Кіріспе

The Sydney Morning Herald (SMH) – Австралияның Сидней қаласында жарық көретін, Nine компаниясына тиесілі күнделікті таблоид газеті. 1831 жылы «Сидней геральды» деген атпен құрылған «Геральд» Австралиядағы үздіксіз шығарылып келе жатқан ең көне газет және елдегі ең көп оқылатын газет деп саналады. Бұл газет Австралияның ресми газеті ретінде танылады. «The Sydney Morning Herald» газетінің баспа нұсқасын Сидней қаласының көптеген сауда орындарынан, сондай-ақ Жаңа Оңтүстік Уэльстің көп бөлігінен, Австралия астанасы аумағынан және Оңтүстік-Шығыс Квинслендтен сатып алуға болады.

Тарих

Сидней геральды 1831 жылы қазіргі кезде жоқ болған Сидней газетінің үш қызметкері – Уорд Стивенс, Фредерик Стоукс және Уильям Макгарви құрды. 1931 жылы жүз жылдық қосымша (қазіргі таңда цифрланған) жарық көрді. Алғашқы төрт беттік апталық газет 750 данамен басылып шықты. Газет 1840 жылы күнделікті шыға бастады, ал 1841 жылы Джон Фэрфакс есімді ағылшын оны сатып алды және келесі жылы The Sydney Morning Herald деп атады. Газетті 150 жыл бойы оның отбасы басқарды, ал Фэрфакс редакциялық саясатын «ашықтық, адалдық және құрмет қағидаларына» негіздеді. «Біз ешкімді жаңылыстыруды, ешкімді аяусыз сынауды немесе жаңсақ мақтауды қаламаймыз». Телепринтердің алғашқы нұсқасын ойлап тапқан Дональд Мюррей 1890 жылдары «Геральдта» жұмыс істеді. 1905 жылы Теодосия Ада Уоллес редакциялаған «Әйелдерге арналған бет» апталық қосымшасы жарық көрді. SMH 1944 жылдың 15 сәуірінен бастап, жаңалықтарды баспа бетінде жарнаманың орнына жариялауды бастады. Елдегі қалалық күнделікті газеттердің ішінде тек The West Australian ғана бұл өзгерісті кейінірек жасады. Газет 1949 жылы The Sunday Herald жексенбілік басылымын шығара бастады. Төрт жылдан кейін ол жаңадан сатып алынған Sun газетімен біріктіріліп, The Sun Herald газеті құрылды, ол бүгінге дейін шығарылуда. 1960 жылдардың ортасында Руперт Мердоктың ұлттық күнделікті газеті The Australian жаңа бәсекелес ретінде пайда болды, ол алғаш рет 1964 жылдың 15 шілдесінде жарық көрді. Джон Фэрфакс және ұлдары 1981 жылы «Геральдтың» 150 жылдығын Сидней қаласына Стивен Уокердің «Tank Stream Fountain» мүсінін сыйға тарту арқылы атап өтті. 1995 жылы компания газеттің веб-нұсқасын smh.com.au іске қосты. Сайт содан бері баспа басылымындағы мазмұннан асып түсетін интерактивті және мультимедиялық мүмкіндіктерге ие болды. Сол кезде ұйым Джонс-стриттен Дарлинг-парктегі жаңа кеңселерге көшіп, қаланың батысындағы Чуллорада жаңа баспахана салды. Кейін SMH басқа Сидней Феерфакс бөлімдерімен бірге Дарлинг аралындағы ғимаратқа көшірілді. 2007 жылдың мамыр айында Fairfax Media The Sydney Morning Herald және The Age газеттерінің The Times газетінің үлгісімен кең форматтан кішігірім компакт немесе таблоид форматқа көшетінін хабарлады. Жыл соңында осы жоспарлардан бас тартқаннан кейін, Fairfax Media 2012 жылдың маусым айында екі кең форматты газетті де 2013 жылдың наурызынан бастап таблоид форматқа ауыстыру жоспарын жариялады. Сонымен қатар, Fairfax компаниясы үш жыл ішінде бүкіл топ бойынша 1900 қызметкерді қысқартатынын және газеттердің веб-сайттарына төлемді қабылдау жүйесін орнататынын мәлімдеді. Жазылу түрі фримиум модельі болуы керек еді, ол оқырмандарды айына бірнеше тегін мақаламен шектейді, ал одан әрі қол жеткізу үшін төлем қажет. Бұл хабарлама «алғашқы цифрлық» стратегияның бір бөлігі болды, мақсаты – баспадан гөрі цифрлық мазмұнды ұсыну арқылы «редакциялық мазмұнды бөлісуді арттыру» және «онлайн, баспа және мобильді платформаларды толық интеграциялау». 2014 жылдың 22 ақпанында сенбілік басылым соңғы рет кең форматта шығарылды, ол да 2014 жылдың 1 наурызында Чуллорадағы баспа зауытының 2014 жылдың маусымында жабылуына дейін компакт форматқа ауыстырылды. 2022 жылдың маусым айында газет австралиялық актриса Ребел Уилсонды ашып көрсетуге тырысқан колонка авторы Эндрю Хорнериге және редактор Беван Шилдс оның өшірілген колонкасын қорғауына байланысты әлемдік жаңлықтарда кеңінен жарияланды және сынға ұшырады; Уилсон Хорнеридің ашылуын Instagram-дағы жазбасымен алдын ала болды, онда ол қарым-қатынасын растады.

