Кіріспе

Екі жалғаспайтын бөлікке бөлінген шоқжұлдыз, қытай астрономиясы бойынша Жылан шоқжұлдызы – солтүстік аспан жарты шарсындағы шоқжұлдыз. II ғасырдағы астроном Птолемей тізімдеген 48 шоқжұлдыздың бірі, ол Халықаралық астрономиялық одақ белгілеген 88 қазіргі шоқжұлдыздың бірі болып қала береді. Қазіргі шоқжұлдыздардың ішінде ол батыста Serpens Caput (Жылан Басы) және шығыста Serpens Cauda (Жылан Құйрығы) болып екі жалғаспайтын бөлікке бөлінген ерекшелігі бар. Бұл екі жартының арасында "Жылан ұстаушы" Офиух шоқжұлдызы орналасқан. Бейнелі бейнелерде жыланның денесі Офиухтың артынан, Serpens Caput-тағы Mu Serpentis пен Serpens Cauda-дағы Nu Serpentis аралығында суреттеледі. Серпенс шоқжұлдызындағы ең жарық жұлдыз – Серпенс Капуттағы қызыл алып жұлдыз Альфа Серпентис немесе Унукалай, оның шағылысқан шамасы 2,63-ке тең. Сондай-ақ, Серпенс Капутта Messier 5 шарлы шоғыры, сондай-ақ R Serpentis және Tau4 Serpentis айнымалы жұлдыздары орналасқан. Белгілі галактикааралық нысандарға ең тығыз галактикалар шоғырының бірі – Сейферттің Секстеті, прототиптік ультражарық инфрақызыл галактика Arp 220 және сақиналық галактикалар деп аталатын өте сирек галактикалар класының ең танымал нысаны – Хогтың Объектісі кіреді. Құс жолының галактикалық жазықтығының бір бөлігі Серпенс Кауда арқылы өтеді, сондықтан ол Қыран тұмандығы (IC 4703) және оған байланысты Мессье 16 жұлдыз шоғыры сияқты галактикалық терең аспан нысандарына бай. Бұл тұмандықтың өлшемдері 70 жарық жылы және 50 жарық жылы. Оның ішінде "Жаратылыс тіректері" орналасқан – үш шаң бұлты, олар Хаббл ғарыш телескопы түсірген суреті арқылы танымал болды. Басқа да таңғажайып нысандар: Қызыл шаршы тұмандығы, астрономияда шаршы пішінді нысандардың санаулы бірі; және Вестерхаут 40, молекулалық бұлт пен H II аймағынан тұратын, жақын жердегі жұлдыздардың пайда болу аймағы.

Тарих

Грек мифологиясында Серпенс – Асклепий есімді емші ұстаған жыланды бейнелейді. Аспанда Офиух шоқжұлдызы арқылы көрсетілген Асклепий бір кезде жыланды өлтірген, бірақ кейін екінші жылан оның өліміне жетпес бұрын оған тірілту шөбін қойғаннан кейін ол қайта тірілген. Жыландар жыл сайын терілерін тастағандықтан, ежелгі грек қоғамында олар қайта туудың символы ретінде белгілі болған, ал аңыз бойынша Асклепий өзі куә болған әдіс арқылы өлген адамдарды қайта тірілтетін. Бұл Серпенстің Офиухпен бірге болуының себебі болуы мүмкін, бірақ нақты себебі әлі толыққанды белгілі емес. Кейде Серпенс Офиухтың айналасын орап тұрғандай бейнеленген, бірақ көптеген атластар Серпенстің Офиухтың денесінің артынан немесе аяқтарының арасынан өтетінін көрсеткен. Қытай астрономиясында Серпенс жұлдыздарының көпшілігі Офиухта және Геркулестің бір бөлігінде орналасқан Тианси деп аталатын базарды қоршаған қабырғаның бөлігін көрсетеді. Серпенс қытай шоқжұлдыздарын да қамтиды. Құйрықтың екі жұлдызы Шиллудың – базар кеңсесі орналасқан мұнараның бөлігін білдіреді. Тағы бір жұлдыз құйрықта Liesi, яғни зергерлік дүкендерді көрсетеді. Басындағы бір жұлдыз (Му Серпентис) Тианруды – ханзаданың бала күтушісін, немесе кейде жаңбырды белгілейді.

