Кіріспе

Саутсолд – Нью-Йорк штатының Саффолк округіндегі он қаланың бірі. Ол округтің солтүстік-шығыс ұшында, Лонг-Айлендтің Солтүстік бұрышында орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 23 732 адамды құрайды. Еуропалық отарлауға дейін Лонг-Айлендтің шығысында Лонг-Айленд сағасының арғы жағындағы Жаңа Англиямен туысқан алгонкин тілінде сөйлейтін тайпалар өмір сүрген. Аралдың батыс бөлігінде ленеп тайпалары тұрған, олардың тілі де алгонкин тілдерінің бірі болған. Айналасындағы аймақтарда голланд отаршылары солтүстік-батысқа қарай алғашқы қоныстарды құрған: Гудзон өзенінің жоғарғы ағысында 1615 жылы құрылған Оранж форты (кейіннен ағылшындар Олбани деп атаған); және 1625 жылы Нью-Амстердам (кейіннен Манхэттен деп аталған). Лайон Гарднер 1639 жылы Шығыс Хэмптондағы Гарднер аралында қоныс салған. 1636 жылы Лонг-Айлендтің қарсы жағында Коннектикут колониясы немесе Коннектикут өзенінің колониясы құрылған. Пуритандар 1638 жылы Нью-Хейвен колониясын жеке құрған, бірақ ол көбінесе Коннектикут колониясымен қоршалған. Нью-Хейвен колониясы тек шіркеу мүшелері басқаратын теократиялық жүйеге ие болған. 21 қазан 1640 жылы Нью-Хейвен колониясынан келген ағылшын пуритандары Саутсолдқа қоныстанған. Олар 1640 жылдың жазында Корчауг (қазіргі Катчог) деп аталатын аумақта тұратын Жаңа Англияның пекот тайпасымен байланысты үндістер тобынан жер сатып алған. Қоныс аударушылар болашақ Саутсолдтың үнді атауын Йенникотт деп жазған. Көптеген тарихтарда Саутсолд Нью-Йорк штатындағы Лонг-Айлендтегі алғашқы ағылшын қонысы ретінде көрсетілген. Петер Халлокпен бірге пастор Джон Янгстың басшылығымен қоныс салғандар Барнабас Хортон, Джон Бадд, Джон Конклин, Джон Свази, Уильям Уэллс, Джон Тутилл және Маттиас Корвин отбасыларынан құралған. 1650 жылы Хартфорд шарты голланд және ағылшын талаптары арасындағы шекараны Солтүстік жағалаудағы Ойстер шығанағы арқылы белгілеген. Голланд колониясы Лонг-Айлендтің батыс бөлігін, ал шығысын ағылшындар бақылаған. Сол кезде Саутсолдтың халқы шамамен 180 адамды құраған. Солтүстік бұрыштағы Гринпорт порты сауда, балық аулау және кит аулау үшін маңызды болған, себебі ол сирек мұздаған. Қоныс аударушылар ішкі жерлерді ауыл шаруашылығына пайдаланған. Нью-Хейвен колониясы да, Коннектикут колониясы да Саутсолдты теократия ретінде құруға тырысқан. Нью-Хейвен колониясы басқа шіркеулерге жұмыс істеуге мүлдем рұқсат бермеген, ал Коннектикут колониясы діни еркіндікке рұқсат берген. Нью-Хейвен 1662 жылға дейін Саутсолдты бақылаған, содан кейін Нью-Хейвен қалалары адалдығын Коннектикут колониясына ауыстыра бастаған. 1664 жылы Нью-Хейвен колониясының барлық тұрғындары Коннектикутқа қосылуға шешім қабылдаған, ал Нью-Хейвен колониясы таратылған. Саутсолд 1674 жылға дейін Коннектикут колониясының бақылауында болған. 