Кіріспе

Дене күйі немесе қалыпқа байланысты тыныс алу мүмкін болмауы.

Позициялық асфиксия, сондай-ақ позалық асфиксия деп те аталады, бұл адамның дененің белгілі бір күйде болуы салдарынан тыныс алуға кедергіл келтіретін асфиксия түрі. Адамдар позициялық асфиксиядан ауыз және мұрын бітелген кезде немесе кеуде толыққанды кеңейе алмаған жағдайда қаза болуы мүмкін.

Өмірбаян

1992 жылы «Американдық сот медицинасы және патологиясы» журналында және 2000 жылы «Американдық сот медицинасы және патологиясы» журналында бірнеше жағдайдың «hogtie» немесе «hobble» бейімделген ұстау позыциясымен байланысты екендігі айтылды. Нью-Йорк полициясының күзеттегі өлім-жітімдерді азайту бойынша нұсқаулары 1995 жылы Әділет министрлігінің «позициялық асфиксия» тақырыбындағы бюллетенінде жарияланды. Нью-Йорк полициясы ұсынған: «Күдіктіні қолғаппен байлағаннан кейін, оны құрсауынан шығарыңыз. Оны бүйіріне немесе отырғызып қойыңыз». 1995 жылы «Жедел медицина анналы» журналында жарияланған мақалада, ұстаудан кейін жүрек тоқтаған адамды қайта жандандыру қиын екені көрсетілген. Тіпті парамедиктердің тікелей күтімінде болған жағдайларда да, қайта жандандыру сәтсіз аяқталып, адам қайтыс болды. 1999 жылғы наурыз айында «Академиялық жедел медицина» журналында бір топ дәрігерлердің құрбанның қанындағы қышқылдық деңгейін түзету әдісін ұсынғаны және оның шағын зерттеуде тиімді екені дәлелденгені туралы мақала жарияланды. 2010 жылы Теннесси Медициналық қауымдастығының журналында «агрессивті седация», «өкпе желдету көмегі» және басқа да шаралар қолданылып, жандандыруға көмектескен бір жағдай туралы хабарланды. 1997 жылы «Жедел медицина анналы» журналында «18-40 жас аралығындағы 15 сау ер адамды» «hobble» немесе «hogtie» ұстау позыциясына келтірген шағын зертханалық зерттеу туралы мәлімет келтірілді. Зерттеушілер 15 сау адамның тыныс алуы мен оттегі деңгейіне ұстаудың әсерінің шектеулі екенін анықтады. 2002 жылы «Британдық сот медицинасы» журналында жарияланған әдебиеттерді шолу барысында, адамды бетімен төмен қаратып ұстағанда, тыныс алуы бетімен жоғары қаратып ұстағанға қарағанда қиындауы мүмкін екені айтылды. 2008 жылы «Медицина, ғылым және құқық» журналында жарияланған мақалада, күдіктіні ұстау тәсілі, мысалы, тізеге отырғызу немесе дене салмағын салу, әсіресе мойынға қысым түсіру, өлім қаупін арттыруы мүмкін екені көрсетілді. Тыныс алу функциясына ұстау позыциясының әсерін зерттеу деректері, ұстау кезінде адамды иесінен бұру немесе оған дене салмағын салу, тек бетімен төмен қаратып ұстаудан гөрі тыныс алуға күштірек әсер етеді. АҚШ-та 1998 жылдан 2009 жылға дейін полиция күзетінде 16 адамның өлімі тіркелді, онда ұстау «өлімге тікелей немесе себепші фактор» болды. Өлімдерге қатысты тергеу нәтижесінде 2010 жылы Тәуелсіз полиция шағымдары жөніндегі комиссия (IPCC) ұсынған есеп жарияланды. 2001 жылы «Американдық жедел медицина журналында» жарияланған мақалада ұзаққа соққан (әсіресе қарсылық көрсеткен кезде) ұстау, семіздік, бұрынғы жүрек немесе тыныс алу проблемалары және кокаин сияқты есірткілерді қолдану ұстаудан өлімге әкелу қаупін арттыруы мүмкін екені айтылды. 2011 жылы «Медицина, ғылым және құқық» журналында жарияланған мақалада позициялық асфиксия тек бетімен төмен қаратып ұстаумен ғана шектелмейтіні көрсетілді. Адамды отырғызып, көкірегін алға итеріп, тізесіне жақын ұстаса, тыныс алу қабілеті төмендеуі мүмкін. Қауіп жоғарылайды, егер ұсталған адамның дене массасының жоғары индексі (БМИ) және/немесе бел айналымы үлкен болса. 2012 жылы Тергеуші журналистика бюросының (TBIJ) сериясында 1990-шы жылдардың соңынан бері коронерлер полиция қызметкерлері қатысқан ұстаумен байланысты өлімдерді түсіндіру үшін «қозған дауыл» терминін қолданғандығы хабарланды. 1997 жылғы мамыр айында «Wiener klinische Wochenschrift» журналында жарияланған мақалада, нақты өмірдегі жағдайлардағы өлімдер сол кезде зертханалық симуляцияларда зерттелмеген «қозған дауылдан» кейін болатыны айтылды.

Апат немесе ауру

2008 жылы "Журнал оф Форенсик энд Легал Медицин" журналында жарияланған мақалада айтылғандай, позициялық асфиксия жазабас оқиға немесе ауру салдарынан да туындауы мүмкін. Бұл төсек қоршауынан мойын қысылып өлтіруді де қамтиды. 2008 жылы EMBO Reports журналындағы сәбилердің кенеттен өлімі синдромы туралы мақалада, 'көзілдіріп өлтіру', 'қысылып қалу' немесе 'позициялық асфиксия' деген диагноз қойылған жағдайлардың саны артқандығы айтылды. Олимпиадалық жеңіл атлет Флоренс Гриффит Джойнер және бұрынғы бейсболшы Джон Марзано екеуі де позициялық асфиксиядан қайтыс болды, біріншісі эпилепсия ұстамасынан кейін, екіншісі баспалдақтан құлау салдарынан.