Клаудио Наранхо: Психотерапия мен рухани дәстүрлерді үйлестірген пионер

Кіріспе

Чили психотерапевті (1932–2019)

Клаудио Беньямин Нараньо Коэн (24 қараша 1932 – 12 шілде 2019) – психотерапия мен рухани дәстүрлерді үйлестірудегі пионер саналатын чилилік психиатр. Ол Гештальт-терапияның негізін қалаушы Фриц Перлстің (Fritz Perls) тағайындаған үш ізбасарының бірі, бастапқыда Жеке Тұлғаның еннеаграммасын жасаған Оскар Ичазоның шәкірті және Шындықты Іздейтіндер институтының құрылтайшысы. Сонымен қатар, ол АҚШ және әлемдік адамдық потенциал қозғалысының және 20 ғасырдың соңындағы рухани жаңарудың көрнекті қайраткері болды. Нараньо көптеген кітаптардың авторы.

Ерте өмір және білім

Нараньо Чилидің Вальпараисо қаласында дүниеге келген. Ол музыкалық ортада өсті және фортепианода ерте бастағаннан кейін музыкалық композицияны оқыды. Медициналық факультетке түскеннен кейін көп ұзамай, философияға қызығушылығы артып, композиция жазуды тоқтатты. Осы кезеңде Чилилік көреген мүсінші, философ және ақын Тотила Альберт Шнайдер (1892-1967), ақын Дэвид Розенманн Тауб және поляк философы Богумил Ясиновский (1883-1969) маңызды ықпал етті.

