Кіріспе

Цзянси провинциясының солтүстік-шығысында орналасқан Цзиндечжэнь қаласы – префектуралық деңгейдегі қала, 2018 жылғы мәлімет бойынша халқы 1 669 057 адамды құрайды және солтүстікте Анхуй провинциясымен шектеседі. Қала "Порцелан астанасы" деп белгілі, себебі ол кем дегенде 1000 жылдан бері қытай керамикасын өндіріп келеді, және осы кезеңнің көп бөлігінде Цзиндечжэнь порцеланы Қытайдағы ең маңызды және сапасы жоғары порцелан болып саналды. Қаланың тарихы 2000 жылдан астам уақытқа созылады.

Тарих

Көктем мен күз кезеңі мен соғысқан мемлекеттер кезеңі бойында қазіргі Цзиньдечжэнь ауданы Чу мемлекетіне қарасты. Чу мемлекеті құлағаннан кейін, бұл аймақ Цинь династиясының құрамына, Цзюцзян әкімшілігінің Фань округінің бір бөлігі ретінде кірді. Қала Цзинь династиясы тұсында Чаннань деген атпен құрылды. Қаланың аты екі рет өзгерді, алғаш 742 жылы Фулян болып, кейін 1004 жылы қазіргі аты – Цзиньдечжэнь болып өзгертілді. Қала Фулян округінің басқаруына берілді. 1855 жылы Тайпин көтерілісі кезінде Тайпин әскері Цзиньдечжэндердегі 9000 пештің барлығын қиратты. Олар 1866 жылы соғыс аяқталғаннан кейін қайта салынды. 19 ғасырда Цзиньдечжэнь округқа айналды. 1949 жылдың 29 сәуірінде коммунистік күштер қаланы басып алды. 1953 жылдың маусымында Цзиньдечжэнь провинциялық деңгейдегі қалаға дейін жаңартылды. 1983 жылдың шілдесінде Лепинг округі де қала құрамына қосылды.

География

Цзиньдечжэнь Цзянсидің солтүстік-шығысында орналасқан және Анхуймен шектеседі; қала орталығы Поянг көлі жазығының солтүстік-шығысында жатыр. Оның аумағы – , ең биік нүктесі – , ал оңтүстік бөлігіндегі жазықтардың орташа биіктігі – . Цзиньдечжэньнің төңірегінде Цзянси мен Анхуй провинцияларының арасында бірнеше қалалар мен аудандар бар. Солтүстігінде, солтүстік-батысында және солтүстік-шығысында Анхуй провинциясының Дунчжи, Сюнин және Цимен аудандары орналасқан. Оңтүстігінде Ваньянь және Иян аудандары жатыр. Батысында Боян ауданы, ал оңтүстік-шығысында Уюань ауданы мен Дексинь қаласы орналасқан. Цзиньдечжэньнің табиғи ресурстарына каолин, көмір, марганец және әк кіреді, бірақ осы қаланы Қытайда және әлемде әйгілі еткені – каолин. Мың жылдан бері оның бірегей каолині Цзиньдечжэньге жоғары сапалы фарфор жасауға мүмкіндік беріп келеді. ("Каолин" сөзі "Гаолинг" немесе "Каолинг" атауынан шыққан, бұл Цзиньдечжэньге қарасты Фулян ауданының Эху қаласындағы ауыл).

Климат

Цзиньдечжэн ылғалды субтропиктік (Köppen Cfa) климатқа ие, шығыс Азия муссонының әсеріне ұшырайды, ұзақ, ылғалды, өте ыстық жаздары және кейде суық жел соғып тұратын салқын және құрғақ қыстары бар. Айлық 24 сағаттық орташа температура қаңтарда басталып, шілдеде дейін өзгереді, ал жылдық орташа температура құрайды. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері – . Айлық күн сәулесінің мүмкін пайызы наурызда 25%-дан тамызда 56%-ға дейін ауыспалы, сондықтан қала жылына 1798 сағат жарқыраған күн сәулесін алады. Қыс көбінесе күннөлді және құрғақ басталып, біртіндеп ылғалдырақ және бұлттырақ болады; көктем әсіресе көңілсіз басталады, ал наурыздан шілдеге дейін әр айдың орташа жауын-шашын мөлшері артық. Жаз – ең күннөлді маусым, ал күз жылы немесе қоңыр және салыстырмалы түрде құрғақ болады. Ең жоғары температура көрсеткіші болған, ал ең төменгі температура көрсеткіші тіркелген.

