Реджинальд Перриннің құлауы мен қайта тірілуі

Кіріспе

Британдық телеситуациялық комедиясы (1976–1996)
1970-ші жылдардағы түпнұсқа серия

«Реджинальд Перриннің құлдырауы мен көтерілуі» – Леонард Росситердің басты рөлде ойнаған британдық телеситуациялық комедиясы. Дэвид Ноббс жазған романдар сериясына негізделген 1976-1979 жылдар аралығында үш серия шығарылды. Ноббс алғашқы романнан бірінші серияның сценарийін бейімдеді. Кейбір қосымша сюжеттер теледидар үшін тым қараңғы немесе ашық болып саналды және олар жұмсатылды немесе алынып тасталды. 1996 жылы Ноббс жазған төртінші серия, «Реджинальд Перриннің мұрасы» жарық көрді. Оқиға 46 жастағы орта буын менеджері Реджинальд «Реджи» Перриннің өміріне қатысты. Ол Sunshine Desserts компаниясындағы жұмысының мәнсіздігінен туындаған ерекше мінез-құлыққа итермелейді. Бұл телеситуациялық комедия сол дәуірдегі басқаларынан өзгеше болды, олар көбінесе шаруашылықтық, орта таптық қалалық отбасылық өмірге негізделген. Серияның алғашқы романы «Реджинальд Перриннің өлімі» 1975 жылы жарық көрді. Кейінгі басылымдар телесериалдың атауымен сәйкес қайта аталды. «Реджинальд Перриннің оралуы» (1977) және «Реджинальд Перриннің жақсы әлемі» (1978) романдары Ноббс екінші және үшінші телесериалдарға бейімдеу үшін жазды; Росситер сериалды романдарға негізделгеннен кейін ғана дамытқысы келді. Джон Кантердің түпнұсқа романдарының жаңа қойылымы, телесериалдағы күрделіліктерсіз, 2022 жылдың қараша айында BBC Radio Four радиосында көрсетілді.

Бірінші серия (8 қыркүйек - 20 қазан 1976)

Бірінші серия Ноббс романы «Реджинальд Перриннің өліміне» негізделген, телесериалмен байланыстыру үшін «Реджинальд Перриннің құлдырауы мен көтерілуі» деп қайта аталды; ол ауыстыру атауын сақтайды. Реджинальд Иолант Перрин орта жастағы дағдарыстан зардап шегіп, өзінің сұрдымды өмірінен қашып құтылуға тырысады. Ол 12 Coleridge Close мекенжайында тұрады, ол Лондонның оңтүстігіндегі Климторп деген шағын қалашықтағы «Ақындар аллеясының» бір бөлігі, бұл аудан айналасындағылардан тек көшелеріне белгілі ақындардың есімдері берілгендіктен ғана ерекшеленеді. Анықтамалар бойынша, бұл Теддингтонмен шамамен сәйкес келер еді (бірақ 1-эпизодта ол Норбитон теміржол станциясына кіргені көрінеді). Ол Sunshine Desserts компаниясына жұмысқа барып, сату жетекшісі болып жұмыс істейді. Ол әр таңертең 11 минут кешігеді (кейін бұл кешігу 17, содан кейін 22 минутқа дейін артты), бірақ әр таңертең әртүрлі себептер келтіреді. Бұл себептер көбінесе өте таңғажайып болады («Жаңа Мальдендегі бұзылған қосылым қорабы» ең сенімділерінің бірі), бұл Британдық теміржолының құлдырауын және оның өзінің психикалық денсаулығының нашарлауын көрсетеді. Ол Sunshine Desserts деген жазудың астындағы кеңсе ғимаратына кіреді, ал серия дамыған сайын жазудағы әріптер бірте-бірте жоғалады. «Реджи», оның жақын достарының бірі, Уолтер Митти стилінде арман көреді. Оқиғаның бір бөлігі оның басындағы дауыстардың не айтқанын көрсетеді. Ол әйеліне сүйіспеншілікпен қарағанымен, хатшысы Джоан Грингросс туралы қиялдарға беріледі. Мінез-құлқы нашарлаған сайын, Реджи «көк» сияқты сөздерді айтпастан хаттарды диктанттауға шамасы келмейді. Джоан мұндай назарға қуанышпен келеді және дене бітімін көрсету үшін поздарын өзгертеді. Өнімді зерттеу бөлімінің есебінде сатиралық түрде көрсетілген ерекше өнімдерді сату бойынша үздіксіз маркетингтік кампаниялар, Реджидің қатал бастығы «CJ» және оның жағымпаз қол астындағыларымен қарым-қатынасы оны ақылдан шығарады. Нәтижелерге мән бермей, ол клиенттерге қарапайым және кемсітетін жауаптарды диктанттайды. Үйде де жағдай жақсы емес. Әйелі Элизабетпен жылы қарым-қатынаста болғанына қарамастан, ол импотенциядан зардап шегеді. Жұмыстағы қысым күшейген сайын, оның дисфункционалды туыстарымен қарым-қатынасы нашарлайды. Оның жеңешесі Джимми және күйеу баласы Том екеуі де қабілетсіз болып көрінеді. Томның саяси дұрыстығы оның мақтандығын күшейтеді. Реджи бірнеше абайсыздықтар жасағаннан кейін, оның ішінде сафари паркіндегі арыстан қорабында көліктен түсіп, жағажайда киімдерін және жеке заттарын қалдырып, өзін-өзі өлтіруге тырысады. Бұрын ол CJ-ге «қан төгіледі» деген сөздері бар анонимді қауіпті жібереді және CJ балық аулап жатқанда логанберри эссенциясын өзенге құяды. CJ құлап түседі, ал компанияның қабілетсіз дәрігері, доктор Морриси, оны қайтыс деп жариялайды. CJ бір көзін ашып: «Сен жұмыстан босадың!» дейді. Әртүрлі кейіпкерлерге айналып, Реджи өмірдің қарапайым және мақтанды жақтарымен қатар келеді. Тек қана тіссіз шаруа ретінде ол канализация зауытында жұмыс істеп, шошқаларға қарап қанағаттанады. Әйелін сағынып, ол Оңтүстік Америкадан оралған Мартин Уэлборнның рөлін қабылдап, оны көруге барады. Ол әлі де оны сүйетінін түсінеді. Элизабет оның маскасын ашады және оны қайтарып алғанына қуанады.