1673 жылы голландтар Нью-Йорк колониясын басып алған кезде, ағылшындар шығыстағы қалаларды, соның ішінде Саутсолд, Ист-Хэмптонды және Саутгемптонды қоныстандырған, олар бағынудан бас тартқан; голландтар мәселені күшпен шешуге тырысқан, ал қалалардың отаршылары Коннектикуттың көмегімен оларды жеңген. 1674 жылы Нью-Йорк ағылшындарға қайтадан иелік еткенде, бұл шығыс қалалары Коннектикуттың бір бөлігі болып қалуды жөн көрген. Коннектикут келіскенмен, Йорк герцогының үкіметі оларды Нью-Йорк провинциясының бөлігі болуға мәжбүрлеген. Губернатор сэр Эдмунд Андрос егер олар бағынбаса, жерге құқықтарын жоямын деп қорқытқан, олар 1676 жылға дейін бағынған. Йорк герцогының Коннектикутқа реніші болған. Нью-Хейвен 1649 жылы оның әкесі, король Карл I-ді өлім жазасына кесіп, үш судьяны жасырып алған. Қала екінші пасторы ретіне Гарвардтан келген, Массачусетс штатындағы Хингхэм университетінің түлегі және пастор Питер Хобарттың ұлы Джошуа Хобартты тағайындаған. Соңғысы – ескі кеме шіркеуінің негізін қалаушы, ол елдегі үздіксіз қолданылып келе жатқан ең көне шіркеу. Пастор Джошуа Хобарт 1674 жылы қызметке кірісіп, 1717 жылы 88 жасында қайтыс болғанға дейін қызмет еткен. Пастор Хобарттың інісі Жосия Лонг-Айлендтегі Шығыс Хэмптоның алғашқы қоныстанушыларының бірі және алғашқы сенімгерлері, сондай-ақ Саффолк округінің жоғары шерифі болған. Саутсолд атауы солтүстік-шығыс Англиядағы Саффолк графтығындағы Саутволд қаласының атынан алынған деп саналады. Қаланың негізін қалаушылардың бірі болған пастор Джон Янгс Англияның Саутволд қаласында туып өскен. Янгс жақын жердегі Рейдон қаласындағы Сент-Маргарет шіркеуінің мүшесі болған. Қала шегінде Янгстың білгені Рейдон Англиясына сілтеме жасайтын Рейдон Шорс деген аудан бар. Қаланың аты сондай-ақ «оңтүстікке» қарайтын «жерге» (Нью-Хейвеннен) сілтеме жасауы мүмкін, онда алғашқы қоныс аударушылар келген. Сонымен қатар, Саутсолд халқы 1650 жылы 180 адамнан 1698 жылы 880 адамға дейін өскен. 19 ғасырдың соңында Лонг-Айленд темір жолы Солтүстік жағалаудағы Гринпортқа дейін желісін ұзартқан. Бұл жазғы демалыс жасаушыларға пойызбен бара алуға мүмкіндік берген. Судың екі жағынан да Солтүстік бұрыштағы жарыққа байланысты аймақ көптеген суретшілерді, соның ішінде Уильям Мерритт Чейзді тартқан. Аймақ ауыл шаруашылығымен айналысқан және ұзақ жылдар бойы картоп шаруашылығымен үстемдік еткен. 20 ғасырдың соңында Солтүстік бұрыстың үлкен аудандары жүзімдіктерге айналдырылған. Лонг-Айлендтің бұл аймағы құрметті шарап өнеркәсібіне ие болған. 1994 жылдың қараша айында Гринпорт ауылы полиция бөлімін таратуға және құқық тәртібін сақтау үшін Саутсолд қалалық полициясымен келісім шарт жасауға дауыс берген.