Мансап

1959 жылы медицина докторы мамандығын бітіргеннен кейін Наранхо Чили университетінің медицина мектебінде медициналық антропология саласындағы жаңа орталыққа (CEAM) (Centro de Antropología Médica) жұмысқа қабылданды. Бұл орталықты физиология профессоры Франц Хоффман (1902-1981) құрған. Сонымен қатар, ол Игнасио Матте Бланко басшылығымен Университет психиатрия клиникасында психиатрия ординатурасын өтеді. Дәстүрлі медициналық білім берудің әсерін зерттеумен айналысқан Наранхо, Чили университетінің тапсырмасымен перцептивтік оқыту саласын зерттеу үшін АҚШ-қа қысқа сапар жасады. Сол кезде ол Огайо штатының университетінде Самуэль Реншоу және Хойт Шерманның еңбектерімен танысты. 1962 жылы Наранхо Гарвардта, тұлғаны зерттеу орталығында және Эмерсон Холлда Фулбрайт стипендиаты ретінде болады, онда ол Гордон Олпорттың әлеуметтік психология семинарына қатысып, Пол Тиллихтің студенті болды. 1963 жылы ол Адамдық қасиеттер мен қабілеттерді тексеру институтында (IPAT) Реймонд Кэттелдің серіктесіне айналды. Туған еліне қысқа уақытқа оралғаннан кейін, оны Берклиге (Калифорния) шақырып, бір жарым жылға жеке тұлғаны бағалау және зерттеу институтының (IPAR) жұмысына қатысады. Чили медицина мектебінің Медициналық антропология зерттеулер орталығында және Психология институтында тағы бір кезеңнен өткен соң, Наранхо Берклиге және IPAR-ға қайта оралып, ғылыми қызметкер ретінде жұмысын жалғастырады. Осы кезеңде ол Фриц Перльстің шәкіртіне айналып, Гештальт терапиясының алғашқы қауымдастығының мүшесі болады, сондай-ақ Эсален институтында қонақ лекторы ретінде семинарлар өткізе бастайды. Ақырында ол Джек Даунинг (1924-1993) және Роберт Холл (1934-2019)мен бірге Перльстің үш ізбасарының біріне айналады. Эсалендегі маңызды тұлғаға айналуға дейін Наранхо Лос-Анджелестегі Джим Симкиннен қосымша оқыту мен қадағалау алады және Шарлотта Селвермен сезімдік саналылық семинарларына қатысады. Ол Карлос Кастанедамен жақын дос болып, Лео Зеффтың психоделикалық терапия тобының жұмысына қатысады (1965-66). Бұл кездесулердің нәтижесінде Наранхо гармалин, МДА және ибогаин қолдану туралы мәліметтер береді. 1960 жылдары Наранхо ибогаин мен гармалинді психотерапияға "фантазияны күшейтетін препарат" ретінде енгізеді. Ричард Эванс Шультес Наранхоға Оңтүстік Америка индейлерімен яге зерттеу үшін Амазонка өзенімен каноэмен арнайы сапар жасауға рұқсат береді. Ол осы препараттың үлгілерін алып келіп, оның белсенді алкалоидтарының әсерін алғаш рет ғылыми тұрғыдан сипаттайды. 1969 жылы Стэнфорд зерттеу институтында Уиллис Харман құрған Білім беру саясатын зерттеу орталығының консультанты болып тағайындалады. Оның психологиялық және рухани техникалар саласындағы білім беру саласында қолданылуы мүмкін нәрселер туралы есебі кейіннен оның бірінші кітабына айналады. Осы кезеңде ол Роберт Орнштейнмен бірге медитация туралы кітап жазады. Сондай-ақ, Равенна Хелсонның "Матриархалды" және "Патриархалды" факторларды көрсететін кітаптар арасындағы сапалық айырмашылықтарды зерттеуге шақыруы оның "Илаһи бала және батыр" атты еңбегін жазуына себеп болады, ол кейін жарияланады. 1970 жылы жалғыз ұлының қазасы оның өмірінде маңызды өзгеріс жасайды. Наранхо Арика мектебінің негізін қалаушы және тұлғалық эннеаграмманы алғаш рет әзірлеген Оскар Ичазоның (1931-2020) басшылығымен алты айлық қажылыққа аттанады. Наранхо Чилидің Арика қаласына жақын жердегі Атакама шөлінде өткен бұл рухани серуенді өзінің рухани тәжірибесінің, шолушылық өмірінің және ішкі бағыт-бағдардың нағыз бастамасы деп санайды. Джон С. Лилли айтуынша, Наранхо Арика мектебінен "бірден қуылған". Арикадан кеткен кезде ол Ичазоның лекцияларын жазған таспаларын сақтап алады және Ичазодан Арика мектебінің материалдарын оқытуға рұқсат алмағанына қарамастан, анасы, Гештальт курсанттары мен достары бар топқа сабақ бере бастайды. Бұл чилилік топ, импровизация ретінде басталған, бағдарлама ретінде қалыптасады және SAT институты деп аталатын коммерциялық емес ұйым құрылады. SAT институтының алғашқы жылдары бірқатар қонақ лекторылар, соның ішінде Зальман Шахтер, Аджхан Дхиравамса (1934-2021), Ян стилі Тай Чи шебері Ч'у Фанг Чу (Жу Чу Фанг) (1912-1988), Хариш Джохари (1934-1999) және Роберт "Боб" Хоффман (1922-1997), Хоффман төрттік процесінің негізін қалаушы қатысады. 