Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз революциясы мен революциялық соғыстар кезіндегі ақша құралы. Ассигнат (асиɲa) – Француз революциясы және Француз революциялық соғыстары кезінде қолданылған төлемдік құжат.
Monetary instrument during the French Revolution and Revolutionary Wars
An assignat (asiɲa) was a monetary instrument, an order to pay, used during the time of the French Revolution, and the French Revolutionary Wars.
Франция
Ассигнаттар – Франциядағы Конституциялық Ассамблеяның 1789 жылдан 1796 жылға дейін, Француз төңкерісі кезінде, алда тұрған банкроттықтан шығу үшін бекіткен қағаз ақша (фиат валютасы). Бастапқыда олар мемлекеттік меншікке өткен мүліктердің құнымен қамтамасыз етілді: 7 қазанда королдікке тиесілі мүліктер және Мирабоның ұсынысымен 1789 жылдың 2 қарашасында Ассамблея тәркілеген Католик шіркеуінің иеліктері. Талейранның сөзіне сәйкес, несие жүйесі қирады; ал Мирабо үшін «табушылық – ұлттың қазынасы» еді. Қыркүйек айында қазына толық бос болды. Шарль Морис де Талейран Перигор «ұлттық игіліктерді» ұлтқа қайтаруды ұсынды. Некер «Caisse d'Escompte»-тен қарыз алуды ұсынды, бірақ жеке банкты Англия банкісіне ұқсас ұлттық банкке айналдыруға жасаған әрекеті сәтсіз аяқталды. Жалпы банкроттық сөзсіз болды. 1789 жылдың 21 желтоқсанында бірінші жарлық қабылданды, ол 1790 жылдың сәуірінде 400 000 ливрлік ассигнаттар шығаруды тапсырды – 5% пайыздық ставкасы бар қарыз сертификаттары, «Biens nationaux» аукционының қорымен кепілдендіріліп, қайтарылатын болатын. Ассигнаттар бірден саяси пікір таласына себеп болды. Маури, Казалес, Бергассе және д’Эпремнель сияқты конституциялық монархистер оған қарсы шықты. Олардың жақтастары, сондай-ақ XVIII ғасырдағы «жер банктерінің» басқа да жақтастары жердің алтын мен күмістен гөрі тұрақты құндылық көзі екенін айтса, ассигнаттардың қарсыластары оларды мүліктің заңсыз тартылып алуының нәтижесі деп қарады. Ассигнаттарды ең алдымен мемлекеттік кредиторларға төлеуге тиіс болды. Осы қаражатқа кредиторлар ұлттық жерлерді сатып ала алатын, ассигнаттар осы мақсатта басқа ақша түрлерінен басымдыққа ие болатын. Егер кредитор жер сатып алуға ниеттенбесе, онда ол жерді қалаушылардан номиналды құнын алуға мүмкіндігі бар еді. Мемлекетке сатып алынған жерлер үшін төленген ассигнаттар жойылды, және барлық шығарылым ұлттық жерлер таратылған сайын жоғалып кетеді деп есептелді. Бастапқыда облигация ретінде қарастырылған ассигнаттар, 1790 жылдың сәуірінде Революцияның саяси, әлеуметтік және мәдени тұрақсыздығынан туындаған өтімділік дағдарысын шешу үшін заңды төлем құралы (assignats monnaie) ретінде қайта анықталды.
