet to move its port out of the city centre, like the London Docklands and Fjordbyen in Oslo. There are ongoing discussions on whether the port should be moved from its current location. The lack of a bypass outside the residential areas, along with less than optimal railroad capacity, contributes heavily to road congestion through the municipality.

Сын

Тронхеймде жол ақысын төлеу жүйесіне алғашқы реакция әртүрлі болды. Кейбір күнделікті жол жүрушілер қосымша төлемді негізсіз деп есептеді, бірақ көптеген жүргізушілер қала орталығынан ең көп көлік ағынын шығару үшін төлеуге дайын болды. Он жыл өткен соң, Тронхейм және оның айналасындағы көптеген жүргізушілер жол ақысын еске алмайды. Олар уақыт өте келе оған үйреніп қалды, сонымен қатар жүйе өте пайдалануға ыңғайлы болу үшін тапқырлықпен жобаланған.

Жобаның бастапқы дамуы 1988 жылы қалалық кеңес дизельді автобустарды пайдалану арзан екенін айтып, Тронхейм трамвай жолын жабу туралы шешім қабылдаған кезде жүзеге асты. Тронхеймде қоғамдық көліктің пайдалану деңгейі өте төмен, жалпы көлік сапарларының 11% -ы қоғамдық көлікпен жасалады, ал Ослода бұл көрсеткіш шамамен 50% құрайды. Бұл, ішінара, Тронхеймде қоғамдық көліктің сирек келуімен және жол жүру уақытының жоғары құнымен, сондай-ақ қоғамдық көлік инфрақұрылымына қарағанда жол инфрақұрылымына көп инвестиция жасалуымен байланысты. 2005 жылы жол ақысы алынғаннан кейін, кейбір саясаткерлер, экологиялық жақтастар және басқалар оны қайта енгізуді ұсынды. Бірлері Тронхейм пакетін аяқтау үшін қаражатты пайдалануды қалайды, ал енді біреулері жол қадамындарын азайту және қоғамдық көлікті субсидиялау үшін қолдануды ұсынады.