Кіріспе

Англия корольдік министрі Джон Расселл, Бедфордтың 1-ші графы (1485 – 14 наурыз 1555) – Тюдор дәуіріндегі ағылшын корольдік министрі. Ол түрлі уақытта Лорд-адмирал және Лорд-жеке мөр ретінде қызмет етті. Монастырлар таратылғаннан кейін Генрих VIII оған Тависток аббаттығы мен қаласы, сондай-ақ қазіргі Ковент-Гарден аймағын берді. Оның бірінші әйелі – Элис Уайс, Томас Уайстың қызы, Тависток қаласының жанындағы Сиденхемде тұрған. Джеймстің әкесі, мүмкін, сэр Уильям Расселл болған, бірақ оның інісі Джон Расселлдің (1505 жылдың қарашасынан бұрын қайтыс болған) әйелі Элис Фроксмир, Дройтвичтен (Уостершир) Джон Фроксмирдің қызы болуы ықтимал, себебі оның гербінде Фроксмирдің белгісі бар. Үлкен Джон Рассел – сэр Генри Расселдің (1463/64 ж. қайтыс болған) және Чалдон Херрингтен Джон Херрингтің қызы Елизавета Херрингтің ұлы болды. Генри, графтың бес атасы, ірі шарап саудагері және жүк тасушы болған, ол Веймуттан төрт рет парламентке өкілдік еткен. Рассел әулетінің тегін анық түрде Генри Расселдің әкесі, сэр Стивен Расселге дейін баруға болады. Бұл туралы 1440 жылғы сәуірде жасалған келісімде айтылған, онда Генри Рассел қызы Кристина мен күйеуі Уолтер Шевереллге Чонтемарлдегі Дорчестердегі үйді қызыл гүлдің жалдама ақысымен өзіне және оның мұрагерлеріне берген. Ол өзін Стивен Рассел мен оның әйелі Элис ұлы және мұрагері деп атаған. Бұл Элис, Бервик-бай-Суайрге ұзақ уақыт бойы ие болған Де ла Тур әулетінің жалғыз мұрагері болған сияқты, осылайша Рассел әулетіне осы меншік келген. Сэр Генри мен сэр Стивен екеуі де Расселмен қатар Гасконь деп аталған, бұл Франциямен шарап саудасымен байланысты болуы мүмкін, мысалы, 1442 жылғы Генри Расселге қатысты жеке мөрмен бекітілген кешірімде оны Веймуттан келген саудагер Генри Гасконь деп те атаған. Ақсүйек Рассел әулетінде, әсіресе Бедфордтың 2-ші графында, әулет Дорсеттегі Кингстон Расселдегі ежелгі Рассел әулетінен тараған деген сенім болған, бірақ Глэдис Скотт Томсон өзінің «Отбасы тарихының екі ғасыры» (Лондон, 1930) еңбегінде бұл ұрпақты дәлелсіз деп жариялаған. (Бедфорд Расселдері мен Кингстон Рассел Расселдерінің айырмасын түсіну үшін Кингстон Рассел үйіне қараңыз.)