Assignats were paper money (fiat currency) authorized by the Constituent Assembly in France from 1789 to 1796, during the French Revolution, to address imminent bankruptcy. They were originally backed by the value of properties now held by the nation; those of the crown taken over on 7 October, and those of the Catholic Church, which were confiscated, on the motion of Mirabeau, by the Assembly on 2 November 1789. Credit was wrecked, according to Talleyrand; for Mirabeau "the deficit was the treasure of the nation". In September the treasury was empty. Charles Maurice de Talleyrand Périgord proposed "national goods" should be given back to the nation. Necker proposed to borrow from the Caisse d'Escompte, but his intention to change the private bank into a national bank similar to the Bank of England failed. A general bankruptcy seemed certain. On 21 December 1789 a first decree was voted through, ordering the issue (in April 1790) of 400,000 livres' worth of assignats, certificates of indebtedness, with an interest rate of 5%, secured and repayable based on the auctioning of the "Biens nationaux". The assignats were immediately a source of political controversy. Constitutional monarchists such as Maury, Cazalès, Bergasse and d'Eprémesnil opposed it. While their proponents, like other eighteenth century advocates of "land banks," argued that land was a more stable source of value than was gold or silver, the assignats' opponents saw them as based on an illegitimate seizure of property. The assignats were first to be paid to the creditors of the state. With these the creditors could purchase national land, the assignats having, for this purpose, the preference over other forms of money. If the creditor did not care to purchase land, it was supposed that he could obtain the face value for them from those who desired land. Those assignats which were returned to the state as purchase money were to be cancelled, and the whole issue, it was argued, would consequently disappear as the national lands were distributed. Originally meant as bonds, the assignats were re defined as legal tender (assignats monnaie) in April 1790 to address the liquidity crisis provoked by the political, social, and cultural instability of the Revolution.
1790 1792 жыл
Этьен Клавьер ұлттық байлықты көрсететін және заңды төлем құралы ретінде қолданылатын үлкен ассинаттарды шығару үшін лоббилік жұмыс жүргізді. 17 сәуірде 1790 жылы банкноттар заңды төлем құралы деп жарияланды, бірақ олардың сыйақысы 3%-ға дейін төмендетілді. Күнделікті өмір үшін 200 және 300 ливрлік кішкентай номиналды ақшалар қажет болды. Ассинаттар монетаның тапшылығын жоюға және өнеркәсіп пен сауданы жандандыруға тиіс болды. Ассинаттар төленгеннен кейін, оларды өртеп жіберу керек еді. Келешектегі қағаз ақша үшін кепілдік дайындалды. Ассинаттар айналымға түскеннен кейін, олардың құны 5 пайызға төмендеді. Дю Пон де Немур ассинаттардың шығарылуы нан бағасын екі есеге дейін өсіруі мүмкін деп қорқыды. Некердің өзі 27 тамызда Ұлттық Ассамблеяда ассинаттар Францияны банкротқа дейін жеткізетін қағаз ақша екенін айтты. Таллеран да оларды Лаудың схемалары сияқты тәуекелге ұшыратуы мүмкін деген үлкен шабуыл жасады. Камю американдық тәжірибеден алынған сабақты, ол металл ақшаны құлдыратып, бағаларды өсіргенін атап өтті. Кондорсе мен Дю Пон де Немур ассинаттар күміс пен басқа монета түрлерін шығарып, қағазға қатысты бағаны көтеріп, сауданы қауіпті түрде шектеуі мүмкін деп мәлімдеді. Осы авторлардың барлығы Касса д'Эскопт арқылы пайызбен қазыналық вексельдерді шығаруды, салық жүйесін қайта қарауды және несиелерді ұлғайтуды жөн көрді. 