Сипаттамалары

Серпенс – 88 қазіргі шоқжұлдыздың арасында аспанда екі бөлек аймаққа бөлінген жалғыз шоқжұлдыз: Серпенс Капут (бас) және Серпенс Кауда (құйрық). Бұл шоқжұлдыздың ерекшелігі – оның түсінігі үшін басқа шоқжұлдызға тәуелділігі; атап айтқанда, оны Жылан ұстаушы Офиух ұстап тұр. Серпенс Капут оңтүстікте Таразымен, батыста Қыз және Бутеспен, солтүстікте Корона Бореалиспен, шығыста Офиух пен Геркулеспен шектеседі; ал Серпенс Кауда оңтүстікте Сақимен, шығыста Қалқан және Аққумен, солтүстік және батыста Офиухпен шектеседі. Жалпы ауданы 636,9 шаршы градусқа тең, бұл 88 шоқжұлдыздың арасында 23-ші орынды иеленеді. Ол Солтүстік жартышардағы жаз айларында солтүстік және оңтүстік аспанда жақсы көрінеді. Оның негізгі жұлдыздық шоғыры 11 жұлдыздан тұрады, ал жалпы саны 108 жұлдыз 6,5 жұлдыздық шамадан аспайды, бұл қалың көзбен көрудің дәстүрлі шегі. Халықаралық астрономиялық одақ (IAU) 1922 жылы бұл шоқжұлдыз үшін "Ser" деген үш әріпті аббревиатураны бекітті.

Бас жұлдыздар

Жыланның жүрегінде Альфа Серпентис жұлдызы, шоқжұлдыздың ең жарқын жұлдызы орналасқан. Дәстүрлі атауы Унукальхай, ол K2III спектрлік типіндегі қызыл алып жұлдыз, шамамен 23 парсек қашықтықта орналасқан. Оның шамасы 2.630 ± 0.009, сондықтан оны тіпті жарық ластануы жоғары аймақтарда да жалаңаш көзбен көруге болады. Қызыл алып жұлдыздың маңында әлсіз серік айналып жүр, бірақ ол жалаңаш көзбен көрінбейді. Альфаның жанында 4.42 ± 0.05 шамалы Ламбда Серпентис орналасқан, ол Күнге ұқсас жұлдыз және тек 12 парсек қашықтықта орналасқан. Оның айналасында экзопланета бар. Серпенстің тағы бір күнге ұқсас жұлдызы – Пси Серпентистің негізгі жұлдызы, ол шамамен 14 парсек қашықтықтағы екіжүзді жұлдыз. Бета, Гамма және Иота Серпентис жұлдыздары жыланның басын белгілейтін ерекше үшбұрыш құрайды, ал Каппа Серпентис (нақты аты Гуджа) Гамма мен Иотаның арасында орналасқан. Төрт жұлдыздың ішіндегі ең жарқырағы, шамасы шамамен 3.67, Бета Серпентис – шамамен 160 парсек қашықтықтағы ақ негізгі тізбек жұлдызы. Бетамен физикалық байланысы бар 10-шамалы жақын жұлдыз болуы мүмкін, бірақ бұл әлі нақты емес. Бета мен Гамма арасында орналасқан Mira айнымалысы R Serpentis ең жоғары шамасында (5-шама) жалаңаш көзбен көрінеді, бірақ Mira айнымалыларына тән, ол 14-шамадан төмендей алады. Гамма Серпентис – F типіндегі субгигант, ол 11 парсек қашықтықта орналасқан, сондықтан өте жарық, оның шамасы 3.84 ± 0.05. Бұл жұлдыз Күнге ұқсас тербелістерді көрсетеді. Иота Серпентис – екіжүзді жұлдыздық жүйе. Жүрек пен бас арасындағы жылан денесінің бөлігін құрайтын Дельта Серпентис – Жерден 70 парсек қашықтықтағы көпжұлдыздық жүйе. Төрт жұлдыздан тұратын жүйенің Жерден көрінетін жалпы шамасы 3.79, бірақ екі жұлдыздың (жалпы шамасы 3.80) жарығы осы шаманың көп бөлігін құрайды. Бастапқы жұлдыз, ақ субгигант, Delta Scuti