Кіріспе

Оксфорд архидиаконы Финес Петт (1 қараша 1570 – тамыз 1647) – кеме жасаушы, Чатем кемежайының тұңғыш резиденциялық комиссары және Петт әулетінің мүшесі. Финес өзінің қызметі туралы естелік жазды, ол Ұлыбритания кітапханасында сақталады және 1918 жылы жарияланды.

Отбасылық негіздер

"Дептфорд Строндта" туған ол Дептфордтың Питер Петтінің екінші ұлы, ал ағасы Жозеф аталды. Томас Фуллер өзінің "Англияның көрнекті тұлғалары" еңбегінде былай деп жазады: "Маған сенімді түрде хабарланғандай, кеме жасаушылардың шеберлігі бірнеше буын бойы отбасыларда сәтті сақталған, соның ішінде Чатхэмдегі Петттер ерекше құрметке ие болған." Осы кезде Дептфордтағы Питер Петтпен бірге жұмыс істеген Роберт Холборн, комиссар Петттің туысы болған Ричард Хоборнның туысы болуы мүмкін. Дептфордтық Питер Петт Харвичтік Питердің ұлы болды (1554 жылы қайтыс болды). Оның қарындасы кеме жасау шебері Джон Чэпманға үйленді, ал оның ұлы Ричард 1620 жылы дүниеге келді және Вулвич және Дептфорд кемежайларының шебері болды. Кеме жасаушы, "әлдеқайда ықтимал Мэтью Бейкер" Петт отбасында тәрбиеленді, ол 1570 жылдан бастап Питер Петтпен Дувердегі жұмыстарға қатысты. Финеас әкесінің бірінші әйелі Елизавета Пейнтерден Лидия есімді қызы мен төрт ұлы болды; анасы шамамен 1543 жылы қайтыс болды. Дептфордтық Питер Петт әскери-теңіз капитаны Торнтонның қарындасы Елизавета Торнтонға үйленді, олардан тағы сегіз бала дүниеге келді. Олардың үш ұлы Финеас, Питер және Ной болды. 1597 жылы Питердің жесірі Елизавета қайтыс болды.

Өмір

Финес үш жыл бойы Рочестердегі еркін мектепке жіберілді, содан кейін Гринвичтегі жеке мектепке ауысты, 1586 жылы 16 жасында Кембридждегі Эммануэль колледжіне оқуға түсті. 1589 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, Финес мүсірленді. Бірақ 1601 жылға қарай Финес Чатэмдегі Басты Кеме Салушының көмекшісі болып тағайындалды. Оның жақсы қызметтері, әсіресе алты апта ішінде Флотты жабдықтауы, сарайда оған қолдау табуына себеп болды. Финес Петт 1604 жылы Нотингем графы, Лорд-адмирал Уильям Говардтың жақсы ықыласы арқылы жас ханзада Генримен танысты. Петт ханзада үшін Чатемде шағын кеме жасады. Кеменің ұзындығы 28 фут, ені 12 фут болды және ол "Ark Royal" сияқты "жауынгерлік бекініс" ретінде жасалды. 22 наурызда Петт кемені ханзада Генриге тапсырды, ол оны "Disdain" деп атады және "өзін зор қуанышпен көңіл көтеріп, онымен әдейі ойын-сауық үшін жасалғанын" айтты. 1604 жылғы 26 сәуірде Англия королі Джеймс I ханзада Генридің қызметшісі ретінде сипатталған Финеске күніне бір шиллинг берді. Бұл жарғыда Финеастың ағасы Жозефтің есімі де айтылды. Финес пен Жозеф 1605 жылғы сәуірде "Англиядағы кеме жасау өнері мен құпиясы" атты патшалық жарғыда аталды. 1607 жылы Петт ханзада Генриге арналған кеме үлгісін жасап, Хауардқа сыйлады. Хауард бұл үлгінің король Джеймс пен ханзаданың тікелей назарына лайық деп тапты. Ол 1607 жылғы 12 қарашада Ричмонд сарайында екеуінің қатысуымен көрсету ұйымдастырды. Үлгі Ұзын галереядан тыс жеке бөлмеде, қызыл тафтамен жабылған аркалы тіреуде орнатылды. Король Джеймс таңғалып, "үлгіні көріп қатты қуанды" және кеменің толық көлемдегі көшірмесін жасау жұмысын Петтке тапсырды. 1610 жылы Финеастың әйелі ұл табалды, оның аты Питер болды, ал сол жылы оның (күйеу) әпкесі Лидия қайтыс болды. 1613 жылғы ақпан айында Петт Роберт Манселлмен бірге принцесса Елизавета мен Фредерик V Пфальцтің үйлену тойын тойлау үшін Темзада әсем фейерверктер мен теңіз шайқасын (наумахия) ұйымдастырды. Петт өзі "Шпион" деп аталған ескі пинацтан ауыстырылған венециялық аргозияның капитаны болды. Петт бұл "әзіл ісінде" теңіздегі қызметтен де қауіпті болғанын жазды. Ол 1616 жылғы күнделігінде "Редрифтегі біздің жалпы залымызда және кездесу орнымызда кеме жасаушылар корпорациясының шебері болып сайланды және ант берді" деп жазды. 1616 жылғы 27 наурыздан бастап Петт Сэр Уолтер Рэлидің 500 тонналық кемені 500 фунт стерлингке салу туралы тапсырысынан пайда табуды күтті. Адмирал Хауард король Джеймстің келісімімен Петтке Вулвичтегі кеме құрастырушы докқа кемені салуға рұқсат берді. 1631 жылы ол патшаның "Чатэмдегі бүкіл флотты жалпы тексеру" жөніндегі комиссары болып тағайындалды. Осы және басқа жұмыстар үшін Петт Чарльз тарапынан Әскери-теңіз флотының бас офицері болып тағайындалды және жылына 200 фунт стерлинг алды. Оның патенті 1631 жылғы 16 қаңтарда бекітілді. Сол жылы Англия королі Карл I Вулвичке келіп, Петт салған "Авангардтың" суға түсуін көрді. Патша Финеастың үйінде той жасап, оны құрметпен қарсы алды. Кейін Петт Чатемдегі бірінші комиссар болды және 1631 жылдан 1647 жылы қайтыс болғанға дейін осы лауазымды иеленді. 1634 жылғы маусымда Финес төрт жасар ханзада Чарльз үшін дөңгелектердегі кеме үлгісін жасап, оны Сент-Джеймс сарайының Ұзын галереясында пайдалануға берді. Финеас "Теңіздер патшасы" кемесі суға түскеннен кейін он жыл өмір сүрді. Чатем приходтық жерлеу тізілімінде "Финеас Петт, Эсквайр және капитан, 1647 жылғы 21 тамызда жерленді" деп жазылған.