Кіріспе

Сид Вишес-тің американдық әйелдігі (1958–1978)

Нэнси Лаура Спюнген (англ. Nancy Laura Spungen; 1958 жылдың 27 ақпаны – 1978 жылдың 12 қазаны) – ағылшын музыканты Сид Вишестің американдық әйелдігі және 1970-ші жылдардағы панк-рок көрінісінің тұлғасы. Филадельфияда туып өскен Спюнген эмоционалдық тұрғыдан ауытқушы бала болды және 15 жасында шизофрения диагнозы қойылды. Колледжден қуылғаннан кейін, ол 1976 жылдың желтоқсанында панк-рок қозғалысының өрбу кезеңінде Лондонға ұшып келді, онда Sex Pistols тобының бассисті Вишеспен танысты. Олардың қарым-қатынасы зорлық-зомбылық, есірткіге және героинге тәуелділікпен сипатталды. Бұқаралық ақпарат құралдары Спюнгеннің ашық және жиі антиәлеуметтік мінез-құлқы үшін оны "Жағымсыз Нэнси" деп атады. Джон Лайдон тобынан кеткеннен кейін және Вишес тобының келесі қызметтерінің орталық тұлғасына айналғаннан кейін, олар Нью-Йорк қаласына көшіп, Челси қонақ үйіне орналасты, онда олар көп уақытын есірткі, әсіресе героин қолдануға жұмсады. 1978 жылдың қазан айында Спюнген Челси қонақ үйіндегі олардың бөлмесінің ванна бөлмесінде ішкі қуысқа бір рет пышақпен қадалғаннан кейін өлген күйде табылды. Вишеске екінші дәрежелі кісі өлтіру айыбы тағылды, бірақ ол 1979 жылдың ақпанында босатылғаннан кейін героиннің артық дозасынан қайтыс болды, сотқа жеткізілмей тұрып. Әртүрлі авторлар мен кинорежиссерлер Вишестің Спюнгеннің өліміне қатысы болуы мүмкін екенін және оны олардың бөлмесіне жиі келетін есірткі сатушы өлтірген болуы мүмкін деген болжамдар жасады.