айнымалысы, оның орташа шамасы 4.23. Дельтаның жанында, түнгі аспанда да, кеңістікте де шамамен 70 парсек қашықтықта барий жұлдызы 16 Serpentis орналасқан. Жалаңаш көзбен көрінетін тағы бір айнымалы жұлдыз – Chi Serpentis, Альфа² Canum Venaticorum айнымалысы, ол Дельта мен Бета арасында орналасқан және шамамен 1.5 күн ішінде 5.33 шамасынан 0.03 шамаға дейін өзгереді. Chi Serpentis – химиялық жағынан ерекше жұлдыз. Серпенс Капуттағы жылан денесінің бөлігін құрайтын екі жұлдыз – Эпсилон және Му Серпентис, екеуі де үшінші шамадағы А типіндегі негізгі тізбек жұлдыздары. Екеуінің де ерекшелігі бар: Эпсилон – Am жұлдызы, ал Му – екіжүзді жұлдыз. Мудан сәл солтүстік-батысқа қарай орналасқан 36 Serpentis, А типіндегі негізгі тізбек жұлдызы. Бұл жұлдыздың да ерекшелігі бар: ол негізгі компоненті Ламбда Бутис жұлдызы болып табылатын екіжүзді жұлдыз, яғни оның құрамында Күнге ұқсас мөлшерде көміртек, азот және оттек бар, ал темір пік элементтері өте аз. Екінші жұлдыз рентген сәулелерін де шығарады. 25 Serpentis, Му Серпентистен бірнеше градус солтүстік-шығысқа қарай орналасқан, спектралық екіжүзді жұлдыз, ыстық B типіндегі алып жұлдыз бен А типіндегі негізгі тізбек жұлдызынан тұрады. Бастапқысы – баяу импульс беретін B жұлдызы, бұл жүйенің 0.03 шамаға дейін өзгеруіне себеп болады. Serpens Caput көптеген RR Lyrae айнымалыларын қамтиды, бірақ олардың көпшілігі кәсіби фотосуретсіз көрінбейді. Ең жарқырағы – VY Serpentis, оның шамасы 10-ға тең. Бұл жұлдыздың периоды ғасырға шаққанда шамамен 1.2 секундқа ұзарады. Басқа түрдегі айнымалы жұлдыз – Tau4 Serpentis, 87 күнде 5.89-дан 7.07 шамаға дейін соққан салқын қызыл алып жұлдыз. Бұл жұлдыз кері P Cygni профилін көрсетеді, онда жұлдызға түсетін салқын газ қалыпты эмиссия сызықтарының жанында қызылға қарай ығысқан сутегі сіңіру сызықтарын жасайды. Серпенстегі бірнеше жұлдыздарда планеталар бар екені анықталды. Ең жарқырағы – Омега Серпентис, ол Эпсилон мен Му арасында орналасқан, кем дегенде 1.7 Юпитер массасы бар қызғылт түсті алып жұлдыз. NN Serpentis, ақ жұлдыз бен қызыл жұлдыздан тұратын, ортақ қабығынан шыққан екіжүзді жұлдыз, тұтылу кезеңінде өзгерулерге себеп болатын екі планетасы болуы мүмкін. Оның планетасы болмаса да, HD 137510 күнге ұқсас жұлдызының қоңыр жұлдыз шөлінде қоңыр жұлдыз серігі бар екені анықталды. PSR B1534+11 – бір-бірін айналып жүрген екі нейтронды жұлдыздан тұратын жүйе, олардың бірі 37.9 миллисекундтық периоды бар пульсар. Шамамен 1000 парсек қашықтықта орналасқан бұл жүйе Альберт Эйнштейннің жалпы салыстырмалылық теориясын сынау үшін пайдаланылды, жүйенің салыстырмалылық параметрлері теориялық болжамдармен 0.2% - ға дейін сәйкес келеді. Жүйенің рентген сәулелері пульсар емес жұлдыздың пульсардың экваторлық жел тобымен қиылысқан кезде пайда болады және жүйенің орбитасы сәл өзгереді.