Редакцияның ұстанымы

Қазіргі уақытта "Сидней Морнинг Геральд" газетінің редакциялық позициясы негізінен орталықтандырылған. Ол Австралияның үш ірі жаңалықтар басылымының (қалғандары – The Australian және The Age) ең орталықтанған басылымы деп сипатталады. 1999 жылғы Австралияның республика болуы жөніндегі референдумда "Геральд" (басқа екі ірі газет сияқты) "иә" деп дауыс беруді ынталандырды. "Сидней Морнинг Геральд" Федерацияның алғашқы алты онжылдығында еңбекші партияны федералдық лауазымға ұсынбады, әрқашан консервативті үкіметті қолдады. 2004 жылғы Австралияның федералдық сайлауында "Геральд" ешбір партияны қолдамады, ал 2016 жылғы федералдық сайлауда газет 2019 жылы Малкольм Тернбулл премьер-министр лауазымынан кеткеннен кейін Билл Шортеннің Еңбек партиясын қолдады. Жаңа Оңтүстік Уэльс штаты үшін Еңбек партиясын қолдаған соңғы үкімет 2003 жылғы сайлауда Боб Каррдың үкіметі болды, бірақ осы кезеңде үш рет ешбір партияны қолдамады. "Геральд" 2023 жылғы Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының сайлауына дейін Либералдық-Ұлттық коалициясын қолдады. 2023 жылдың мамырында "Геральд" WikiLeaks-тің бұрынғы редакторы Джулиан Ассанждың АҚШ-қа экстрадициялануына қарсы болды, газет жүргізген сауалнама бойынша 79% Ассанждың АҚШ-қа экстрадициялануына қарсы екені анықталды.

Колониялық дәуір

"Сидней геральды" газетінің алғашқы жылдарындағы редакциялық позициясы кейде колонияның нәсілшіл көзқарастарын көрсететін, газет Австралиядағы жер иелерін Американың жергілікті халқының жаппай қырылуын үлгі етіп алуға шақырды. 1836 жылғы 26 желтоқсанда газеттің алдыңғы бетінде: "Егер құртудан басқа жол болмаса, олар жабайы аңдарды құртқандай, осы жабайыларды да құртады" деп жазылған. Майолл-Крик қырғынынан кейін, ақ малшылар тобы кем дегенде жиырма сегіз қарусыз Вирраярай эркек, әйел және баласын өлтіргеннен кейін, газет қырғынды қорғайтын жер иесінен ұзын хат жариялады. Жер иесі Австралияның жергілікті халқын "көшпелі, жеккөруге лайық және қатыгез тіршілік иелері" деп сипаттап, былай деп жазды: "Олар жойылады және жойылуға тиіс – өркениет оларды жояды – еңбек пен өнеркәсіп гүлденген жерде олар өледі!"

Суретшілер

Саймон Летч, төрт жыл қатарынан жылдың үздік иллюстраторларының бірі деп аталды.

