Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресей композиторы (1804–1857)
Russian composer (1804–1857)
Михаил Иванович Глинка (1 маусым 1804 [ескі стиль бойынша 20 мамыр 1804] – 15 ақпан 1857 [ескі стиль бойынша 3 ақпан 1857]) – өз елінде кеңінен танылған алғашқы ресейлік композитор және орыс классикалық музыкасының бастауы деп есептеледі. Оның шығармалары басқа ресейлік композиторларға, әсіресе ерекше орыс стильінде музыка жазған "Бес" тобының мүшелеріне зор әсер етті.
Mikhail Ivanovich Glinka (; 1 June 1804 [O. S. 20 May 1804]15 February 1857 [O. S. 3 February 1857]) was the first Russian composer to gain wide recognition within his own country and is often regarded as the fountainhead of Russian classical music. His compositions were an important influence on other Russian composers, notably the members of The Five, who produced a distinctive Russian style of music.
Ерте өмір және білім
Глинка Ресей империясының Смоленск губерниясындағы (қазіргі Смоленск облысының Ельнинский ауданы) Десна өзенінен алыс емес Новоспасское ауылында дүниеге келді. Оның бай әкесі армия капитаны болып зейнеткерлікке шыққан, ал отбасында патшаға адалдық пен қызмет ету дәстүрі берік болды, сондай-ақ, оның бірнеше туыстары мәдени қызығушылықтарға ие болды. Оның арғы атасының атасы поляк-литвалық дворян, Викторин Владислав Глинка, оған Смоленск воеводствосының жерлері берілген. 1655 жылы Викторин жаңа есімі Яков Яковлевич (Яков, Яков ұлы) болып шығыс православие дінін қабылдады және патшаның жерлерінің иесі болды. Герб алғаш рет Литваның пұтқа табынушылықтан католиктік дінге айналғаннан кейін, Городло одағы бойынша алынған. Михаилды әжесінің әжесі асыра қорғап, оны тәттілермен тойдырып, теріге орап, 25 °C (77 °F) температурада сақталатын бөлмесіне жауып қойды. Осының салдарынан ол гипохондр болды, өмірінің соңына дейін көптеген дәрігерлердің қызметін пайдаланды және жиі шарлатанның құрбаны болды. Жастық шағында ол тек шіркеу қоңырауларының дыбысын және ауылдық хорлардың халық әндерін ғана естіді. Шіркеу қоңыраулары диссонанстық аккордқа күйленгендіктен, оның құлақтары қатал гармонияға үйренді. Оның күтімшісі кейде халық әндерін орындаса, "дауыс астында" деп аударылатын импровизациялық стильде (подголосочная техникасы) ән салатын шаруалар хорының диссонанстық гармониясы оның батыс гармониясының тегіс өрбуінен тәуелсіздігіне әсер етті. Әжесі қайтыс болғаннан кейін ол анасының інісінің мүлігіне көшіп, онда інісінің оркестрін тыңдады, оның репертуарында Гайдн, Моцарт және Бетховеннің шығармалары болды. Он шақты жасында ол фин композиторы Бернхард Хенрик Круселлдің кларнеттен төрттік орындалуын естіді, бұл оған терең әсер етті. "Музыка – менің жаным", – деп жазды ол көп жылдар өткен соң, осы оқиғаны еске түсіріп. Оның үйдегі тәрбиешісі оған орыс, неміс, француз тілдерін және географияны үйретті, сонымен қатар фортепиано мен скрипкадан сабақ берді. 13 жасында Глинка елорда, Санкт-Петербургке, ақсүйек балаларының оқу орнына түсті. Ол латын, ағылшын және парсы тілдерін үйреніп, математика мен зоологияны зерттеді, сондай-ақ музыкалық тәжірибесін кеңейтті. Ол Санкт-Петербургке келген ирланд композиторы Джон Филдтен үш рет фортепиано сабағын алды. Содан кейін ол Чарльз Майермен фортепиано сабағын жалғастырып, шығармалар жаза бастады. Парижде Гектор Берлиоз Глинканың операларынан үзінділер орындап, оның туралы мақала жазды. Глинка Берлиоздың музыкасына ризашылық білдіріп, оркестр үшін бірнеше көркем фантазиялар жазуға шешім қабылдады. 1852 жылдан бастап екі жыл бойы Парижде тыныш өмір сүріп, ботаникалық және зоологиялық бақтарға жиі барады. Содан кейін ол Берлинге көшіп, бес айдан кейін 1857 жылдың 15 ақпанында суық тиіп қайтыс болды. Ол Берлинде жерленді, бірақ бірнеше айдан кейін оның денесі Санкт-Петербургке жеткізіліп, Александр Невский монастырының зиратына қайта жерленді.