1976 жылы Наранхо екі семестр бойы Калифорния университетінің Санта-Круз кампусында, кейін Калифорния Азия зерттеулер институтында аралықпен қонақ лекторы болады. Ол сондай-ақ Еуропада семинарлар өткізе бастайды, SAT бағдарламасындағы тәсілдер мозаикасын жетілдіреді. 1987 жылы ол Испанияда SAT институтын қайта құрады, ол жеке және кәсіби дамуға бағытталған, Гештальт терапиясы мен оның қадағалауы, тұлғалық эннеаграмманы қолдану, жекелей медитация, музыканы терапиялық құрал ретінде және медитацияны кеңейту, жеке ой-өрісін дамыту және коммуникациялық процестерді қамтитын бағдарламаны ұсынады. Содан бері SAT бағдарламасы Италияға, Бразилияға, Мексикаға және Аргентинаға, соңғы кезде Франция мен Германияға тарады. 1980-жылдардың соңынан бастап Наранхо жылдың бір бөлігін шетелдегі жұмыстарына, ал қалған уақытын Берклидегі үйінде жазуға бөледі. Ол көптеген жариялымдарының ішінде Гештальт терапиясы туралы ертедегі кітабын қайта қарастырып, екі жаңа кітап жариялайды. Ол тұлғалық эннеаграмма туралы үш кітап, сондай-ақ әлеуметтік проблемаларды күтім мен адамдық инстинкттерді кемсітудің көрінісі ретінде түсіндіретін және "үш миымыздың" әлеуетін үйлесімді дамыту арқылы оларды шешу туралы "Патриархаттың соңы" кітабын жариялайды. Ол сондай-ақ медитация туралы "Үнсіздік жолы және сөйлейтін ем" және Батыстың ұлы кітаптарын "ішкі саяхаттың" және "батырдың әңгімесінің" нұсқалары ретінде түсіндіретін "Нұрлы әндер" кітабын жариялайды. 1990 жылы Наранхо материалдарын қайтармағандықтан Арика мектебі Наранхоға Арика мектебінің материалдарын және жазбаларын рұқсатсыз пайдаланғаны үшін сот шараларын қолдануды қарастырды. Арика Наранхоға қарсы сот шараларын қолданбағанымен, ол материалдың шығу тегін ешқашан жоққа шығармағанын айтқандықтан, Ичазоны материалдың авторы ретінде атамаған Наранхоның тікелей және жанама студенттеріне авторлық құқық талаптарын қойды. Бұл жазушылардың көптегені материалдың шығу тегі ретінде суфизмді немесе иезуиттерді көрсеткен, Ичазоны теорияның авторы ретінде мойындамаған. Бұл сот шараларының көпшілігі сәтсіз аяқталғанымен, АҚШ апелляциялық соты Ичазо эннеаграмма фигурасын эго фиксацияларының теориясына қолданудың түпкілікті авторы екенін шешті. 1990-жылдардан бастап Наранхо көптеген білім беру конференцияларына қатысып, түрлі елдерде білім беру жүйесін өзгертуге ықпал етуге тырысты. 2004 жылы испан тілінде жарық көрген "Әлемді өзгерту үшін білім беруді өзгерту" кітабы SAT түлектері арасында басталып келе жатқан SAT in Education жобасын ынталандыруға арналған. Бұл жоба мектептердің қызметкерлеріне және білім беру мектептерінің студенттеріне "өзіндік білім", қарым-қатынастарды жақсарту және рухани мәдениетті қамтитын "қосымша оқу бағдарламасын" ұсынады. 2006 жылы Наранхоның ұсыныстарын дәстүрлі білім беруді адам дамуын ескермейтін білім беруге айналдыру бойынша жүзеге асыру үшін Клаудио Наранхо қоры құрылды, ол қоғамдық эволюциямыздың осыған тәуелділігіне сенді. Оның 2010 жылғы "Цивилизацияны емдеу: Білім беру және ішкі психологиялық отбасыны интеграциялау арқылы жеке трансформацияны қоғамдық деңгейге жеткізу" кітабы Наранхоның өмір бойғы жұмысының жалғасы және шешімді нүктесі болып табылады. Осы кітабында Жан Хьюстоннің алғы сөзімен Наранхо ол көрген нәрсені зерттейді...

