Кіріспе

Қылмыстық құқық бұзушылықтар класы

Зиян келтіру немесе қасақана зиян келтіру – түрлі заңдық юрисдикцияларда әртүрлі анықталатын қылмыстық құқық бұзушылықтар класы. Бұл құқық бұзушылықтар көбінесе халық арасында вандализм деп аталатын әрекеттерге байланысты болғанымен, заң тұрғысынан вандализм мен зиян келтіру арасында айырмашылық болуы мүмкін. Сөздің этимологиясы көне француз тілінен келген, «жамандық», «нашар аяқталу» мағынасын білдіретін сөздерден тараған.

Канада

Еліміздің Қылмыстық кодексі бұзақылықты (мischief) аралас қылмыс ретінде қарастырады, егер бұзақылық адам өміріне нақты қауіп тудырса, мүліктерінен айыру және өмір бойы бас бостандығынан айыруға дейін жазаланады. Полиция уақытын зейінсіз пайдалану – бұл полиция уақытын ысырап ету қылмысы.

Шотландия

Зардап келтіру Шотландияның ортақ құқығына қарсы жасалған қылмыс болып табылады. Қылмыс жасалуы үшін мүлікке нақты зиян келтіру міндетті емес; осы әрекеттің нәтижесінде туындаған қаржылық зиян жеткілікті. Бұл вандализмнен өзгеше, онда қылмысты құру үшін мүлікке нақты зиян келтіру қажет, соңғысы 1995 жылғы Қылмыстық заң (Біріктірілген) (Шотландия) заңының 52-бабында белгіленген.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-тың қылмыстық құқығында, зиян келтіру – мүлікке қарсы жасалатын қылмыс, көбінесе мүлікті қасақана немесе салғырт түрде зақымдау, бүлдіру, өзгерту немесе жоюмен байланысты. Көбінесе вандализм және граффити түрлері кездеседі. Штат заңдарымен реттелетін зиян келтіру, егер қылмыстық әрекет жасаушының мұндай құқығы болмаса немесе оның бар екеніне сенуге ақылға қонымды себеп болмаса, басқа біреудің мүлігіне қасақана немесе салғырт түрде зақым келтіргенде, басқа біреудің мүлігін жоюға қасақана қатысқанда немесе басқа біреудің мүлігін салғырт түрде зақымдауға немесе жоюға қатысқанда жасалады.