27 тамызда 1790 жылы Ассамблея 1,9 миллиард ассинатты тағы бір рет шығаруды шешті, ол жыл соңына дейін барлық мәмілелер үшін, яғни банкноттар үшін заңды төлем құралына айналады, оларды кез келген адам сатып алып, кәдімгі шаруалық операцияларда қолдана алады. Реакциялық бейімділікке күдікпен қараған Некер ассинатты қағаз ақшаға айналдыруға қатысты қарсылық көрсетіп, 3 қыркүйекте отставкаға кетті. Ол 1,9 миллиардты 800 миллионға дейін төмендетуге қол жеткізді, бірақ шабуылдар оның отставкасына ықпал еткен болуы мүмкін. Некердің ең күшті қарсыласы, граф де Мирабо, «ұлттық ақшаны» талап етіп, оны қолдамады. 1790 жылдың қыркүйегіне қарай үкімет барлық рұқсат етілген ассинаттарды төледі. Қағаз ақшаны жақтаушылар ассинаттар жермен қамтамасыз етілгендіктен, оларды қамтамасыз ететін жерлер сатылатын мөлшерде зейнеткерлікке шығарып, өртелген жағдайда, одан да көп ақшаны қауіпсіз шығаруға болады деп мәлімдеді. 29 қыркүйекте 1790 жылы Ұлттық Ассамблея 800 миллион ливрді тағы бір рет шығаруға рұқсат берді және ассинаттар бойынша сыйақыны мүлдем жойды.) Некер дивидендтерді төлеуге жақын қағаз ақшаның жақын арада құндылығы болмайтынын болжады. Ассинаттарды жасауға ешкімнің нақты құқығы болмағандықтан, көп ұзамай барлығы осымен айналыса бастайды. 1790 жылдың қыркүйегіне қарай ассинат нағыз айналымдағы қағаз ақшаға айналды, ал бастапқы эмиссияға 50, 60, 70, 80, 90, 100, 500 және 2000 ливрлік заңды төлем құралы мәртебесіне ие 800 миллион ливрлік сыйақысыз ноталар қосылды. Кішкентай номиналды банкноттар кеңінен тарату үшін көптеп шығарылды. Бұл өзгеріс экономиканы ынталандырды, бірақ инфляциялық қысымды да арттырды. Ескі режимдегі лауазымды тұлғаларға олардың мүлкі үшін (судьялық, әскери шендер және т.б.) өтемақы төлеу кезінде Революцияның мұрагерлік қарыздарына одан да көп қосылды, Ұлттық Ассамблея 1790 жылдың қыркүйегінде қосымша 800 миллион франк сомасында қосымша ассинаттарды шығаруды аздап дауыспен қабылдады. 1791 жылдың қыркүйегіне қарай ассинаттардың құны 18-20 пайызға төмендеді. Ассинаттарды қамтамасыз ететін мүліктер «ұлттық мүліктер» деп аталды және аудандық деңгейдегі билік органдары аукционға шығарды. 10 наурызда 1790 жылы Петионның ұсынысы бойынша шіркеу мүлкін басқару муниципалитеттерге берілді. Осы мүлікті сату арқылы ассинаттар мемлекеттік борыштың маңызды бөлігін табысты қайтару үшін пайдаланылды. Алайда, жерді сату олардың бастапқы мақсаты болғандықтан, ассинаттар тек үлкен номиналдарда (50, 100, 200 және 1000 ливр) шығарылды, олар күнделікті айырбастау құралы ретінде нашар жұмыс істеді. Сонымен қатар, Ұлттық Ассамблея ассинаттар мен Ескі Режимнің монеталарын (айналыста қалған) тең бағамен айырбастауды міндеттемеді. Күзде 1790 жылы Ұлттық Ассамблея үлкен номиналды ассинаттарды кішкентай монеталарға айырбастау үшін 7,5% комиссия төледі. 1791 жылдың соңына қарай дисконттық ставка көбінесе 20% немесе одан да көп болды. Бұл шектеулер, сондай-ақ 3,75 миллиард франкқа дейін жеткен қосымша эмиссиялар және контрреволюционерлердің ұйымдасқан қарсылығы олардың құндылығын жоғалтуына әкелді. 1 ақпанда 1792 жылы ассинаттардың құны шамамен 50 пайызға төмендеді. Отандық революционерлер ассинаттардың құндылығының төмендеуін шетелдік қастандықтарға жабалап тастады. Клавьер ассинаттың құлауына мемлекеттер коалициясын жауапты деп мәлімдеді. Диллай британдықтар, бельгиялықтар және швейцариялықтар валютаны өнеркәсіптік түрде жалған жасады деп жазды: «Лондонда он жеті өндіріс орны толық жұмыс істеді, онда төрт жүз адам жалған және жасалған ассинаттарды жасауға арналды». 17 қазан 1792 жылы айналымда кемінде 2,4 миллиард ассинат болды.
