Кіріспе

Англияның Тольпудл шейіттері – Англияның Дорсет графтығындағы Тольпудл ауылының алты ауыл шаруашылығы жұмысшысы. 1834 жылы олар Ауыл шаруашылығы жұмысшыларының достық қоғамының мүшелері ретінде құпия ант бергені үшін сотталды. Еңбек дауы кезінде, жалақыны төмендетуге байланысты, олар заңсыз ант беру туралы заң бойынша айыпталып, тұтқындалды, содан кейін «R v Loveless and Others» ісі бойынша айыпты деп танылып, Австралияға мәжбүрлі түрде жер аударылды. 1836 жылы оларға жаппай наразылықтар мен лорд Джон Расселдің қолдауынан кейін кешірім берілді және 1837-1839 жылдар аралығында Англияға оралды. Тольпудл шейіттері ертедегі кәсіподақ және жұмысшылар құқықтары қозғалысы үшін танымал себепкер болды.

Өмірбаян

1799 және 1800 жылдары Ұлыбритания Корольдігіндегі Комбинация актілері жұмыс жағдайларын жақсарту мақсатындағы "бірлесуді" немесе ұйымдасуды тыйым салған еді. Бұл заң Француз революциясынан кейін туған саяси алаңдаушылықтың нәтижесінде Парламент қабылдаған болатын. 1824 жылы Комбинация актілері халық арасындағы наразылықтарға байланысты күшін жойып, 1825 жылғы Жұмысшылардың бірігуі туралы заңмен алмастырылды. Бұл заң кәсіподақтарды заңдастырды, бірақ олардың қызметін күрт шектеді. 19-шы ғасырдың басында Дорсет графтығы төмен жалақы алатын ауыл шаруашылығы жұмысымен теңестірілді. 1815 жылы Наполеон соғыстары аяқталғаннан кейін графтық халқының 13% -ы мұқтаждарға жәрдем алды, ал одан кейінгі ауыл шаруашылығы дағдарысы жағдайды одан да нашарлатты. 1830 жылға қарай жағдай соншалықты қиын болды, осы күзде Оңтүстік Англияны қамтыған Свинг бүлігіне көптеген жұмысшылар қосылды. Графтықта қырықтан астам тәртіпсіздік орын алды, оған кейбір ауылдардағы жұмыс істейтін халықтың үштен екісі қатысты. Кейбір жер иелері жалақыны уақытша көтеріп, жеңілдік жасады, бірақ құқық қорғау күшейтілді, көптеген жұмысшылар тұтқындалып, түрмеге қамалды. Көп ұзамай жалақының өсімі кері қайтарылды. 1833 жылы Толпудл ауылының алты адамы ауыл шаруашылығы жұмысшыларының достық қоғамын құрды. Олардың мақсаты – ауыл шаруашылығындағы жұмысшылардың жалақысының бірте-бірте төмендеуіне қарсы тұру болды. Бұл Толпудл жұмысшылары аптасына 10 шиллингтен кем еңбекақы алудан бас тартты, бірақ сол кезде жалақы жеті шиллингке дейін төмендеген еді және одан әрі алты шиллингке дейін төмендетілуі күтілуде. Достық қоғамның ережелері оның нақты достық қоғам ретінде құрылғандығын көрсетеді, ол жергілікті методист уағыздаушысы Джордж Лавлесс басқаратын және Томас Стендфилдтің үйінде бас қосатын, нақты саладағы пайда табуға бағытталған қоғам болып жұмыс істеді. Friendly Society сияқты ұйымдар бастамалау рәсімінде жиі скелет суретін пайдаланатын, онда жаңа мүшеге көз байлап, адалдыққа қатысты құпия серт беруге мәжбүр ететін. Көз байлауды алып тастағаннан кейін оларға скелет суреті көрсетілетін, бұл оларға өз өлімдерінің жақында екенін еске салған және уәделерін бұзғандардың тағдыры қандай болатынын түсіндірген. Мұндай скелет суретінің мысалы Манчестердегі Халық тарихы мұражайында қойылған.

Көлік, кешірім, қайтару

Джеймс Лавлесс, екі Стэндфилд, Хаммет және Брайн «Сурри» кемесімен Жаңа Оңтүстік Уэльске аттанды, олар 1834 жылғы 17 тамызда Сиднейге жетті. Джордж Лавлесс ауруына байланысты кешіктірілді және кейін «Уильям Меткалф» кемесімен Ван Дименс Лэндке жол тартты, 4 қыркүйекте Хобартқа жетті. Сиднейге қонған бесінің ішінде Брайн мен Стэндфилдтер Хантер аңғарындағы еркін шаруаларға шаруалар ретінде жіберілді. Хаммет Эдвард Джон Эйрдің Квинбейан шаруашылығына, ал Джеймс Лавлесс Стратхоллндағы шаруашылыққа тағайындалды. Гобартта Джордж Лавлесс вице-губернатор сэр Джордж Артурдың шаруашылығына тағайындалды. Оған кешірім хаты жеткенде, оның әйелі Ван Дименс Лэндке онымен бірге келе ме, жоқ па, туралы хабар келмегендіктен, ол кетіске кешікті. 1836 жылғы 23 желтоқсанда ол келмейтіні туралы хат алынды, ал Лавлесс Ван Дименс Лэндтен 1837 жылғы 30 қаңтарда кемеге мініп, 13 маусымда Англияға жетті.

Кейінгі өмірі

Лавлэйсстер, Стэндфилдтер және Брайн көліктен оралғаннан кейін Эссекс штатының Чиппинг-Онгар маңындағы фермаларға алғаш қоныстанды, Лавлэйсстер мен Брайн Гринстед Гриндегі Тюдор Коттеджінде тұрды. Кейіннен бесіз Жоғарғы Канадаға (қазіргі Онтарио) көшіп, онда олардың құрметіне ескерткіш орнатылған, сондай-ақ олардың есімімен аталатын қолжетімді баспана кооперативтері мен кәсіби одақтар кешені құрылған. Джордж Лавлесс және Томас Стэндфилд Лондон, Онтариодағы Фаншве Парк Роудтағы Силоам зиратында жерленген. Джеймс Брайн 1868 жылдан бері жақын орналасқан Бланшард қалашығында тұрып, 1902 жылы қайтыс болды және Сент-Мэрис, Онтариодағы Сент-Мэрис зиратына қойылды. Хаммет Толпудлге қайтып оралып, 1891 жылы Дорчестердегі жұмыс үйінде қайтыс болды. Толпудл шейіттерінің сотталған жері – Дорчестердегі Шир залы қазір мұражай болып жұмыс істейді және онда олар туралы материалдар бар.