География

Қала Лонг-Айлендтің солтүстік-шығыс шетінде, Нью-Йорк штатында, Солтүстік Форк деп аталатын түбекте және оған қоса Plum Island және Fishers Island аралында орналасқан. Лонг-Айленд бұғазы қаланы Коннектикут штатынан бөліп тұрады. Түбектің шығыс жағы, Orient Point маңында, Shelter Island қаласының солтүстігінде жатыр, бірақ қала Лонг-Айлендтің Оңтүстік Форкінен Ұлы Пеконик шығанағы және Кішкентай Пеконик шығанағы арқылы бөлінген. Қаланың батыс шеті Riverhead қаласымен шектеседі. Orient Point-тен Riverhead шекарасына дейінгі қашықтық жиырма бір мильді құрайды. Ұлы Пеконик шығанағында орналасқан, қорғалатын ашық кеңістік – Robins Island, сондай-ақ Southold қаласының бір бөлігі болып табылады. АҚШ Халық санау бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 404,1 шаршы миль (1047 км²), оның ішінде 53,8 шаршы миль (139 км²) құрлық және 350,3 шаршы миль (907 км²) (86,69%) су алабын құрайды. Қаланың жағалау сызығының ұзындығы шамамен 163 мильге жетеді. Southold қаласындағы маңызды жағалаудағы балықтар мен жануарлардың мекендейтін орындары: Mattituck шығанағының батпақты жерлері мен жағажайлары, Fishers Island жағажайлары, Pine Islands және сазды жерлер, Goldsmith шығанағы мен жағажайлары, Pipes Cove Creek және Moores Drain, Dumpling Islands және Flat Hammock. 2000 жылғы халық санауы бойынша, қалада 20 599 адам, 8 461 үй шаруашылығы және 5 804 отбасы тұрады. Халық тығыздығы 13 769 тұрғын үй бірлігін құрайды. Қаланың этникалық құрамы: 93,53% ақ нәсілді, 2,91% қара немесе афроамерикалық, 0,07% американдық индейлер, 0,45% азиялық, 0,07% Тынық мұхиты аралдарынан келгендер, 1,51% басқа нәсілдер және 1,47% екі немесе одан көп нәсілдердің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 4,77% құрайды. Барлығы 8 461 үй шаруашылығы бар, олардың 26,5% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 56,8% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 8,5% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 31,4% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 26,6% жеке адамдардан тұрады, ал 15,1% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,40 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,90 адамды құрайды. Southold қаласында халық жас бойынша таралып кеткен: 21,5% - 18 жасқа дейінгілер, 5,2% - 18-24 жас аралығындағылар, 23,8% - 25-44 жас аралығындағылар, 26,5% - 45-64 жас аралығындағылар және 23,1% - 65 жастан асқандар. Орташа жас 45 жасқа тең. Әр 100 әйелге 93,3 еркек шақтандырылған. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 90,2 еркек шақтандырылған. Қаладағы үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 49 898 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 61 108 долларды құрайды. Ер адамдардың орташа табысы 46 334 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 31 440 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 27 619 долларды құрайды. Отбасылардың 4,1% және халықтың 5,8% кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 7,2% және 65 жастан асқандардың 5,4% осы көрсеткішті құрайды.

Ауылдар (инкорпорированные)

Гринпорт, материктің ең шығыс ұшына жақын орналасқан.

Мәдениет

Саутхолд Тауны, Шығыс жағалауының қалған бөлігімен бірге, өте бай мәдени тарихқа ие. Қаланың өзінде Дуглас Мур, Роберт Беркс және Уолт Уитман сияқты әлемдік деңгейде танымал бірнеше суретшілер тұрған. Қаланың барлық жерінде әртүрлі көркемдік бағыттарды ұсынатын көптеген галереялар мен студиялар кездеседі. Қала сонымен қатар музыканттардың дамыған қауымдастығымен мақтанады. Жергілікті музыкалық орын және The Green Hill Kitchen ресторанында Томи Кэмпбелл (музыкант), Гил Голдштейн, Алекс Сипиагин және Моррис Голдберг сияқты қазіргі заманғы джаздың көрнекті өкілдері концерттер өткізген.

Темір жолдар

Лонг-Айленд темір жолының басты желісі Саутхолд қаласының ішіндегі жалғыз желі болып табылады. Жолаушылар Мэттитук, Саутхолд және Гринпорт станциялары арқылы Нью-Йорк қаласына бара алады. Бұл желіні Лонг-Айленд теміржол мұражайы да пайдаланады.

Автобустар қызметі

Саутсольд қаласына негізінен Саффолк округінің Транзит автобус бағдарларымен қызмет көрсетіледі, алайда Нью-Йорк қаласына бару үшін Хэмптон Джитни автобустары да қолжетімді.