Étienne Clavière lobbied for large issues of assignats representing national wealth and operating as legal tender. On 17 April 1790, the notes were declared legal tender but their interest was reduced to 3%. For daily life smaller denominations of 200 and 300 livres were needed. The assignats would compensate for the scarcity of coin and would revive industry and trade. Once the assignats were paid, they had to be burnt. A surety was prepared for future issues of paper money. As soon as the assignats started to circulate, their value decreased by 5 percent. Du Pont de Nemours feared the emission of assignats would double the price of bread. Necker himself argued at the National Assembly on 27 August that the assignats were a paper money which would bankrupt France. Talleyrand had also attacked them on the grounds that they risked the same fate as Law's schemes. Camus stressed what he believed was the lesson of American experience of paper, which had undermined metal money and sent prices spiralling. Condorcet and Du Pont de Nemours argued that the assignats would drive out silver and other forms of coin, raise prices relative to paper, and thereby dangerously restrict commerce. All of these writers preferred the issue of treasury bills at interest through the Caisse d'Escompte, a revised tax system, and increased loans. On 27 August 1790 the Assembly decided another issue of 1,9 billion assignats which would become legal tender before the end of the year for all actions, c. q. banknotes, which could be acquired by anyone and used for ordinary business transactions. Necker, suspected of reactionary tendencies, resolutely against the transformation of the assignat into paper currency, handed in his resignation on 3 September. The massive and dangerous issue of 1,9 billion he succeeded to get down to 800 million, but the attacks may have influenced his resignation. Necker was not backed by Comte de Mirabeau, his strongest opponent who called for "national money". By September 1790, all authorized assignats had been paid out by the government. Supporters of the paper money argued that since the assignats were secured by land, more notes could be safely issued as long as they were retired and burned at the same rate that the lands securing them were sold. On 29 September 1790, the National Assembly authorized a further issue of 800 million livres and abolished interest on the assignats altogether.) Necker foretold that the paper money, with which the dividends were about to be paid, would soon be of no value. Since no one had truly the right to make assignats, everyone would soon begin to do so. By September 1790, the assignat had become a true circulating paper currency, and 800 million livres worth of non interest bearing notes were added to the initial issue, in denominations of 50, 60 70, 80, 90, 100, 500, and 2000 livres with legal tender status. The lower denominations were produced in large numbers in order to ensure wide circulation. This change stimulated the economy but also increased inflationary pressures. When the cost of reimbursing Old Regime venal office holders for their properties (judgeships, military ranks etc.) added yet more to the Revolution's inherited debts, the National Assembly voted by a narrow margin to issue additional assignats in September 1790, initially of an additional 800 million francs. By September 1791, the value of the assignats had depreciated by 18–20 percent. The properties backing the assignats were renamed biens nationaux ("national goods") and auctioned by district level authorities. On 10 March 1790, on the proposition Pétion, the administration of the church property was transferred to the municipalities. Through the sale of these properties, assignats were used to successfully retire a significant portion of the national debt. However, since these land sales were their original intent, the assignats were issued only in large denominations (50, 100, 200, and 1000 livres) that worked poorly as a daily medium of exchange. Moreover, the National Assembly never mandated that assignats and Old Regime coins (which remained in circulation) had to be exchanged on par. Already in fall 1790, the National Assembly itself was paying a 7.5% commission to exchange large denomination assignats for smaller coins. By the end of 1791, the discount rate was often 20% or more. These limits on the bills' practical use, and further issues eventually totalling 3.75 billion francs, coupled with the organized opposition of counter revolutionaries, led to their losing value. On 1 February 1792 the assignats depreciated almost with 50%. Patriotic revolutionaries blamed the assignats' depreciation on foreign conspiracies. Clavière held the coalition of states responsible for the collapse of the assignat. Dillaye wrote that the British, Belgian, and Swiss counterfeited the currency industrially: "Seventeen manufacturing establishments were in full operation in London, with a force of four hundred men devoted to the production of false and forged Assignats." On 17 October 1792, no less than 2,400 million assignations were in circulation.