Тік жұлдыздар

Құйрықтағы ең жарқын жұлдыз, Эта Серпентис, Альфа Серпентистің негізгі жұлдызына ұқсас, себебі ол К класындағы қызыл алып жұлдыз. Дегенмен, бұл жұлдыз шамамен 2,16 сағаттық кезеңде күн сияқты тербелістерді көрсетеді. Серпенс Құйрығындағы астеризмді құрайтын қалған екі жұлдыз – Тета және Си Серпентис. Си, астеризм Му Серпентисіне қарай өтетін жерде, үш жұлдыздық жүйе құрайды. Бұл жүйедегі екі жұлдыздың жалпы шамасы шамамен 3,5-ке жуық, олар 2,2 миллисекундтік бұрыштық арақашықтығы бар спектроскопиялық қос жұлдызды құрайды, сондықтан оларды қазіргі заманғы құралдармен ажырату мүмкін емес. Негізгі жұлдызы стронцийдің артық мөлшерін қамтиды. Офиухтың шекарасына жақын жерде Зета, Ну және Омикрон Серпентис орналасқан. Үшеуі де 4-ші шамадағы негізгі тізбек жұлдыздары, Ну және Омикрон жұлдыздары А спектральді типіне, ал Зета жұлдызы F спектральді типіне жатады. Ну жалғыз жұлдыз, ал Омикрон 0,01 шамадағы амплитудалық өзгерістері бар Дельта Скути айнымалысы. 1909 жылы Омикронның жанында симбиотикалық нова RT Serpentis пайда болды, бірақ оның ең жоғары шамасы 10-ға ғана жетті. 59 Serpentis жұлдыздық жүйесі, сондай-ақ d Serpentis деп те аталады, үштік жұлдыздық жүйе болып табылады, ол А типіндегі жұлдызды, қызғылт сары алып жұлдызды және қызғылт сары алып қосалқы жұлдызды қамтитын спектроскопиялық қос жұлдызды қамтиды. Жүйе 5,17 және 5,2 шамалары арасындағы жарықтықтағы тұрақсыз өзгерістерді көрсетеді. 1970 жылы 59 Serpentis-тен сәл солтүстікке қарай FH Serpentis новасы пайда болды, оның ең жоғары жарықтығы 4,5-ке жетті. Сондай-ақ, 59 Serpentis-тің жанындағы Серпенс бұлтында бірнеше Орион айнымалылары бар. MWC 297 – 1994 жылы үлкен рентген сәулелі жарқындықты көрсеткен және тыныш күйге оралғанға дейін рентген сәулесінің жарықтығы бес есе өскен Гербиг Be жұлдызы. Жұлдыздың айналасында жұлдыздық диск бар. Бұл аймақтағы тағы бір Орион айнымалысы – VV Serpentis, ол Дельта Скути пульсацияларын көрсететін Гербиг Ae жұлдызы. VV Serpentis, MWC 297 сияқты, оны қоршаған шаңды дискке ие екені анықталды, сонымен қатар ол UX Orionis жұлдызы, яғни оның жарықтығында тұрақсыз өзгерістер бар. HR 6958 жұлдызы, сондай-ақ MV Serpentis деп те аталады, ол Alpha2 Canum Venaticorum айнымалысы, оны қалың көзбен көруге болады. Жұлдыздың металдық байлығы темірдің ең жоғары деңгейіндегі металдардың көпшілігі үшін Күннен он есе жоғары, ал ауыр элементтер үшін 1000 есеге дейін жоғары. Сондай-ақ, оның құрамында кремнийдің артық мөлшері бар екені анықталды. HD 172365 – ашық шоғыр IC 4756-да литийдің көп мөлшерін қамтитын көк түсті артта қалған жұлдыз, оны қалың көзбен көруге болады. IC 4756 шоғырында орналасқан HD 172189, 5,70 күндік кезеңмен алмасуға болатын Алгол айнымалысы. Жүйенің негізгі жұлдызы да Дельта Скути айнымалысы, ол бірнеше пульсациялық жиіліктерге ұшырайды, бұл тұтылулармен бірге жүйенің шамамен оннан бір шамамен өзгеруіне әкеледі. Галактикалық жазықтық арқылы өтетіндіктен, Serpens Cauda көптеген