Кіріспе

IRCAM (французша: Ircam, Institut de recherche et coordination acoustique/musique, ағылшынша: Institute for Research and Coordination in Acoustics/Music) – музыка мен дыбысты зерттеуге арналған француз институты, әсіресе авангард пен электроакустикалық өнер музыкасы салаларында. Ол Париждегі Помпиду орталығының жанында орналасқан және онымен ұйымдық байланыста. Ғимараттың кеңейтілген бөлігін Ренцо Пиано мен Ричард Роджерс жобалаған. Институттың көп бөлігі ғимараттардың шығысындағы фонтанның астында орналасқан.

Музыкалық зерттеулер орталығы

IRCAM-да электрондық музыка мен аудио өңдеуге қатысты бірнеше тұжырымдама пайда болды. Джон Чоунинг IRCAM-да FM синтезі саласында пионерлік жұмыс жүргізді, ал Миллер Паккет 1980 жылдардың ортасында IRCAM-да бастапқыда Max бағдарламасын жазды, ол кейіннен Max/MSP графикалық бағдарламалау ортасына айналды. Max/MSP электроакустикалық музыкада кеңінен қолданылатын құралға айналды. Жылдам Фурье түрлендірулеріне негізделген талдаулар сияқты спектрализммен байланысты көптеген техникалар IRCAM-дағы технологиялық жетістіктердің арқасында іске асырылды. Мысалы, IRCAM зерттеушілері виолончельдің төрт тартылын жеке-жеке бөліп, оларды бөлек күшейтуге немесе электрондық өңдеуге мүмкіндік беретін арнайы микрофонды жасады. IRCAM дыбыс синтезі мен талдауына арналған құралдармен қатар, музыкалық форманы визуализациялау бағдарламаларын әзірлеуде маңызды рөл атқарды, соның ішінде Lisp тіліне негізделген визуалды бағдарламалау тілі OpenMusic құрылды. IRCAM композиторларды музыкалық технологиялар бойынша оқытуға арналған курстар ұсынады. Ансамбль мен электроникаға арналған шығарманың технологиялық бөлігін жасау үшін бағдарламалау тәжірибесі жоқ композиторларға, шығарманың техникалық тұрғысынан күрделі бөліктерін жүзеге асыруға көмектесетін ассистент тағайындалады. Ассистент технологиялық тәжірибесі жоқ композитордың ұсыныстарын басшылыққа алып, компьютерлік бөлікті жүзеге асырады немесе Max/MSP-де бағдарламалай білетін композиторға оның "патчін" тиімдірек және әдемірек етуге көмектеседі. Тристан Мурайлдің "Дезинтеграция" шығармасы – технологиялық білімі жоғары композитордың осы бағдарламада жүзеге асырған туындысының мысалы, ал Харрисон Биртвистлдің "Орфейдің маскасы" шығармасы Барри Андерсон және Ян Дирден сияқты технологиялық ассистенттердің белсенді және шығармашылық қатысуын қажет етті.

Музыкалық модернизмнің мәдени орталығы

Электроакустикалық бағдарламалардан өзге, IRCAM заманауи классикалық музыка бағдарламаларын да қамтиды. Ол Лючано Берио немесе Пьер Булез сияқты Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі модернист композиторлардың музыкасын таратып, жас орындаушылар мен композиторларға қолдау көрсетті. Тристан Мурайл сияқты музыкалық спектрализм де IRCAM-нан қолдау алды. Мурайл бір кезде IRCAM-да оқытумен айналысты. Спектрализм әсерімен шығармалар жасайтын Каия Саарияхо да IRCAM-ның қолдауын алды. IRCAM түрлі орындау үлгілерін дамытуға да көмектесті. IRCAM-ның тұрақты ансамблі, Ensemble InterContemporain, заманауи классикалық музыкаға маманданған, онда әр орындаушыға жеке немесе ансамбль туындыларын орындау ұсынылуы мүмкін. Ensemble InterContemporain Еуропадағы көптеген ірі ансамбльдер үшін үлгі болды, мысалы, Ensemble Modern және Klangforum Wien. Ensemble InterContemporain камералық оркестрі бөлімі үшін көптеген заманауи классикалық шығармалар жазылды. IRCAM-да тұрақты концерттер өтеді.

IRCAM-да әзірленген бағдарламалық қамтамасыз ету

IRCAM-да OpenMusic, AudioSculpt, OMax, Spat, Modalys, Antescofo және Orchidée сияқты бірнеше бағдарламалық қамтамалар әзірленуде. Orchidée – оркестрлік композициялар жасауға көмектесетін құрал, ол дәстүрлі аспаптарды пайдаланып, музыкалық ноталарды белгілі бір кіріс дыбысын имитациялау арқылы жасайды. Ол 2008 жылы Джонатан Харвидің "Speakings" шығармасында қолданылды, бұл композиция сөйлеу үлгілері мен интонацияларын қайталауға негізделген. Orchidée динамика және аспаптар сияқты музыкалық қасиеттерге, жарықтық және тембр модельдері сияқты сезімдік қасиеттерге сүйене отырып, оркестрдің күрделі комбинациялық мүмкіндіктерін есептеуге қабілетті. IRCAM бағдарламалық қамтамалары жазылым арқылы Форум арқылы таратылады. 2011 жылғы мәлімет бойынша, IRCAM Форумында 534 мүше бар, олардың ішінде жеке суретшілер мен әлемнің түкпір-түкпіріндегі өнер мекемелері бар. IRCAM Форумының мүшелері жыл сайын IRCAM-да IRCAM-да және басқа жерлерде әзірленген жаңа технологиялар бойынша семинарларға жиналады. IRCAM сонымен қатар sf музыка файл форматын жасады. Cycling 74 (Max/MSP) және Flux:: (IRCAM Tools) сияқты компаниялармен эксклюзивті бағдарламалық қамтаманы әзірлеу үшін серіктестіктер де бар.

Қауымдастықтар

IRCAM Стэнфордтың Компьютерлік зерттеулер және акустика орталығымен (CCRMA) және Калифорния штатының Беркли қаласындағы Жаңа музыка және аудио технологиялар орталығымен (CNMAT) бірлескен консорциумның құрамында.