Мансап

1506 жылы Джон Расселл Австрияның архидюгі Филипп пен оның әйелі Хуанаға (Кастилияның патшасы мен патшайымы) қызмет етті, олар Веймут маңында кеме апатына ұшырап, патшалық жұпты Лондонға ағылшын сарайына алып барды. Ол өз заманының ең талантты азаматтарының бірі болды және оларды өзінің әдепті мінез-құлқымен таң қалдырды, сондықтан олар оны патша Генрих VII-ге жоғары бағалады. Ол 1507 жылы Генрих VII-нің және 1509 жылы оның ұлы мен мұрагері Генрих VIII-нің жеке кеңесінің мүшесі болды, ол оны Кембре лигасы соғысы кезінде түрлі әскери және дипломатиялық тапсырмаларға тартты. Ол Теруан мен Турнайды жаулап алды. 1522 жылғы 2 шілдеде Бретаньдегі Морлеик қаласын алғаннан кейін бір көзінен айырылғаннан кейін ол рыцарь атағын алды. 1526 жылғы көктемде үйленгеннен кейін ол өзінің жаңа жақсы жағдайын көрсететіндей етіп, әулеттік Ченис Манор Хаусын қайта жаңартып, кеңейтті. Ол енді король мен кардинал Вулсидің құрметіне ие болды, бірақ соңғысының құлағаннан кейін оған ешқандай ұят келмеді. Ол 1528 жылы Дорсет пен Сомерсеттің жоғары шерифі болды және 1529–1536 жылдары Букингемширден парламент депутаты болып сайланды, Анна Болейннің қарсылығына қарамастан корольдік құрметті сақтап қалды. 1536 жылдың соңында ол құпия кеңесші болып тағайындалды және Грейстің қажылығын басуға көмектесті. Эксетер графы Генри Куртенейдің құлап, өлімі Англияның оңтүстік-батыс округтерінде билік бос орынды қалдырды, оны Расселл толтыруға шақырылды. 1538/1539 жылдың 9 наурызында ол Рассел бароны атағын алды және Батыс Кеңесінің президенті болып тағайындалды. Келесі айда ол Подвязка орденінің рыцары атанды. 1539 жылдың шілдесінде ол Корнуоллдың жоғары стюарды және Станарлардың лорд-қадағалаушысы болды. Батыс Кеңесі үкімет құралы ретінде сәтсіз болды және Кромвельдің құлағаннан кейін жойылды. Расселл батыс округтеріндегі ірі магнат болып қала берді және 1540 жылы Лорд-адмирал лауазымын алды. (Бұрынғы иеленуші Саутгемптон графы Кромвельді Лорд-жасық мөр ретінде алмастырды.) Генрих VIII Рочестерде Анна Клевскаямен кездескеннен кейін келесі күні Расселден «оның әдемі екенін» сұрады. Расселл өзінің табиғи дипломатиялық және сақтығымен оған «әдемі емес, бірақ қоңыр түсті» деп жауап берді. 1542 жылы Расселдің өзі адмиралтействодан кетіп, Саутгемптонның өлімінен кейін Таза мөрді иеленді. Ол 1543 жылдан өмірінің соңына дейін Оксфорд университетінің жоғары басқарушысы болды. 1542 жылғы Италия соғысы кезінде ол 1544 жылы Монтрейльді сәтсіз қоршап алды және 1545 жылы Булоньге шабуыл жасағанда армияның авангардының бас қолбасшысы болды. Ол Генрих VIII патшалығының соңғы жылдарында патшаның жақын серігі болды. Генрих 1547 жылы қайтыс болған кезде ол корольдің өсиеттерін орындаушылардың бірі болды және оның ұлы король Эдуард VI-ның кәмелетке толмаған кезінде он алты кеңесшінің бірі болды. 1553 жылғы 21 маусымда ол Леди Джейн Грейдің тағына отыруына келісім берген жиырма алты теңдес арасында болды. Ол Испаниядан Англияға келген король Филипп II-ні королева Мэриге үйлену үшін күтіп алуға жіберілді.

Графтық

Ол 1547 жылғы 20 ақпанда король Эдуард VI (1547–1553) тағына отырған кезде Жоғары сот судьясы (Лорд-Гардиан) болды. Ол осы жас король (іс жүзінде регент) тарапынан 1550 жылғы 19 қаңтарда "бейнелерге" қарсы Кеңестің бұйрығын орындауға көмектескені және жаңа дінді таратуға атсалысқандығы үшін Бедфорд графы титулына ие болды. 1552 жылы ол Девонның Лорд-лейтенанты болып тағайындалды.