ірі OB жұлдыздарын қамтиды. Олардың бірнешеуі, мысалы, NW Serpentis, ертедегі Be жұлдызы, біршама өзгермелі екені анықталды. Өзгерімпаздық қызықты; бір зерттеуге сәйкес, бұл Бета Цефеидің айнымалылары мен баяу импульс беретін В жұлдыздарының арасындағы алғашқы табылған гибридтердің бірі болуы мүмкін. HD 167971 (MY Serpentis) – бұл қалың көзбен көрінбесе де, өте ыстық үш O типіндегі жұлдыздан тұратын Beta Lyrae айнымалы үштік жүйе. NGC 6604 шоғырының мүшесі, екі тұтылу жұлдызы да көк алыптар, біреуі өте ерте спектрлік типтегі O7.5III. Қалған жұлдыз – көк алып немесе супергигант, соңғы О немесе ерте В спектрлік типі. HD 166734 жүйесі де эклиптикалық қос жұлдыз болып табылады, ол бір-біріне айналып жүрген екі O типіндегі көк супергиганттардан тұрады. Массасы мен температурасы жағынан экстремалдылығы аз HD 161701, бұл B типіндегі негізгі және Ap екіншілік спектрлік қос жұлдыз, бірақ ол сынап пен марганецтің артық мөлшерінде жұлдыздан және Ap жұлдызынан тұратын жалғыз белгілі спектрлік қос жұлдыз. Бүркіт тұмандығының оңтүстігінде, Ақсақалмен шекарада, W Serpentis эклиптикалық қос жұлдызы орналасқан, оның негізгісі – екіншісімен өзара әрекеттесетін ақ алып. Жүйеде аккрециялық диск бар екені анықталды және ол ерекше күшті ультракүлгін спектрлік сызықтары бар эклиптикалық қос жүйелер – Serpentids-тің алғашқы табылғандарының бірі болды. Мұндай Серпентидтер ертерек эволюциялық фазада және алдымен қос мерзімді айнымалыларға, содан кейін классикалық Алгол айнымалыларына дамиды деп күтілуде. Бүркіт тұмандығының жанында WolfRayet қос жұлдызынан және ыстық O типіндегі субгиганттан тұратын CV Serpentis тұмандылығы бар. Жүйені шақ тәрізді тұмандық қоршап тұр, ол бастапқы Wolf-Rayet фазасында пайда болған. Жүйенің тұтылулары тұрақсыз өзгереді, және оның себебіне қатысты екі теория бар болғанымен, екеуі де қазіргі уақыттағы жұлдыздар туралы түсінікпен толық сәйкес келмейді. Serpens Cauda бірнеше рентгендік қос жұлдыздарды қамтиды. Олардың бірі, GX 17+2, төмен массалы рентгендік қос жұлдыз, ол нейтронды жұлдыздан және, барлық төмен массалы рентгендік қос жұлдыздардағыдай, төмен массалы жұлдыздан тұрады. Жүйе Sco сияқты Z көзі ретінде жіктеліп, оның аккрециясы Эддингтон шегіне жақын екенін білдіреді. Жүйе сондай-ақ шамамен 3 күн сайын 3,5 K жолақты шамамен жарықтанады, бұл синкротрон сәулесінің болуына байланысты болуы мүмкін. Тағы бір төмен массалы рентгендік қос жұлдыз, Serpens X 1, кейде рентгендік жарқындықты бастан кешіреді. Олардың бірі шамамен төрт сағатқа созылды, бұл "ауыр элементтер мұхитында" көміртектің жануымен түсіндірілуі мүмкін. Φ 332 (Finsen 332) – 18:45 / +5°30' координаталарындағы кішкентай және анықтау қиын қос-қос жұлдыз, оны Оңтүстік Африкалық астроном Уильям Стивен Финсен «Твидлди» және «Твидлдум» деп атады, ол 1953 жылғы жаңалығында шамамен бірдей бұрыштық арақашықтықтар мен бөлінулерге таң қалды. Gliese 710 – шамамен 1,29 миллион жылдан кейін Күн жүйесіне өте жақын өтетін жұлдыз.

