Кіріспе
Шахматтың әр кезегінде көбірек жүрулермен ойналатын түрі. Прогрессивті шахмат – шахматтың бір түрі, онда ойыншылар әр кезегінде бір жүру жасаудың орнына, ұзақ жүрулер сериясын бірінен соң бірін ойнайды. Ойын ақтардың бір жүруімен басталады, содан кейін қаралар екі рет қатарынан жүреді, ақтар үш рет жауап береді, қаралар төрт рет және т.б. Прогрессивті шахматты басқа түрлермен біріктіруге болады; мысалы, Цирце шахматы ойналған кезде, көбінесе прогрессивті болады. Прогрессивті шахмат, әдеттегі ойындағы жүрулердің салыстырмалы түрде аз болуына байланысты, пошта арқылы немесе басқа да баяу байланыс құралдарымен корреспонденциялық шахмат ойнау үшін өте қолайлы деп есептеледі.
Progressive chess is a chess variant in which players, rather than just making one move per turn, play progressively longer series of moves. The game starts with White making one move, then Black makes two consecutive moves, White replies with three, Black makes four and so on. Progressive chess can be combined with other variants; for example, when Circe chess is played as a game, it is usually progressively. Progressive chess is considered particularly apt for playing correspondence chess using mail or some other slow medium, because of the relatively small number of moves in a typical game.
Басқа өзгерістер
Прогрессивті шахматтың тағы бір түрі бар, ағылшын прогрессивті шахматы, ол ережелерді едәуір өзгертеді: әр жүрісте, басқа барлық фигуралар заңды жүріс жасамайынша, ешбір фигураны екі рет жылжытуға болмайды; басқа барлық фигуралар екі рет жылжымайынша, ешбір фигураны үш рет жылжытуға болмайды; және т.б. Бұл шектеулер бір жүрістен келесі жүріске көшпейді, сондықтан 1. e4 2. e6 f6 3. e5 Nf3 Bc4 ашылуы заңды (ақтардың e пешкасы қайта жылжуы мүмкін, өйткені оның жүрістері әртүрлі жүрістерде), бірақ 1. e4 2. e6 f6 3. e5 Ba6 Bxb7 тізбегі заңды емес (слон екі жүріс жасады, бірақ сол жүрісте жылжылмаған көптеген ақ фигуралар бар). Ағылшын ережелері бойынша en passant тұтқындауы жоқ, ал шахтар ережелері шотланд ережелеріне сәйкес келеді. Прогрессивті Take All прогрессивті шахматтың ережелерін қолданады, бірақ шахматты қоюдың орнына қарсыластың барлық фигураларын тұтқындауды қамтиды. Пешкаларды патшаға дейін де жаңартуға болады. Логикалық прогрессивті шахматта (Пол Байвей, Variant Chess 18, automne 1995) рокировка немесе пешканы екі қадамға жылжыту (соның салдарынан en passant тұтқындауы жоқ) болмайды, себебі бұл ережелер ойынды жылдамдату үшін қосылды, бұл прогрессивті формада маңызды емес.