The first series was based on Nobbs' novel The Death of Reginald Perrin, retitled The Fall and Rise of Reginald Perrin to tie in with the television series; it retains the replacement title. Reginald Iolanthe Perrin is suffering a midlife crisis and tries to escape his dreary life. He lives at 12 Coleridge Close, part of the 'Poets Estate' in a south London suburb called Climthorpe, a development differing from those around it only by having its streets named after famous poets. From references, it would have approximately coincided with Teddington (although in episode 1, he is seen entering Norbiton railway station). He commutes to Sunshine Desserts, where he works as a sales executive. Each morning he is 11 minutes late (this increased to 17 then 22 minutes with subsequent series), yet each morning he gives a different excuse. These become increasingly bizarre ("defective junction box, New Malden" being one of the more plausible ones), reflecting the decline of British Rail and of his own mental health. He enters the office building under the Sunshine Desserts sign which, as the series progresses, loses more and more of its letters. "Reggie", as he is known, daydreams in Walter Mitty style. Part of the narrative demonstrates what voices in his head are saying. Although he appears to love his wife, he fantasises about his secretary, Joan Greengross. As his behaviour becomes more erratic, Reggie is unable to dictate letters without uttering words like "breast". Far from being offended, Joan welcomes the attention, adjusting her posture to show off her figure. The endless marketing campaigns for bizarre products, satirised in reports from the product research department, combine with Reggie's relations with his oppressive boss 'CJ' and his yes man subordinates to drive him over the edge. Ceasing to care about the consequences, he dictates offensive and condescending replies to customers. At home, things are no better. Despite his warm relationship with his wife Elizabeth, he suffers from impotence. As pressures at work build, relations with his dysfunctional relatives deteriorate. His brother in law Jimmy and son in law Tom are both presented as incompetent. Tom's political correctness emphasises his pomposity. After Reggie commits a few reckless acts, including getting out of his car in the lion enclosure at a safari park, he fakes suicide by leaving clothes and personal effects on a beach. Before this he sends CJ an anonymous threat containing the words "blood will flow" and dumps loganberry essence into a stream while CJ is angling. CJ collapses and the incompetent company doctor, Doc Morrisey, pronounces him dead. CJ opens one eye and says, "You're fired!" Assuming disguises, Reggie encounters more of the banal and pompous side of life. Only as a buck toothed farm labourer does he find fulfilment working in a sewage works and looking after pigs. Missing his wife, he assumes the identity of Martin Wellbourne, returned from South America, and visits her. He realises he still loves her. Elizabeth, seeing through his disguise, is happy to have him back.