Өгей балалар

Энн Сапкоттың алғашқы күйеуі Джон Броутоннан (1518 жылы қайтыс болған) туған балалары мыналар: Джон Броутон (1528 жылы қайтыс болған). Кэтрин Броутон (23 сәуір 1533 жылы қайтыс болған), ол алдымен кардинал Вулсидің, кейін Норфолк герцогинясы Агнес Ховардтың қамқорлығында болды. Агнес Ховард Кэтриннің алғашқы әйелі ретінде оның үлкен ұлы Уильям Ховард, Эффингемнің 1-ші бароны Ховардқа үйленуін ұйымдастырды. Энн Броутон (16 мамыр 1562 жылы қайтыс болған), 1539 жылғы 24 мамырдағы рұхсаттама бойынша Сэр Томас Чейниге екінші әйел ретінде үйленді. Оған Тоддингтон қаласында ескерткіш орнатылған. Аты белгісіз қызы, 1517 жылдың шілдесі мен 1529 жыл аралығында қайтыс болған.

Өлім және жерлеу

Рассел 1554/5 жылғы 14 наурызда қайтыс болды және Букингемширдегі Ченистің ата-бабалық үйінің жерінде, оның бұрынғы бас резиденциясы болған Ченис Манор Хаустың қасындағы шіркеудегі жеке Бедфорд қаптал қанатында жерленді. Бедфорд герцогтері осы қаптал қанатта жерленеді. Оның әйелі Анна 14 наурызда 1559 жылы қайтыс болды және 21 наурызда 1559 жылы Ченисте жерленді.

Мұрагерлік

Расселл – барлық кейінгі Бедфорд графы мен герцогтарының, сондай-ақ Расселл графының, оның ішінде Ұлыбританияның премьер-министрі Джон Расселл және философ Бертран Расселлдің арғы атасы.

Сатып алынған мүлік

Монастырларды тарату кезінде король Генрих VIII Расселлге жерлер мен мүліктерді, соның ішінде Девондағы Тависток және Плимптон аббаттықтарын, Девондағы ең бай екі аббаттықтарды, сондай-ақ Девондағы цистерциандық Данкесвелл аббаттығын берді. Оған Эксетердегі Блэкфриарс берілді, оның орнында ол Бедфорд Хаус деп аталатын сәнді үй салды, және ол Девонның Лорд-лейтенанты ретіндегі міндеттерін сол жерден атқарды. Бұл үсынулар оны Девонның ең ірі жер иесі етті. Бедфордширде ол Вобурн аббаттығының жерін иеленді, оны өзінің басты резиденциясы етіп пайдаланды. Лондон қаласында оған "Ұзын Акре" деп аталатын жер, және қазір Ковент-Гарден орналасқан Вестминстер аббаттығының бақшасы берілді. Қазіргі Бедфорд герцогы (немесе оның қорғаншылары, "Бедфорд қорғаншылары") 2013 жылға дейін Бедфорд сквері мен Тависток сквері төңірегіндегі Бедфорд иелігін қамтитын бірнеше гектарлық лондондық мүлікті сақтап келеді.

Жапсырманың тұрақ табағы

Джон Расселдің Гартерлік тақтасы Виндзор замкінің Сент-Джордж капелласындағы оның сарайының арт жағына бекітілген. Қалқан төрт бөліктен тұрады: 1-ші үлкен бөлік: төрттен бірі 1-ші және 4-ші: Аргент, қызыл түсті арыстан бас салып тұр, ал жоғарғы жағында қара түсті үш эскаллоп (Расселл); 2-ші және 3-ші: Азур, күміс мұнара (де ла Тур); 2-ші Гулдер, үш күміс шабақ (Херрингэм); 3-ші Сабель, үш айқас аралықта күміс фичилі гриф (Фроксмер); 4-ші: Сабель, оң жақ жоғарғы бөлігінде айырмашылық үшін алтын жарты айы бар үш шеврон (Уайс). Қалқамақ: Күміс түсті басып келе жатқан ешкі. Қолдаушылар: Оң жақта: Күміс түсті ешкі, Сол жақта: Қызыл түсті бас салып тұрған арыстан. Девиз: Plus que Jamais ("Ешқашаннан артық"). Француз тіліндегі жазу: Du tres noble et puisant Seigneur Johan Conte de Bedford Барон Рассел, өте асыл Жартыяр орденінің рыцарі және құпия мөрдің сақтаушысы, 1539 жылдың 31-ші жылы король Генрих VIII билік құрған жылдың мамыр айының 18-і күні Виндзорда орнатылды.