Бас нысандары

Галактикалық жазықтық Серпенстің осы бөлігінен өтпейтіндіктен, одан тыс көптеген галактикаларды көруге болады. Дегенмен, Серпенс Капутта Құс жолы галактикасының бірнеше құрылымдары бар, мысалы Мессье 5, α Серпентистен оңтүстік-батысқа қарай шамамен 8° қашықтықта орналасқан шарлы шоғыр, 5 Серпентис жұлдызының жанында. Жақсы жағдайда ол тек қана ашық көзбен көрінеді және шамамен 25 000 жарық жылы қашықтықта орналасқан. Мессье 5 көптеген белгілі RR Lyrae өзгермелі жұлдыздарын қамтиды және ол бізден 50 км/с жылдамдықпен алыстауда. Шоғыр екі миллисекундтық пульсарды қамтиды, олардың бірі екіжұлдыздан тұрады, бұл шоғырдың нақты қозғалысын өлшеуге мүмкіндік береді. Екіжұлдыздық жүйе нейтрондық дегенерацияланған затты түсінуге көмектеседі; егер расталса, қазіргі медиандық масса мұндай заттың кез келген «жұмсақ» күй теңдеуін жоққа шығарады. Бұл шоғыр нейтринодағы магниттік дипольдық моменттерді тексеру үшін пайдаланылды, бұл аксион сияқты кейбір гипотетикалық бөлшектер туралы мәлімет беруі мүмкін. Мессье 5 шоғырындағы ең жарық жұлдыздар шамамен 10,6 шамасында, ал шарлы шоғырды алғаш рет 1791 жылы Уильям Гершель байқаған. Тағы бір шарлы шоғыр – Паломар 5, Мессье 5-тен оңтүстікке қарай орналасқан. Көптеген жұлдыздар бұл шарлы шоғырды Құс жолының тартылысының әсерінен тастап кетіп, 30 000 жарық жылынан асатын құйрықты қалыптастырады. Оның жасы 11 миллиардтан асады. Сонымен қатар, ол тасқын әсерінен тегістеліп, бұрмаланған. L134/L183 – бұл қара бұлт кешені, үшінші бұлтпен бірге галактикалық жазықтықтан 36 градус қашықтықта орналасқан бір бастапқы бұлттың бөлшектерінен қалыптасқан болуы мүмкін, бұл қара бұлттар үшін үлкен қашықтық. Бүкіл кешен шамамен 140 парсек қашықтықта орналасқан. L183, сондай-ақ L134N деп аталады, бірнеше инфрақызыл көздерге үйі болып табылады, бұл бұлт ядролары мен жұлдызға дейінгі ядролар арасындағы жиырылу фазасының алғашқы байқауын ұсынатын жұлдызға дейінгі көздерді көрсетеді деп есептеледі. Ядро үш аймаққа бөлінген, олардың жалпы массасы шамамен 25 күн массасына тең. Құс жолынан тыс жерде Серпенс Капутта әуесқой астрономдар үшін терең аспандағы жарық нысандар жоқ, 10-шы шамадан жоғары ештеңе жоқ. Ең жарық нысан – NGC 5962, спиральді галактика, шамамен 28 мегапарсек қашықтықта орналасқан, көрінетін шамасы 11,34. Галактикада екі супернова байқалды, ал NGC 5962 галактикасының екі спутник галактикасы бар. NGC 5921 – бұл біршама әлсіз, ол 21 мегапарсек қашықтықта орналасқан LINER типіндегі белсенді галактикалық ядросы бар спиральді галактика. Бұл галактикада 2001 жылы II типтегі супернова байқалды және SN 2001X деп аталды. NGC 5964 және NGC 6118 спиральдары одан да әлсіз, соңғысы SN 2004dk суперновасының қожайыны. Жерден 600 миллион жарық жылы қашықтықта орналасқан Хоагтың нысаны сақиналы галактикалар деп аталатын өте сирек кездесетін галактикалар тобының мүшесі. Сыртқы сақина негізінен жас көк жұлдыздардан, ал ядросы ескі сары жұлдыздардан тұрады. Оның пайда болуы туралы басым теория – бұл ата-баба галактикасы галактиканың үйлесімділігін сақтауға тым үлкен жылдамдықты ие болған және сондықтан оқшауланған, тосқауылмен шарланған спиральді галактика болды. Сейферттің секстеті – бұл алты галактикадан тұратын топ, оның төртеуі гравитациялық өзара әрекеттеседі, ал екеуі үлкен қашықтығына қарамастан топтың бір бөлігі болып көрінеді. Гравитациялық байланыстағы шоғыр Жерден 190 миллион жарық жылы қашықтықта орналасқан және шамамен 100 000 жарық жылы, бұл Сейферттің секстетін ең тығыз галактикалар тобының біріне айналдырады. Астрономдар бір-бірімен әрекеттесетін төрт галактика бір-бірімен қосылып, үлкен эллипстік галактика пайда болады деп болжайды. 