After graduating as a medical doctor in 1959, Naranjo was hired by the University of Chile Medical School to form part of a pioneering studies center in medical anthropology (CEAM) (Centro de Antropología Médica), founded by professor of physiology Franz Hoffmann (1902 1981). At the same time, he served his psychiatry residency at the University Psychiatry Clinic under the direction of Ignacio Matte Blanco. Involved in research on the effects of traditional medical education, Naranjo traveled briefly to the United States during a mission assigned by the University of Chile to explore the field of perceptual learning. It is at that time that he became acquainted with the work of Samuel Renshaw and Hoyt Sherman at the Ohio State University. In 1962, Naranjo was at Harvard as a visiting Fulbright scholar at the Center for Studies of Personality and Emerson Hall, where he was a participant in Gordon Allport's Social Psychology Seminar and a student of Paul Tillich. He became Raymond Cattell's associate at the Institute of Personality and Ability Testing (IPAT) in 1963. After a brief return to his native country, he was invited to Berkeley, California, for a year and a half to participate in the activities of the Institute of Personality Assessment and Research (IPAR). After another period at the University of Chile Medical School's Center of Medical Anthropology Studies and at the Instituto de Psicología, Naranjo returned once again to Berkeley and to IPAR, where he continued his activities as a research associate. It was during this period of time that he became an apprentice of Fritz Perls and part of the early Gestalt Therapy community, where he began conducting workshops at Esalen Institute as a visiting associate. He eventually became one of Perls' three successors, along with Jack Downing (1924 1993) and Robert Hall (1934 2019). In the years that led up to his becoming a key figure at Esalen, Naranjo received additional training and supervision from Jim Simkin in Los Angeles and attended sensory awareness workshops with Charlotte Selver. He became Carlos Castaneda's close friend and became part of Leo Zeff's pioneering psychedelic therapy group (1965–66). These meetings resulted in Naranjo’s contribution of the use of harmaline, MDA, and ibogaine. In the 1960s, Naranjo introduced ibogaine and harmaline into psychotherapy as a "fantasy enhancing drug." Richard Evans Schultes allowed for Naranjo to make a special journey by canoe up the Amazon River to study yage with the South American Indians. He brought back samples of this drug and published the first scientific description of the effects of its active alkaloids. In 1969 he was sought out as a consultant for the Education Policy Research Center, created by Willis Harman at Stanford Research Institute. His report as to what in the domain of psychological and spiritual techniques in vogue was applicable to education later became his first book, The One Quest. During this same period, he co authored a book with Robert Ornstein on meditation. Also, an invitation from Ravenna Helson to examine the qualitative differences between books representative of the "Matriarchal" and "Patriarchal" factors lead to his writing The Divine Child and the Hero, which would be published much later. The accidental death of his only son in 1970 marked a turning point in his life. Naranjo set off on a six month pilgrimage under the guidance of Oscar Ichazo (1931 2020), the founder of Arica school and the original developer of the Enneagram of Personality. Naranjo considered this spiritual retreat in the Atacama desert near Arica, Chile, to be the true beginning of his spiritual experience, contemplative life and inner guidance. According to John C. Lilly, Naranjo was "summarily ejected" from the Arica School. When leaving Arica, he retained tape recordings he had made of Ichazo's lectures, and despite having not received permission from Ichazo to teach Arica School material, he began teaching a group that included his mother, Gestalt trainees and friends. This Chilean group, which began as an improvisation, took shape as a program and originated a non profit corporation called the SAT Institute. These early years of the SAT Institute were implemented by a series of guest teachers, including Zalman Schachter, Ajahn Dhiravamsa (1934 2021), Yang Style Tai Chi Master Ch'u Fang Chu (Zhū Chǔ Fāng) (1912 1988), Harish Johari (1934 1999), and Robert "Bob" Hoffman (1922 1997), originator of the Hoffman Quadrinity Process. In 1976, Naranjo was a visiting professor at the Santa Cruz campus of the University of California for two semesters and later intermittently at the California Institute of Asian Studies. He also began to offer workshops in Europe, refining aspects of the mosaic of approaches in the SAT program. In 1987, he began the reborn SAT Institute in Spain for personal and professional development, with its program that includes Gestalt therapy and its supervision, applications of the Enneagram of Personality, interpersonal meditation, music as a therapeutic resource and as an extension of meditation, guided self insight and communication processes. Since then, the SAT program has extended to Italy, Brazil, Mexico, and Argentina and more recently to France and Germany. Since the late 1980s, Naranjo had divided each year between his activities abroad and his writing at home in Berkeley. Among his many publications, he revised an early book on Gestalt therapy and published two new ones. He published three books on the Enneagram of Personality, as well as The End of Patriarchy, which is his interpretation of social problems as the expression of a devaluation of the nurturance and human instinct and their solution in the harmonious development of our "three brained" potential. He also published a book on meditation, The Way of Silence and the Talking Cure, and Songs of Enlightenment on the interpretation of the great books of the West as expressions of "the inner journey" and variations on the "tale of the hero". In 1990, the Arica School, whose materials Naranjo had not returned after his expulsion, considered taking legal action against Naranjo for the unauthorized use of Arica School materials and recordings. While Arica did not pursue legal action against Naranjo, due to his claim that he had never denied the origin of the material, it did pursue copyright claims against some of Naranjo's direct and indirect students for their failure to attribute Ichazo as the originator of the material. Many of these writers had falsely attributed Sufi or Jesuit origins for the material rather than acknowledging Ichazo as the originator of the theory. While these legal actions were mostly unsuccessful, the United States Court of Appeals ruled that Ichazo was the original author of the application of the enneagram figure to a theory of ego fixations. From the 1990s and onward, Naranjo attended many education conferences and sought to influence the transformation of the educational system in various countries. His book Changing Education to Change the World published in Spanish in 2004, was meant to stimulate the efforts of teachers among SAT graduates who are beginning to be involved in a SAT in Education project, that offers the staff of schools and the students in schools of education a "supplementary curriculum" of self knowledge, relationship repair and spiritual culture. In 2006 the Foundation Claudio Naranjo was founded to implement his proposals regarding the transformation of traditional education into an education that does not neglect the human development that he believed our social evolution depends on. His 2010 book, Healing Civilization: Bringing Personal Transformation into the Societal Realm through Education and the Integration of the Intra Psychic Family, is both a continuation of and a turning point in Naranjo's lifelong work. In this book, with a foreword by Jean Houston, Naranjo explored what he saw as the root cause of the destruction of human civilization (as evidenced in the 2000s (decade) as war, violence, oppression of women, child abuse, environmental endangerment, etc. )—patriarchy—and brought both the problem and the solution home to an intra psychic level. Watkins Mind Body Spirit magazine listed Naranjo as one of the 100 Most Spiritually Influential Living People of 2012.