Әкімшілік бөлімшелер

Цзиньдечжэнь қаласы 4 аудандық деңгейдегі бөлімшеге бөлінеді: Чжушань ауданы, Чанцзян ауданы, Фулянь ауданы және Лепин қаласы. Мин дәуірінен бастап Цзиньдечжэндәгі императорлық пештер императордың бақылауында болды, олар сарай және император сыйлық ретінде тарататын "императорлық фарфорды" көп мөлшерде өндірді. Беткейлі аймақтағы шалқары орналасқан қала болғанымен, Цзиньдечжэнь Қытайдағы ең жақсы сапалы петунтсе, яғни фарфор тасының кен орындарына жақын орналасқан. Сонымен қатар, қаланың төңірегінде, көбінесе қарағайдан тұратын ормандар бар, олар пештерді қыздыруға қажетті ағашпен қамтамасыз етеді. Бұған қоса, солтүстік және оңтүстікке қарай ағатын өзен жүйелеріне қосылатын өзен бар, бұл нәзік тауарларды тасымалдауды жеңілдетеді. Императорлық пештер қаланың орталығында, Чжушаньда (Жеміс төбесінде) орналасқан, ал тағы да төрт шақырым қашықтықта Хутианда көптеген басқа пештер болған. Цзиньдечжэнь қытай нарығы үшін де, қытай экспорттық фарфоры ретінде де түрлі қыш және фарфор бұйымдарын өндірді, бірақ оның ең танымал, жоғары сапалы фарфор бұйымдары Сун және Юань дәуірлеріндегі цинбай фарфоры, 1330 жылдардан бастап көк-ақ фарфор, ал Цин дәуірінде "роза отбасы" және басқа "отбасы" түстері болды. Қала әлі де арзан асүй ыдыстарын көптеп, сондай-ақ қымбат сәндік бұйымдарды өндіріп келеді. Мәдени революция кезінде Цзиньдечжэньде көптеген фарфордан жасалған Мао белгілері мен отырған Мао Цзэдун мүсіндері жасалды. Цзиньдечжэнь фарфоры аукциондарда рекордтық бағаға сатылды, 2005 жылы Лондонда Юань дәуірінде жасалған көк-ақ фарфор құмырасы 27,7 миллион долларға, ал 2014 жылы Мин дәуірінде жасалған фарфор кесе 36,3 миллион долларға сатылды. 1969 жылы құрылған компания негізінен Халық азаттық армиясына тікұшақтар сатады, сонымен қатар Боинг, Сикорский және Леонардо сияқты компаниялармен де бизнес жасайды. Компанияның 2019 жылы 53,4 мың көлік өндіруі күтілуде. Jingdezhen Refrigeration Compressor Company Қытайда Eph емес тоңазытқыш компрессорларымен танымал. Оның Қытай нарығындағы үлесі 20% құрайды.

Ауыл шаруашылығы

Jingdezhen ауыл шаруашылығының экономикалық деректері (2007) Экономикалық элемент бірлігіДеректер атауыСтатистикалық көрсеткіштер Ауыл шаруашылығының ЖІӨқалаРМБ (yuan) 3,8 млрд. Астық егіс ауданықалаМу13.22 млрд. Астық өніміқалатонна515 000 Ет өніміқалатонна47 000 Орман шаруашылығы өніміқалаРМБ (yuan) 2,41 млн. Мал шаруашылығы өнімінің құнықалаРМБ (yuan) 1,036 млрд. Балық шаруашылығы өніміқалаРМБ (yuan) 262 млн. Ауыл шаруашылығы қызметтері өнеркәсібіқалаРМБ (yuan) 161 млн. Шәй өніміФулианг округіРМБ (yuan) 123 млн. Аквамәдениет өніміЧанцзян ауданыРМБ (yuan) 200 млн. Бұл аймақ сондай-ақ астық, шошқа және мақта өндірудің маңызды орталығы болып табылады. Фуляң округінде ірі шай плантациялары мен өңдеу кәсіпорындары бар. Фуляң округінің шайы Қытайда кеңінен танымал. Тан әулетінің атақты ақыны Бай Жуй: «Менің саудагерім ақшаны отбасынан артық көрді, өткен айда ол мені тастап Фуляңға шай сатып баруға кетті» деген өлең қалдырған. Бұл Фуляңның мың жыл бұрыннан шайымен мәшһүр болғанын көрсетеді. 1915 жылы Фуляңның «Фухон» бренді шайы Панама-Тынық мұхиты халықаралық көрмесінде алтын жүлдеге ие болды. Лепин қаласы, «Оңтүстік Қытайдың көкөніс елі» атанған, Цзянси провинциясының және жалпы Қытайдың көкөніс өсіру және өңдеудің ірі аймағы болып табылады. Оның көкөніс өнімі мен сату көлемі Цзянси провинциясының ауыл шаруашылығы экономикасы үшін маңызды. 2007 жылы Лепинде 1,7 миллион гектар жерге егіс еккен, одан 620 000 тонна өнім алынған. Қытайдың Ауыл шаруашылығы министрлігі Лепин қаласын «ластанусыз» көкөніс өндірісінің демонстрациялық аймағы деп таныды.