3C 326 радио көзінің пайда болуы алдымен алып эллипстік галактикадан басталады деп есептелді. Алайда 1990 жылы бұл көздің солтүстікке қарай бірнеше доғалық секундқа жақын жарық, кіші галактика екені анықталды. 3C 326 N деп аталатын бұл нысанда жұлдыздар түзілуіне жеткілікті газ бар, бірақ радиогалактика ядросының энергиясына байланысты тежеліп жатыр. Галактикалар шоғырының одан да үлкені – қызыл ауытқу 0,0354 Абел 2063. Бұл шоғыр галактикалардың радиалдық жылдамдығын өлшеу және Abell 2063 орталығындағы cD галактикасының орналасуы негізінде жақын маңдағы галактикалар тобы MKW 3s-пен өзара әрекеттеседі деп есептеледі. MKW 3s-тің ортасындағы белсенді галактика NGC 5920 радиоактивтілігінен ыстық газдың көпіршігін құрап жатқан көрінеді. 5-ші шамадағы жұлдыз Пи Серпентистің жанында AWM 4 шоғыры орналасқан, онда шоғыр ортасында металдардың артық мөлшері бар. Орталық галактика NGC 6051 радиогалактика болып табылады және бұл байытуға жауапты болуы мүмкін. AWM 4 сияқты, Abell 2052 шоғыры орталық cD радиогалактикасын, 3C 317-ні қамтиды. Бұл радиогалактика белсенділік кезеңінен кейін 200 жылдан кем уақыт өткен соң қайта іске қосылған деп саналады. Галактикада 2002 жылға қарай 40 000-нан астам шарлы шоғырлар белгілі, бұл кез келген галактика үшін ең жоғары көрсеткіш. Екі квазардан тұратын және 5 доғалық секундтан кем айырылысқа ие 4C 11.50 квазар жұбы аспандағы ең жақын квазар жұбының бірі болып табылады. Алайда, екеуінің де айқын түрде әртүрлі қызыл ауытқулары бар, сондықтан олар байланыссыз. Жұптың алдыңғы мүшесі (4C 11.50 A) артқы компоненттен (4C 11.50 B) жарықты сындыруға жеткілікті массаға ие емес, бірақ өзінің нағыз серігіне ие. Одан да ерекше галактика жұбы – 3C 321. Бұрынғы жұптан айырмашылығы, 3C 321 құрамындағы екі галактика бір-бірімен әрекеттеседі және бірігу процесінде. Екеуі де белсенді галактикалар болып көрінеді; негізгі радиогалактика бұрынғысының сәулесі арқылы соңғысының аса массивті қара тесігіне материал жіберу арқылы екіншісіндегі белсенділіктің себебі болуы мүмкін. Гравитациялық линзалаудың мысалы радиогалактика 3C 324-те табылды. Алдымен бірнеше рет шамадан тыс жарқыраған радиогалактика деп есептелген, z = 1,206 қызыл ауытқуы бар, 1987 жылы ол шындығында екі галактика екені анықталды, радиогалактика жоғарыда аталған қызыл ауытқуда басқа галактикамен линзаланған. Бірінші рет көп суреттелген радиогалактика ашылған, көздің ядросынан түсетін көрінетін және ультракөк сәуле шығарылымын жабатын шаң жолағы бар эллипстік галактика болып көрінеді. Одан да қысқа толқындарда BL Lac нысаны PG 1553+113 гамма сәулелерінің көп мөлшерін шығарады. Бұл нысан 2007 жылға қарай ТэВ диапазонындағы энергиямен фотондарды шығаратын ең алыс нысан болып табылады. Спектрі ерекше, гамма сәуле спектрінің кейбір диапазондарында қатаң шығарылым, ал басқаларында жұмсақ шығарылыммен қарама-қарсы. 2012 жылы нысан гамма сәуле спектрінде жарқылдады, екі түнге сәулеленуі үш есе өсті, бұл қызыл ауытқуды z = 0,49 ретінде дәл өлшеуге мүмкіндік берді. Серпенс Капутта бірнеше гамма сәулелік шашыраулар (GRB) байқалды, мысалы GRB 970111, байқалған ең жарқын GRB-лардың бірі. Бұл GRB-мен байланысты оптикалық уақытша оқиға табылмады, оның қарқындылығына қарамастан. Хост галактикасы бастапқыда табу қиын болды, бірақ қазір хосттың z = 0,657 қызыл ауытқуы бар Seyfert I галактикасы екені белгілі болды. GRB-ның Х-сәулелік соңғы сәулесі де басқа әлсіз GRB-ларға қарағанда әлдеқайда әлсіз болды. Одан да алыс GRB 060526 (қызыл ауытқу z = 3,221), одан Х-сәулелік және оптикалық соңғы сәулелер анықталды. Бұл GRB ұзаққа созылған GRB үшін өте әлсіз болды.

