Кіріспе
1315 жылы Швейцария Конфедерациясы құрылған кездегі шайқас
Швайц
Ури
Унтервальден
| қарсыласы2 = Австрия герцогтығы
| басшы1 = Вернер Штауффакер
| басшы2 = Леопольд I, Австрия герцогы
| күші1 = ~1,000 (Швайц)
| күші2 = ~2,000–3,000. 19 ғасырдағы Рудольф Ханхарттың есебінде Габсбургтер армиясында 9,000 адам болғандығы айтылады, ал тарихшы Ханс Дельбрюк 1907 жылы Габсбургтер армиясының құрамында негізінен жақсы жабдықталған және даярланған 2,000–3,000 рыцарь болғандығын мәлімдеді. Келли ДеВрис Дельбрюктің бағалауын қабылдайды. Швайц конфедерациясын Ури және Унтервальден конфедерациялары қолдады. Конфедерация күштерінің мөлшері белгісіз, шамамен 1,500–3,000–4,000 адамды құрады деп есептеледі. Карл фон Элгердің сөзіне сәйкес, конфедерация әскерлері рыцарьлар арасындағы шайқастардың салтына беймәлім болғандықтан, шегініп жатқан әскерлерді және қашуға мүмкіндігі жоқтарды аяусыз қырды. Ол кейбір жаяу әскерлердің швейцариялықтардың қатыгездігінен қорқып, көлге секіріп өліп қалғандарын жазды. Әгер көлі мен Саттель аралығындағы аймақ бүгінде Моргартен деп аталады, бірақ бұл атау шайқасқа байланысты.
Uri
Unterwalden
| combatant2 = Duchy of Austria
| commander1 = Werner Stauffacher
| commander2 = Leopold I, Duke of Austria
| strength1 = ~1,000 (Schwyz)
| strength2 = ~2,000 3,000 A 19th century account by Rudolf Hanhart states that there were 9,000 men in the Habsburg army, while historian Hans Delbrück stated in 1907 that the Habsburg army consisted of only 2,000–3,000 men and that these were mainly well trained and equipped knights. Delbrück's estimate is accepted by Kelly DeVries. The Confederates of Schwyz were supported by the Confederates of Uri and Unterwalden. The size of the Confederate force is unknown, with estimates ranging from 1,500 to around 3,000 4,000. According to Karl von Elgger, the Confederates, unfamiliar with the customs of battles between knights, brutally butchered retreating troops and everyone unable to flee. He records that some infantry preferred to drown themselves in the lake rather than face the brutality of the Swiss. The entire passage between Lake Ägeri and Sattel is now known as Morgarten, but this is in reference to the battle.
Алыптар қолдану
Моргартен шабуылында Швейцарияның ертедегі әскері үшін белгілі болған, яғни шүберектерге қарсы алғаш рет қолданылған атлетикалық қару – шүберектер туралы мәліметтер бар. 1350 жылы латын тілінде жазған Нюенбургтық Матиас Конфедерация жасақтары қолданған түрлі қаруды сипаттау үшін «jesa» терминін қолданады; бұл шүберектің ерте түріне сілтеме ретінде түсіндіріледі. Конрад Юстингер 1430 жылы неміс тілінде шүберектердің қолданылуын нақты айтады: «Швейцариялықтардың қолында ең қорқынышты қару-жарақ, халық тілінде «helnbarten» деп аталатын қару болды, олардың көмегімен тіпті ең жақсы қаруланған қарсыластар да пышақпен кесілгендей кесіліп, бөлшек-бөлшек болып кетті: бұл «шайқас» емес, бірақ аталған себептерге байланысты, герцог Леопольдтың адамдарын тау тұрғындарымен сойып, малға тірідей шауып салу сияқты бір нәрсе болды». Джон Гильмартиннің бағалауынша, «Британ энциклопедиясында» (2015, «Әскери технология», «1200–1500 жылдар аралығындағы жаяу әскер революциясы» бөлімі): «[Швейцариялықтар] осы шайқаста маңызды және тұрақты жаңалық ашты. Олар қарусыз адамның 200 см-лік шүберегімен қарулы адамды жеңе алатынын білді. Тамаша бейімделу қабілетін көрсетіп, олар шүберектің бір бөлігін 5,5 метрлік, кішкентай ұшы бар найзамен алмастырды. Енді рыцарьдың сүңгісінен озу мүмкін болмады, және рыцарь әскерінен гөрі әлдеқайда жақсы біріккен швейцариялықтар көп ұзамай қарулы, атқа отырған немесе аттан түскен адамдарды жеңе алатынын көрсетті, тіпті шамамен тең сандар болған жағдайда да. Пик құрамындағы тактикалық формацияны құру арқылы швейцариялықтар қазіргі жаяу әскер полкіне үлгі берді».
"[An] important and enduring discovery was made by the Swiss [at this battle. They] learned that an unarmoured man with a seven foot (200 cm) halberd could dispatch an armoured man at arms. Displaying striking adaptability, they replaced some of their halberds with the pike, an 18 foot [5.5 meter] spear with a small piercing head. No longer outreached by the knight's lance, and displaying far greater cohesion than any knightly army, the Swiss soon showed that they could defeat armoured men at arms, mounted or dismounted, given anything like even numbers. With the creation of the pike square tactical formation, the Swiss provided the model for the modern infantry regiment."
Салдары
1315 жылғы желтоқсанда Конфедерация мүшелері 1291 жылы берген одақ сертін жаңартты, соның нәтижесінде Конфедерация ішінде даму кезеңі басталды.