Көлік

Цзиньдечжэнь – Цзянси провинциясының солтүстік-шығыс аймағындағы ең маңызды көлік торабы. Тарихи тұрғыдан алғанда, Цзиньдечжэньнің негізгі байланыс жолы Чан өзені арқылы болған. Ол фарфорды Чан өзенімен Поянг көліне дейін тасып, ол жерден Цзянси провинциясының Хукоу ауданында Янцзы өзенімен қосылған. Содан кейін фарфор экспорт үшін жағалауға жеткізілген. Бүгінде қала жол, теміржол және әуе арқылы Қытайдың басқа да аймақтарымен байланысады.

Темір жол

Анхуй-Цзянси темір жолы Цзиньдешенді Қытайдың Шанхай, Нанкин, Цзинань, Циндао, Хэфэй, Гуанчжоу, Фучжоу, Сямен, Нанчан, Куньмин және Гуйян сияқты маңызды қалаларымен байланыстырады. Сонымен қатар, Цзюцзян-Цзиньдешен-Цючжоу темір жолы құрылыс кезеңінде. Жақын арада екі темір жол желісі Цзиньдешенде қиылысып, қаланы Цзянси провинциясы және Шығыс Қытайдағы маңызды теміржол көлігінің торабына айналдырады. Цзиньдешен теміржол станциясы қала орталығында орналасқан және Нанчан теміржол басқармасының бақылауында.

Ауа

Цзиньдечжэнь Луоцзя әуежайы Цзиньдечжэнь қаласының солтүстік-батысындағы Луоцзян ауылында орналасқан және қала орталығынан шамамен алыс. CAAC статистикасы бойынша, 2008 жылы Цзиньдечжэнь әуежайы 189 256 жолаушыға қызмет көрсеткен, бұл Қытайдың барлық әуежайлары арасында 81-орынды иеленді. Цзиньдечжэньнен Пекинге (CA), Шанхайға (ZH), Гуанчжоуға (ZH), Шэньчжэньге (ZH), Чэндуға (CA), Ханчжоуға (MU), Фучжоуға (ZH), Куньминьге (MU), Сяменге (CA), Сианьға (ZH) рейстер бар. Халықаралық рейстер жоқ. Цзиньдечжэнь әуежайы Цзянси провинциясының екінші ірі әуежайы. Ең ірісі Нанчан қаласында орналасқан.

Жергілікті транзит

1980 жылға дейін Цзиньдечжэньде тек бір автобус желісі болды, ол Хуанни тоудан Нанмен тоуға дейін созылып, жалпы ұзындығы 800 км-ді құрады. Сол кезде қалада такси қызметі болмады және автобустар каналдық типтес болды, бір уақытта ең көп дегенде жүзден астам жолаушыны тасымалдай алатын. Бұл автобустар 1990 жылдардың соңында пайдалану мерзімі бітіп, жаңаларымен ауыстырылды. Қазіргі уақытта Цзиньдечжэньдегі қоғамдық автобустар мен таксилер қала ішіндегі екі негізгі көлік құралы болып табылады. Қала және оның айналасындағы елді мекендерде 20-дан астам қоғамдық автобус желісі бар. Цзиньдечжэньде таксилер көп, ал бағасы алғашқы шақырым үшін 8 юаньден басталады.

Білім

Цзиньдечжэньде 4 жоғары оқу орны, 110 орта мектеп, 328 бастауыш мектеп және 4 арнайы білім беретін мектеп бар.

Қоғамдық денсаулық

Цзиньдечжэнде 20-дан астам медициналық қызмет көрсету мекемесі бар, оларда барлығы 2182 төсек-орынға дейін бар. Дәрігерлер мен медбикелердің саны 2672-ге жетеді. Бұл Цзянси провинциясының солтүстік-шығысындағы ең ірі аурухана жүйесі. Цзиньдечжэн қаласындағы ең маңызды ауруханалар – №1, №2 және №3 Халық ауруханалары; ал №4 Халық ауруханасы – психиатриялық аурухана.