Құйрық нысандары

Галактикалық жазықтықтың бір бөлігі құйрық арқылы өтеді, сондықтан Серпенс Коудада Құс жолы галактикасының терең аспан нысандарына толы. Бүркіт тұмандығы және оған байланысты жұлдыз шоғыры, Мессье 16, Галактикалық орталыққа қарай Жерден шамамен 5700 жарық жылы қашықтықта орналасқан. Тұмандықтың көлемі 70 жарық жылына 50 жарық жылы. Оның ішінде "Жаратылыс тіректері" бар. Бүркіт тұмандығында туылып жатқан жұлдыздар, шамамен 5 миллион жылдық жасқа ие жұлдыздармен бірге, орташа температурасы 45000 кельвинге жетеді және шаң бағаналарын жоятын көп мөлшерде радиация шығарады. Мессье 16-дан солтүстікке қарай, шамамен 2000 парсек қашықтықта, 100-ден астам OB жұлдызы бар Serpens OB2 OB бірлестігі орналасқан. Шамамен 5 миллион жыл бұрын пайда болған бұл бірлестікте әлі де жұлдыздар туылып жатқан аймақтар бар сияқты, ал оның жұлдыздарының жарығы HII аймағы S 54-ті жарықтандырады. Бұл HII аймағында ашық шоғыр NGC 6604 орналасқан, ол айналадағы OB бірлестігімен бірдей жаста, және шоғыр қазір оның ең тығыз бөлігі деп есептеледі. Бұл шоғыр галактикалық дискі мен галактикалық галоның газдың өзара әрекеттесуінен пайда болған иондалған газдың жылулық шығырынан тұрған сияқты. (Жақын маңда орналасқан HD 171586 жұлдызының байланысы жоқ.) 440 парсек қашықтықта орналасқан шоғырдың жасы шамамен 800 миллион жыл, ашық шоғыр үшін өте ескі. Серпенс Коудада Құс жолының болуына қарамастан, бір шарлық шоғырды табуға болады: NGC 6535, жалаңаш көзбен көрінбесе де, Зета Серпентистен солтүстікке қарай шағын телескоптар арқылы көруге болады. Шарлық шоғыр үшін өте кішкентай және сирек, бұл шоғырда RR Lyrae айнымалы жұлдыздары жоқ, бұл шарлық шоғыр үшін ерекше. MWC 922 – планеталық тұмандықпен қоршалған жұлдыз. Оның Қызыл Төртбұрыш тұмандығына ұқсастығы үшін Қызыл Төртбұрыш тұмандығы деп аталды, планеталық тұмандық экваторлық аймақтарының айналасында қараңғы жолақпен, дерлік төртбұрышты болып көрінеді. Бұл тұмандықта SN 1987A суперновасында көрінгенге ұқсас концентрлі сақиналар бар. MWC 922 өзі FS Canis Majoris айнымалы жұлдызы, яғни бұл өте жарық сутегінің эмиссиялық сызықтарын және таңдамал тыйым салынған сызықтарын қамтитын Be жұлдызы, бұл жақын қос жұлдыздың болуынан туындауы мүмкін. Си Серпентистің шығысында тағы бір планеталық тұмандық, Абел 41, оның ортасында MT Серпентис екі жұлдызы бар. Бұл тұмандықтың биполярлық құрылымы бар сияқты, және тұмандықтың симметрия осі жұлдыздардың орбиталық жазықтығына перпендикуляр сызықтан 5° ішінде екені анықталды, бұл екі жұлдыз бен биполярлық планеталық тұмандықтар арасындағы байланысты күшейтеді. Жұлдыздық жас спектрінің екінші шетінде L483 – бұл қараңғы тұмандық, онда протожұлдыз IRAS 18418 0440 орналасқан. 0 класты протожұлдыз ретінде жіктелсе де, мұндай объект үшін ерекше ерекшеліктері бар, мысалы, жоғары жылдамдықты жұлдыздық желдің болмауы, және бұл объект 0 және I кластар арасында өтуде деп ұсынылған. Протожұлдыздың айналасында өзгермелі тұмандық бар, бірақ ол тек инфрақызыл жарықта ғана көрінеді. Серпенс бұлты – Серпенс Коуданың оңтүстік бөлігінде орналасқан, жұлдыз тудыратын массивті молекулалық бұлт. Екі миллион жыл бұрын пайда болған және 420 парсек қашықтықта орналасқан бұл бұлтта Serpens FIRS 1 және Serpens SVS 20 сияқты көптеген протожұлдыздар бар екені белгілі. Серпенс Оңтүстік протокластерін NASA-ның Спитцер ғарыш телескопы бұлттың оңтүстік бөлігінде тапты, және бұл аймақта жұлдыздардың тууы жалғасып жатқан сияқты. Жұлдыздар тууының тағы бір орны – Вестерхаут 40 кешені, молекулалық бұлтқа жақын орналасқан көрнекті HII аймағынан тұрады. 500 парсек қашықтықта орналасқан бұл жұлдыз тудыратын ең жақын аймақтардың бірі, бірақ молекулалық бұлт HII аймағын жасырып, оны және оның ішіндегі шоғырын көруді қиындатады, сондықтан ол басқалары сияқты зерттелмеген. Ондағы шоғырланған шоғырда, ықтимал, 0,1 Күн массасынан жоғары 600-дан астам жұлдыз бар, бірнеше ірі жұлдыздар, соның ішінде кем дегенде бір О типті жұлдыз HII аймағын жарықтандыруға және көпіршік құруға жауапты. Бұл AGN рентген спектрінде өте өзгермелі болып табылды. Бұл орталықтағы супермассивті қара тесіктің, әрине Керр қара тесігінің табиғатына жарық түсіруге мүмкіндік берді. Квазар ультражарықты инфрақызыл галактикадан классикалық радиотыныш квазарға өтуі мүмкін, бірақ бұл теорияда проблемалар бар, және объект қазіргі классификациялық жүйелерде толыққанды жатпайтын ерекше объект болып көрінеді. Блазар радио толқынында алты және он жылдық екі кезеңде периодты өзгергіштік көрсетеді.

Метеорлар жауын

Серпенс шоқжұлдызынан екі күндізгі метеор шашырауы көрінеді, олар – Омега Серпентидтері мен Сигма Серпентидтері. Екі шашырау да 18-25 желтоқсан аралығында өте қарқынды болады.