Glinka was born in the village of Novospasskoye, not far from the Desna River in the Smolensk Governorate of the Russian Empire (now in the Yelninsky District of the Smolensk Oblast). His wealthy father had retired as an army captain, and the family had a strong tradition of loyalty and service to the tsars, and several members of his extended family had lively cultural interests. His great great grandfather was a Polish–Lithuanian Commonwealth nobleman, Wiktoryn Władysław Glinka of the Trzaska coat of arms who was given lands in the Smolensk Voivodeship. In 1655, Wiktoryn converted to Eastern Orthodoxy with the new name Yakov Yakovlevich (Jacob, son of Jacob), and remained the owner of his lands under the tsar. The coat of arms was originally received after his conversion from Lithuanian paganism to Catholicism according to the Union of Horodło. Mikhail was raised by his overprotective and pampering paternal grandmother, who fed him sweets, wrapped him in furs, and confined him to her room, which was kept at 25 °C (77 °F). Accordingly, he became something of a hypochondriac and later in life retained the services of numerous physicians, and often falling victim to quacks. The only music he heard in his youthful confinement was the sounds of the village church bells and the folk songs of passing peasant choirs. The church bells were tuned to a dissonant chord, and so his ears became used to strident harmony. While his nurse would sometimes sing folksongs, the peasant choirs who sang using the podgolosochnaya technique (an improvised style—literally "under the voice"—using improvised dissonant harmonies below the melody) influenced his independence from the smooth progressions of Western harmony. After his grandmother's death, he moved to his maternal uncle's estate some away, where he heard his uncle's orchestra, whose repertoire included Haydn, Mozart and Beethoven. At the age of about ten he heard them play a clarinet quartet by the Finnish composer Bernhard Henrik Crusell, which had a profound effect upon him. "Music is my soul", he wrote many years later, recalling the experience. While his governess taught him Russian, German, French and geography, he also received instruction on the piano and violin. At 13, Glinka went to the capital, Saint Petersburg, to attend a school for children of the nobility. He learned Latin, English, and Persian, studied mathematics and zoology, and considerably widened his musical experience. He had three piano lessons from John Field, the Irish composer of nocturnes, who spent some time in Saint Petersburg. He then continued his piano lessons with Charles Mayer and began composing. In Paris, Hector Berlioz conducted some excerpts from Glinka's operas and wrote an appreciative article about him. Glinka in turn admired Berlioz's music and resolved to compose some fantasies pittoresques for orchestra. Beginning in 1852, he spent two years in Paris, living quietly and frequently visiting the botanical and zoological gardens. He then moved to Berlin where, after five months, he died suddenly on 15 February 1857, following a cold. He was buried in Berlin, but a few months later his body was taken to Saint Petersburg and reinterred in the cemetery of the Alexander Nevsky Monastery.
Орыс стильінің пайда болуы
Глинка – орыс музыкасының жаңа бағытының бастауы болды. Музыка мәдениеті Еуропадан Ресейге келді, ал Глинканың операларында алғаш рет нақты орыс музыкасы пайда болды. Тарихи оқиғалар жиі оның негізі ретінде қолданылды, бірақ алғаш рет олар шынайы түрде бейнеленді. Бұл жаңа бағытты алғаш Александр Серов атап өтті. Кейіннен оған досы Владимир Стасов қосылды. Осы опералардың екеуі – «Иван Суссанин» және «Руслан мен Людмила» – Глинканың туындылары еді. Глинканың шығармашылығы және ол шабыттандырған композиторлар мен өнер адамының еңбегі, әлемдік мәдениетте көрнекті орын алатын ерекше орыс көркемдік стилінің қалыптасуына зор үлес қосты.
Glinka was the beginning of a new direction in Russian music. Musical culture arrived in Russia from Europe, and for the first time specifically Russian music began to appear, in Glinka's operas. Historical events were often used as its basis, but for the first time they were presented realistically. The first to note this new direction was Alexander Serov. He was then joined by his friend Vladimir Stasov, Two of these operas—Ivan Soussanine and Ruslan and Ludmila—were Glinka's. Glinka's work, and that of the composers and other creative people he inspired, has been instrumental in the development of a distinctly Russian artistic style that occupies a prominent place in world culture.
Танымал мәдениетте
Глинканың "Руслан мен Людмила" операсының әсерлі увертюрасы АҚШ-тың ұзақ жылдар бойы көрсетіліп келе жатқан "Мама" телесериалының музыкалық тақырыбы ретінде қолданылады. Сериал авторы болғандар бұл қарқынды, күрделі оркестрлік музыка кейіпкерлердің өзіне зиян келтіретін әдеттерінен арылуға және күнделікті өмірдің қиындықтарына төтеп беруге тырысуын көрсетеді деп санайды.
The stirring overture to Glinka's opera Ruslan and Lyudmila is heard as the theme of the long running U. S. television comedy series Mom. Its creators felt the fast paced, complex orchestral music reflected the characters' struggles to overcome their destructive habits and keep up with the demands of daily life.