1793 1799 жыл
Соғыс басталғаннан кейін, монархия құлағаннан кейін және республика жарияланғаннан кейін Ұлттық конвент вексельдер мен монеталарды бірдей құнмен алмастыруды міндеттеді, бірақ бұл заң ешқашан орындалмады. Оның орнына, ассинаттардың құнсыздануы жалғасты. 1793 жылдың 10 сәуірінде Робеспьер сөз сөйлеу кезінде Дюмориесті айыптады: «Дюморие және оның жақтастары Белгияда ассинаттардың айналымын тоқтатып, мемлекеттік қаржыға өлім соқты». 1793 жылдың тамызына қарай айналыстағы ассинаттардың саны екі есеге артып, 5 миллиардқа жетті. Бағаның өсуі және азық-түлік тапшылығы қыркүйек айында халық арасындағы наразылықты күшейтті. 1793 жылғы ең жоғары баға заңы сияқты заңдар осы жағдайды түзетуге бағытталған. 1793 жылдың 8 қарашасында ассинаттарды дайындау директоры Симон Франсуа Ламарш өлімге кесілді. 2 желтоқсанда Клавьер тұтқындалды; ол бір апта ішінде өз-өзіне қол жұмсады. 1794 жылдың 24 ақпанында «максимумның» барлық тауарларға таратылуы жағдайды одан әрі ушықтырды. Сауда тоқтап, барлық өндіріс орындары жабылды. 1795 жылдың мамыр айының соңына қарай айналыс он миллиардқа, ал шілде айының соңына қарай он төрт миллиардқа дейін өсті. 1796 жылға қарай эмиссия 45,5 миллиард франкқа жетті, жалған ақшаны есептемегенде, Директория ассинаттарды алмастыру үшін жер участаларымен қамтамасыз етілген мандаттарды шығарды, бірақ олар да тез сәтсіздікке ұшырады және мемлекет оларды үлкен жеңілдікпен қайта сатып алды. Наполеон фиат валютасының барлық түрлеріне қарсы болды. 1830-1840 жылдары революция кезінде шығарылған ассинаттар және басқа да қағаз ақша коллекционерлердің қызығушылығын тудырды.
After the outbreak of war, the fall of the monarchy, and the declaration of a Republic, the National Convention mandated that bills and coins exchange on par, but this law could never be enforced. Instead, the assignats continued depreciating. On 10 April 1793 Robespierre accused Dumouriez in a speech: "Dumouriez and his supporters have brought a fatal blow to the public fortune, preventing circulation of assignats in Belgium". By August 1793 the amount of assignats in circulation had doubled to 5 billion. Rising prices and food shortages exacerbated public unrest in September. Bills such as the Maximum Price Act of 1793 aimed to address this situation. On 8 November 1793 the director of the manufacture of assignats :fr:Simon François Lamarche was executed. On 2 December Clavière was arrested; he committed suicide within a week. On 24 February 1794 the extension of the "maximum" to all commodities only increased the confusion. Trade was paralysed and all manufacturing establishments were closed down. By the end of May, 1795, the circulation was increased to ten billion, at the end of July, to fourteen billion. By 1796 the issues had reached 45.5 billion francs, excluding counterfeits, and the Directoire issued Mandats, a currency in the form of land warrants to replace the assignats, although these too quickly failed and were received back by the state at a steep discount. Napoleon opposed all forms of fiat currency. By the 1830s–1840s, the assignats and other papers issued during the Revolution had become collectors' items.
Италия
1798 және 1799 жылдар аралығында француз революциялық күштері Рим Республикасын құрды, ол да ассигнаттарды (итальянша: assegnati) шығарды. Олар 23 Фруктидор VI (1798 жылдың 14 қыркүйегі) заңымен шығарылды. Айналымдағы валюта – паоло немесе джулио, бұл Папалық штаттардың бұрынғы валютасы еді. Рим Республикасы байокко және скудо номиналындағы монеталар да шығарды.
Between 1798 and 1799, the revolutionary French forces established the Roman Republic, which also issued assignats (Italian: assegnati). They were issued by the law of 23 Fructidor VI (14 Sept 1798). The currency used was paolo or giulio, the older currency of the Papal States. Roman Republic also issued coins denominated in baiocco and scudo.
Ресей
Ассигнация термині орыс тіліндегі "ассигнация" деген сөзбен ұқсас, ол "банкнот" деген мағынаны білдіреді. Ассигнациялық рубль (ассигнациялық рубль) Ресейде 1769 жылдан 1849 жылдың 1 қаңтарына дейін қолданылды. Бұл Француз революциясымен ешқандай байланысы жоқ.
The term assignat is similar to the Russian word assignatsia which means "banknote". Assignatsionny rubl (assignation ruble) was used in Russia from 1769 until 1 January 1849. This had no connection to the French Revolution.