Ерте өмір және білім

Нэнси Спунген 1958 жылы 27 ақпанда Филадельфиядағы Пенсильвания университетінің ауруханасында Франклин "Фрэнк" (19342010) және Дебора Спунген (1937 жылы туған) отбасында дүниеге келген. Спунгендер Филадельфияның маңындағы Лоуэр Морленд қалашығында тұратын орта таптық еврей отбасы еді. Спангеннің әкесі саяхатшы сатушы болған, ал анасы кейіннен жақын маңдағы Дженкинтаун қаласында "The Earth Shop" деп аталатын органикалық азық-түлік дүкенінің иесі болған. Оның аналық отбасы бастапқыда 1910-шы жылдары Ресей Азамат соғысы кезінде болған погромалардан кейін Украинаның Жмеринка қаласынан АҚШ-қа көшіп барған. Туған кезде жаңа туған Спюнген, туғанда, оның көрек бауырына қысылып, оттегі жетіспеуінен қаза тапқан; оның миына зиян келтіретін ешқандай ауыр оттегі тапшылығы болмаған. Алайда, Спангеннің терісі сарғайып, ауыр цианоз белгілері бар екендігі анықталды, сондықтан жаңа туған нәрестеге бірден қан құю қажет болды. Ата-анасы оны көре алмады немесе ұстай алмады, бұл ана мен нәресте арасындағы маңызды байланыс уақытын болдырмады. Оның орнына Спангенді кішкентай аурухана төсегіне байлап, дәрігерлер жұмыс істеді, олар ақырында оның өмірін құтқарды. Ол туғаннан кейін сегіз күн өткен соң ауруханадан шығарылды. Спюнген қиын бала болып шықты, балалық шағына дейін жылап, ашуға бой алдырды. Үш айлық кезінде педиатр оған сулы барбитуратты жазып берді, бұл аурудың ауруларына арналған. Емдеудің әсері болмады, оның мінез-құлқы да бұзылмады. 1983 жылы Спангеннің анасы: "Балалардың жылауы қалыпты нәрсе екенін білемін, бірақ Нэнси тек айқайлап қана қоятын". Ол мектепте жақсы оқыса да, бастауыш сыныпта достары аз болды. Бала кезінде Спанген өзінің кіші әпкесі Сьюзанға қатыгездікпен қараған, бірақ кіші інісі Дэвидке өте қамқорлық танытқан. Кейіннен белгілі жазушы, тамақ дизайнері болған Сюзан әпкесі туралы "екі түрлі естеліктер" бар екенін айтады: "Біз бала кезімізде бірге ойнап, бақытты едік, мен [Нэнсиге] құрметпен қарадым. Ол интернатта оқып жүрген кезде мен 10-11 жаста едім, содан кейін ол үйде көп болмай қалды". Спанген бала күтушіге қайшымен өлтірумен қорқытып, психиатрды ұрып-соғумен әрекеттенді, ол оны көңіл бөлу үшін әрекет жасады деп айыптады. 11 жасында Спанген екі аптадан астам сабақтан қайтқаннан кейін мемлекеттік мектептен шығарылды. Оның еріншек мінез-құлқынан шаршаған ата-анасы оны Коннектикут штатының Вашингтон қаласындағы Деверю Гленхолм мектебінде және Пенсильвания штатының Бервин қаласындағы Деверю Манор орта мектебінде оқытты. 1972 жылдың қаңтарында Спюнген Деверэу сарайдан қашып кетіп, қолтықтарын қайшымен кесу арқылы өзін-өзі өлтіруге тырысты. 15 жасында психиатр оған шизофрения диагнозын қойды. Ол өзін бір уақыт бойы секс-жұмыстармен, әуесқойлық музыка журналистикасымен және киім дүкендеріндегі кездейсоқ жұмыстармен қамтамасыз етті. Бос уақытында ол группингке айналып, Aerosmith, Bad Company, New York Dolls және Ramones сияқты рок-топтарды ұстанды. 1976 жылдың желтоқсанында Спюнген The Heartbreakers тобымен Лондонға ұшып барып, Sex Pistols тобымен кездесті, олардың құрамына кейінірек бассист Сид Вишес кірді. Вишес пен Спанген алғаш рет ол Лондонға келген түні кездесті. Олар қарым-қатынас орнатып, 1977 жылы наурызда бірге тұрды. 1977 жылдың наурызынан 1978 жылдың қазанына дейінгі 19 айлық қарым-қатынаста Спанген мен Вишес героинге тәуелді болды; Вишес Спангенмен кездескенге дейін бірнеше есірткілерді қолданған. Спюнгенді көпшілік алдында жиі ашуланғаны үшін таблоидтар "Ауыру Нэнси" деп атаған. 1978 жылдың қаңтарында Sex Pistols тобының ыдырауынан кейін Спюнген мен Виш Нью-Йоркке көшіп барды. Олар Челси қонақ үйінің 100-ші бөлмесінде тұрды.

Өлім

1978 жылы 12 қазанда Спангеннің денесі Челси қонақ үйіндегі ванна бөлмесіндегі жуғыш табақтың астында табылды. Оның қарындағына пышақпен жасалған жарақаты бар еді. Ұзақ уақыт бойы Вишестің "007" аңшылық пышағымен қатысы бар деген қауесет тарады, ол Ди Ди Рамонның "The Dead Boys" тобының Стив Бэторсқа бергенін көргеннен кейін алған. Бірақ полицияның есебінде пышақ Jaguar Wilderness K 11 маркалы, жиналмалы пышақ екені көрсетілген. Вишес Спангеннің қайтыс болған түні туралы әртүрлі нұсқаларды айтты. Ол дереу тұтқындалып, екінші дәрежелі кісі өлтіруде айыпталды және кепілдікпен босатылды. Спангеннің өлімінен кейін төрт ай өткен соң Вишес сотқа үлкермей, героиннен артық доза алып қайтыс болды. Нью-Йорк полициясы Вишестің өлімінен кейін осы істі жапты.