Екінші сериясы (1977 жылдың 21 қыркүйегі мен 2 қарашасы)

Екінші серияда (Реджинальд Перриннің оралуы) Реджи Мартин Велборн болып жүргенінен шаршап, тағы да Реджи болғысы келеді. Ол өзінің кім екенін отбасына жариялайды (бірақ әйелі мен қызы бұл жайлы бұрыннан біледі). С.Ж. Док Моррисиден ол Реджи екенін естіген соң, екеуін де жұмыстан шығарады. Элизабет Sunshine Desserts компаниясында жұмыс істеуге кетеді, ал Реджи шошқа шаруашылығына қайта оралады. Бірақ Реджидің жұмыс берушісі оның жасаған өзіне-өзі қол жұмсауын білгеннен кейін екеуін де жұмыстан босатады, сондай-ақ Элизабет Sunshine өнімдерінің шындығын жазып, бейшара хат жібереді. Содан кейін Реджи Grot деп аталатын дүкен ашады, онда еш пайдасы жоқ заттарды сатады – мысалы, шаршы шеңберлер, дөңгелек ойыншықтар және Томның шарабы (көкөністер, қызылша және тағы басқалардан жасалған) – бұл қызықты сәтсіздікке ұшырайды деп ойлайды. Алайда, бұл өнімдер жаңалық ретінде тез сатылып кетеді және Grot үлкен сәттілікке жетеді. Реджи қайтадан өзін-өзі уақтап, іштен Grot-ты құртуға тырысады, бірақ бұл керісінше болады, өйткені ол жалдаған адамдардың барлығы күтпеген қабілеттерін көрсетеді. Ақырында Реджи тағы да жоғалып кетуге шешім қабылдайды, бұл жолы Элизабетпен бірге.

Үшінші серия (1978 жылғы 29 қараша - 1979 жылғы 24 қаңтар)

Үшінші серияда (Реджинальд Перриннің жақсы әлемі романында) Реджи мен оның әйелі банкте кезек күтіп тұрғанда екі адамның мағынасыз дауласып жанын жегенін көрген соң, орта жастағы, орта тапқа арналған "Перринс" деп аталатын қоғамдастық ашып, оларға "жақсырақ, бақыттырақ адамдар" болуға көмектесуді көздейді. Жоба сәтті болады, бірақ "Перринс бейбітшілігін сақтау күштеріне" қарсы шыққан адамдардың тобы осы орынды қиратып жібереді. Содан кейін Реджиді CJ-дің ағасы FJ "Amalgamated Aerosols" компаниясына жұмысқа алады, ол тікелей CJ-ге бағынады. Реджи дереу өзінің ерекше мінезіне оралады, ал соңғы сахнада ол Дорсет жағалауына тағы бір сапар жасауды ойлап тұрғанын көрсетеді. Үшінші серияда Реджидің күйеу баласы Том рөлін Лесли Скофилд ойнады, ол алғашқы екі серияда осы рөлді ойнаған Тим Прейстің орнына келді. Прейс "Реджинальд Перриннің мұрасы" үшін рөлге қайта оралды (төменде қараңыз). Бұрынғы серияда тек есімдері айтылғанмен (көрсетілмеген), Тереза Уотсон Дэвид Харрис Джонстың (Брюс Болд) әйелі Пру рөлін сомдаған тұрақты актерлік құрамға қосылды.

Рождестволық скетч (26 желтоқсан 1982)

1982 жылы BBC1 арнасының Рождестволық арнайы бағдарламасының бөлігі ретінде "Рождествоның күлкілі жағы" деп аталатын қысқаша көріністе, тұрақты актер құрамы Реджидің үйіне Рождество күні барып, қонаққа жиналады. Әріптестерінің үнемі келуінен мазасы қалғанына қарамастан, ол өзінің Рождество шыршасының астынан сыйлықтар таратады. Соңғы көріністе Реджидің тұрғын бөлмесі тіпті жиһазсыз бос екені көрсетіледі. Бұл көрініс 1979 жылы үш жыл бұрын аяқталған түпкілікті сериямен байланысты емес.