Меншік

1957 жылы Fairfax компаниясы акционерлік қоғамға айналып, журналдар, радио және теледидар салаларындағы үлестерді сатып алды. 1990 жылдың 11 желтоқсанында Джон Фэрфакстың шөбересінің шөбересі Уорвик Фэрфакс 1,8 миллиард доллар қарыз алып, компанияны жекешелендіруге тырысқанда компания күйреп кетті. Компанияны Конрад Блэк сатып алды, ал 1992 жылы қайта тізілімге енгізілді. 2006 жылы Fairfax Rural Press компаниясымен бірігу туралы хабарлады, нәтижесінде Фэрфакс отбасының өкілі Джон Б. Фэрфакс компаниядағы маңызды тұлғаға айналды. 2018 жылдың 10 желтоқсанынан бастап Fairfax Media Nine Entertainment компаниясына біріктірілді, осылайша газет Nine Network-тің TCN станциясымен серіктес болды. Бұл газетті телеарнамен қайта біріктірді; Fairfax ATN телеарнасының негізін қалаушысы болған, ол кейіннен Seven Network-тің бас станциясына айналды.

8-баған

8-баған – Herald газетінің оқырмандары қызықты жайттарды және өз байқауларын жіберетін қысқа баған. Алғаш рет 1947 жылдың 11 қаңтарында жарияланды. Атауының себебі – бастапқыда ол газеттің алдыңғы бетінің соңғы (8-ші) бағанында орналасқан. 2000 жылғы Сидней Олимпиадасына дайындық кезінде алдыңғы беттің дизайны жаңаланғанда, 8-баған 2000 жылдың 31 шілдесінен бастап бірінші бөлімнің соңғы бетіне көшті. 2024 жылдың ақпан айына қарай, бұл баған – Пікірлер (редакциялық мақалалар мен хаттар) беттеріндегі соңғы баған. Бағанның мазмұны ерекше, көбінесе таңғажайып қалалық оқиғалар, шатастыратын жарнамалар (әсіресе «Engrish» тілінде), сөзжұмбақтар мен түрлі эзотерикалық тақырыптарды қамтиды. Баған кейде оны редакциялаған деп есептелетін ойдан шығарылған әжесінің құрметіне «Әже бағаны» деп те аталады. Оны 15 жыл бойы Джордж Ричардс редакторлық етіп, 2004 жылдың 31 қаңтарында зейнеткерлікке шықты. Димер мен Ричардстан басқа, Дункан Томпсон, Билл Фиттер, Колл Эллисон, Джим Каннингэм, Пэт Шейл, сондай-ақ Питер Бауэрс және Ленор Никлин де редактор болып қызмет атқарды.

Пікірлер

Пікірлер бөлімі – күнделікті газеттің тұрақты бөлігі, кең ауқымды мәселелер бойынша пікірлерді қамтиды. Көбінесе маңызды саяси, құқықтық және мәдени мәселелерге қатысты, бұл бөлім тұрақты авторлардың материалдарын ұсынады, оның ішінде Herald саяси редакторы Питер Хартчер, Росс Гиттинс, сондай-ақ оқырмандардан түскен материалдар да жарияланады. Телевизиялық "Рейк" комедиялық сериалының сюжетіне шабыттанған, Сиднейдің белгілі адвокаты Чарльз С. Уотерстрит осы бөлімде тұрақты түрде әзіл-қалжыңдар жариялаған.

Жақсы демалыс күндері

"Good Weekend" журналы 1978 жылдың мамыр айында SMH және The Canberra Times газеттерінде сенбі күні шығатын журнал ретінде жарық көрді. Редакторы Валерия Лоусон болды, ал негізгі редакторының орынбасары Киприан Фернандес еді. Қазір ол "The Sydney Morning Herald" және "The Age" газеттерінің сенбілік басылымдарымен бірге таратылады. Журналда тұрақты авторлары мен шетелден алынған материалдардан орташа есеппен төрт мақала, сондай-ақ тағам, шарап және сән бөлімдері жарияланады. Авторлардың арасында Стефани Вуд, Джейн Кадзоу, Мелисса Файф, Тим Эллиотт, Конрад Маршалл және Аманда Хутон бар. Басқа бөлімдерге "Қазіргі заманғы гуру" кіреді, онда оқырмандардың күнделікті мәселелеріне әзілмен жауап беретін Дэнни Катц сияқты юмористик жазбалар жарияланады; "Самурай Судоку"; және жақын достар, туыстар немесе әріптестермен сұхбаттардан тұратын "Біз екеуміз" бөлімі бар. "Good Weekend" журналын Катрина Стрикленд редакциялайды. Алдыңғы редакторлар қатарында Бен Напарстек, Джудит Уилан және Фенелла Соутер бар.

Цифрландыру

Газет Австралия Ұлттық кітапханасының «Австралия газеттерін цифрландыру бағдарламасы» жобасының аясында ішінара цифрлық форматқа көшірілді.