Интернаттау

Спанген Пенсильвания штатының Бенсалем қалашығындағы дәстүрлі яһуди зираты – Король Дэвид Мемориалдық паркіне жерленген.

Салдары

Спангеннің өлімінің себебі туралы түрлі теориялар бар. Олардың кейбіреуі Вишесті оның өліміне қатысты деп айыптамайды. Мәселен, бір теория бойынша, сол түні екі есірткі сатушы олардың бөлмесіне келіп, қарақшылық жасаған. Бөлмеден маңызды заттар, оның ішінде көп сомадағы ақша жоғалған. 2001 жылы қайтыс болған Редглер өмірі бойы баспасөзге осы қылмысқа қатысы жоқ екенін айтса да, достарының арасында жиі өлімін мойындаған. Достарының бірі, Зои Хансен, Редглердің сөзіне сенген. Дегенмен, Хауи Пайро сияқты басқалары оның айтқандарына күмән келтіріп, ол мақтануға құмар екенін айтқан. Редглер бұқаралық ақпарат құралдарына Спенгеннің өліміне дейін Челси қонақ үйінің вестибюлінде көрген есірткі сатушының осы қылмысты жасағанына сенетінін мәлімдеген.

Танымал мәдениетте

1979 жылы американдық панк-рок тобы Misfits-тің 1979 жылғы "Horror Business" әні Спангеннің өлімінен шабыттанды. Әннің мәтінінде "Менімен бірге дәретханаға кірме" және "Саған пышақ тігемін" сияқты сөздер бар. Вишес қайтыс болғанға дейін Misfits оның жоспарланған тұңғыш жеке альбомына қолдау көрсетуі күдік тудырды. Misfits тобының бас гитарисі Джерри Оули Вишестің қатысуымен Вишестің досы Мишель Робинсонның пәтерінде өткен кешкі асқа қатысты. 1983 жылы Спангеннің анасы Дебора "Мен осы өмірді өмір сүргім келмейді" атты естелік жазды. Кітаптың атауы Вишестің өлеңінен алынған. 1986 жылы Алекс Кокс режиссерлік еткен "Сид пен Нэнси" фильмі шықты, онда Гари Олдман Вишесті, ал Клоя Уэбб Спангенді сомдады. Сыншылар Уэббтің Спанген рөліндегі ойынын жоғары бағалады. Фильмде Кокс Спанген мен Вишестің өзіне-өзі қол жұмсау туралы келісімге келгендігі туралы теорияны ұсынады. 2007 жылы Вероника Шэноустың "Егеуқұйрықтар" әңгімесі 2007 жылғы Interstitial Arts Foundation антологиясында жарияланды. Бұл - Спангеннің өміріне негізделген панк-рок ертегісі. Шэноустың айтуынша, "Мен "Егеуқұйрықтар" әңгімесін панк тарихының жақындағы нұсқаларында қайтыс болған, психикалық ауруы бар, жасөспірім қызды қаралағанын көріп, ашуланғандықтан жаздым". 2010 жылы Алан Г. Паркердің "Кім Нэнсиді өлтірді?" атты деректі фильмі шықты, онда Вишес пен Спангеннің жақындарымен, соның ішінде Джон Холмстром, Дон Леттс, Глен Матлок және Хоуи Пайромен сұхбаттар бар. 2022 жылы "Pistol" мини-сериалы жарық көрді, онда Вишесті Луи Партридж ойнады. Мини-сериалда Вишес Спангеннің өлімінен кейін шатасқан күйде оянады және кешегі түнде болған жанжал туралы шамалы естеліктері бар. Ол Эмма Апплтон сомдаған Спангенді дәретханада өлі күйде табады және үрейленеді. Бұл нұсқа Вишестің Спангеннің қалай жарақаттанғанын есіне алмауы туралы айтқандарын қабылдайды.