Реджинальд Перриннің мұрасы (1996 жылдың 22 қыркүйегі - 31 қазаны)

Бұл, Леонард Росситердің өлімінен он жылдан астам соң жасалған жалғастыру сериясы, Реджидің мұрасын көрсетеді – достары мен туыстарына қалған байлық, бірақ ерекше талаптармен. Көптеген көрермендер үшін сәтсіз аяқталды, себебі Леонард Росситердің жоқтығы серияға деген қызығушылықты азайтты. Джеффри Палмер басты рөлде ойнағанына қарамастан, орталық кейіпкер болған жоқ. Кітап пен серияның атауы бірдей – «Режинальд Перриннің мұрасы». Сериалда Реджидің отбасы мен достарына адвокат Джеральдин Хакстроу әрқайсысына бір миллион фунт стерлинг мұраға жететінін, бірақ олардың мүлдем абсурдты нәрсе жасауы керек екенін айтады. Олардың абсурдты міндетінің мәні жеке адамдарға қалдырылады, бірақ оны Хакстроу ханым бағалайды. Олардың көпшілігі қиын жағдайға түсіп, негізінен жасының келуіне байланысты зейнетке шығуға немесе жұмыстан босатуға мәжбүр болды. Бірнеше жалғыз, сәтсіз абсурдты әрекеттен кейін (оның ішінде CJ мен Doc Джеральдинді кездесуге шақырды), мұрагерлер күштерін біріктіруге және Джиммидің басшылығымен қан төгілмейтін төңкеріс жасауға шешім қабылдады. Олар жас адамдарға зейнетақы төлеу сияқты жас және қарттардың рөлін ауыстыруға ниеттенді. Саясат сәтті аяқталды, бірақ күтпеген салдарынан мұра ақшасын жоғалтты. Джеральдин атап өткендей, идея ақымақтық болып шықпады (бірақ Хакстроу ханымның Джиммиге айтқан соңғы сөздері, олар мұраны иелену үшін одан да абсурдты жоспармен оған қайта оралуға болатынын көрсетті). Сериалдың кейіпкерлері мен актерлері бұрынғы серияның барлық орталық кейіпкерлерін қамтыды, Реджинальд Перрин мен Тони Вебстерді (Тревор Адамс) қоспағанда. Сондай-ақ, Патрисия Ходж Джеральдин Хакстроу рөлінде және Майкл Фентон Стивенс Ханк рөлінде ойнады.

Түсірілім

Перриннің резиденциясының сыртқы түсірілімдері, Climthorpe ойдан шығарылған қалашығындағы 12 Coleridge Close мекенжайында, 6 Beaufort Close, Ealing, W5 адресі бойынша жүзеге асырылды. Реджидің жұмысына бару жолы Audley Road және The Ridings бұрышында, сондай-ақ Ashbourne Close бұрышында түсірілді. Бұл үш көше де шамамен бір-біріне жақын орналасқан. Көптеген сыртқы сахналар Челтенхэмдегі жерлерде түсірілді, оның ішінде Eldorado Road және Beehive пабында. Sunshine Desserts кеңсесі 32–36 Telford Way, Acton (қазір бұзылған) мекенжайында орналасқан. Реджидің жасаған өзін-өзі өлтіруі, аталым тізбегінің бір бөлігі болған, Дорсет округының West Bay аймағында болды, ал ашылу кадрында East Cliff көрінеді. Бірінші эпизод Royal Borough of Kingston upon Thames-тегі Norbiton теміржол станциясына бет алған жолаушылармен басталады. Алғашқы эпизодтардағы таңертеңгі пойыздардың үнемі кешігуі көбінесе Norbiton және Kingston станцияларынан Waterloo станциясына дейінгі теміржол бойындағы нақты оқиғалармен байланыстырылады.

Қайта жасау

АҚШ-та қысқа ғана өмір сүрген нұсқасы 1983 жылы «Реджи» деген атпен шығарылып, ABC телеарнасында көрсетілді, басты рөлді Ричард Маллиган ойнады. Мартин Клунес сериалдың BBC-де қайта жаңғыртылған нұсқасында ойнады, ол жай ғана «Реджи Перрин» деп аталды. Көмекші актер құрамында Фэй Рипли, Венди Крейг, Джеффри Уайтхед, Нил Стук және Люси Лиман болды. Сериалды Саймон Най және түпнұсқа сериал авторы Дэвид Ноббс жазды. Ол 2009 жылдың сәуірінен 2010 жылдың қарашасына дейін екі маусым бойы көрсетілді.

Сахналық музыкалық бейімдеу

2019 жылы Джонатан Коу мен Дэвид Квантиктің жазған музыкалық қойылымының дайындалып жатқаны, ал Майк Батт әндерін жазатыны туралы хабарланды. Бірмингем репертуарлық театрының көркемдік жетекшісі Шон Фоули осы қойылымға қатысқанын мәлімдеді.