Кіріспе

Американың негізін қалаушы әкесі және саясаткер Баттон Гвинетт (3 наурыз 1735 – 19 мамыр 1777) – Ұлыбританияда туған Американың негізін қалаушы әкесі. Континенттік конгресте Грузияның өкілі ретінде, ол АҚШ Тәуелсіздік декларациясына қол қойғандардың бірі болды (сол жақтағы бірінші қолтаңба). Гвинетт 1777 жылы қысқа мерзімге Грузияның уақытша президенті де болды, ал Гвинет округі (қазір Атланта қаласының ірі маңы) оның құрметіне аталған. Ол анасының туысы, сонымен қатар оның тәрбиешісі болған Барбара Баттонның есімімен аталады. Гвинетт Шығыс Флоридаға жасалған сәтсіз жорықтан кейін туған даудың салдарынан қарсыласы Лаклан Макинтошпен болған жекпе-жекте қаза тапты.

Ерте өмір және білім

Гвинет 1735 жылы Англияның Глостершир графтығындағы Даун-Хэтэрли приходында, Уэльс әкесі, пастор Самуэль Гвинеттің (Гвинет Уэльс корольдігі Гвинедтен тегін алады) және оның әйелі Аннаның отбасында дүниеге келді. Ол ата-анасының жеті баласының үшіншісі болды, үлкен әпкесі Анна Мария мен ағасы Самуилден кейін туды. Оның нақты туған күні туралы әртүрлі мәліметтер бар, бірақ ол 1735 жылдың 10 сәуірінде Глостердегі Сент-Кэтрин шіркеуінде крещениеден өтті. Ол ағасы сияқты, Глостер соборында (қазір Король мектебі деп аталады) орналасқан колледж мектебіне қатысқан деп есептеледі, бірақ мұны растайтын ешқандай дәлел жоқ. Ол мансабын Глостердегі көкөніс сатушы әйелі Уильям Гвинеттің шәкірті ретінде бастады, содан кейін 1754 жылы Джон Уэстон Смит есімді темір сатушымен шәкірттікке түскеннен кейін Стаффордширдегі Вулвергемптонға көшіп кетті. 1757 жылдың 19 сәуірінде ол Вулвергемптондағы Санкт-Петер шіркеуінде көкөніс сатушының қызы Энн Борнға үйленді. 1762 жылы үш қызы бар бұл отбасы Вулвергемптоннан Америкаға көшіп кетті. Гвинеттің кәсіби қызметі оны Ньюфаундлендтен Ямайкаға дейін алып барды. Көп сәттілікке жете алмаған ол 1765 жылы Саваннаға (Джорджия штаты) көшіп, дүкен ашты. Бұл кәсібі сәтсіз аяқталғаннан кейін, ол (несиеге) Сент-Кэтерина аралын, сондай-ақ көптеген құлдарды сатып алып, плантатор болуға тырысты. Оның шаруашылық әрекеттері де сәтті болмаса да, ол жергілікті саясатта танымал болды және провинциялық Ассамблеяға сайланды.

Саяси мансап

Гвинет 1775 жылға дейін отаршылдық құқықтардың жақтаушысы болған жоқ, ол кезде оның жерлерін қамтитын Сент-Джонс приходы, колонияның сол кездегі оқиғаларға консервативті жауабынан кейін Грузиядан бөлініп кетуі мүмкін екенін мәлімдеді. Ассамблеядағы қызметі кезінде Гвинеттің басты қарсыласы Лаклан Макинтош болды, ал Лайман Холл оның ең жақын одақтасы еді. Гвинет Грузияны Континенттік Конгрестеңде өкілдік етуге тағайындалды, онда ол 1776 жылғы 2 шілдеде Конгресс қабылдаған Тәуелсіздік декларациясына дауыс берді. Ол 1776 жылғы 2 тамызда осы декларацияның қол қойылған түпнұсқасына қол қойды. Декларацияға қол қойғаннан кейін, Джон Адамс жазған штаттық конституцияның жобасын алып, тағы бір қол қоюшы Картер Брэкстон оны Вирджинияға дейін сүйемелдеді. Континенттік Конгресте қызмет еткен кезінде Гвинет Континенттік армиядағы 1-ші полкті басқаруға бригадалық генерал лауазымына үміткер болды, бірақ Макинтоштан жеңілді. Осы лауазымды қарсыласына жоғалту Гвинетті қатты ренжітті. Гвинет Грузия штатының заң шығарушы органында қызмет етті және 1777 жылы Грузияның алғашқы мемлекеттік конституциясының жобасын жасады. Ол Грузия Ассамблеясының спикері болды және Грузия президенті (губернаторы) Арчибальд Буллок қайтыс болғанға дейін осы лауазымды сақтап қалды. Гвинет Ассамблеяның Атқарушы кеңесімен бос қалған лауазымға тағайындалды. Осы лауазымда ол Макинтоштің ықпалын әлсіретуге тырысты. Гвинет пен Макинтош арасындағы шиеленіс 1777 жылғы сәуір айында Бас Ассамблея Гвинеттің британдық Флоридаға шабуыл жасау жоспарын мақұлдаған кезде өршіп кетті.

Өлім

Грузиядан Конгресс делегаты және Грузия әскерінің бас қолбасшысы ретінде Гвинет өзінің бәсекелесі Макинтоштан жоғары тұрды. Гвинет Макинтоштің бауырларын тұтқындатып, мемлекетке опасыздық жасады деп айыптады. Ол сондай-ақ Макинтошқа британдықтар бақылауындағы Шығыс Флоридаға шабуыл жасауға бұйрық берді, бірақ ол сәтсіз аяқталды. Гвинет пен Макинтош жеңіліске бір-бірін кінәлады, ал Макинтош Гвинетті "алаяқ және жалған адам" деп атады. Содан кейін Гвинет Макинтошты дуэльге шақырды, олар 1777 жылдың 16 мамырында, қуылған корольдік губернатор Джеймс Райтқа тиесілі плантацияда кездесті. Екеуі де он екі қадам қашықтықта тапаншамен оқ атып, екеуі де жарақат алды. Гвинет 1777 жылдың 19 мамырында алған жарақатынан көз жұмды және Саваннаның Колониялық саябағындағы зиратқа жерленген деп саналады. Макинтош жараланғанына қарамастан, жазылып, 1806 жылға дейін өмір сүрді. Гвинеттің өліміне байланысты оған ешқандай айып тағылмады.

Мұра

Гвинеттің автографы коллекционерлер арасында үлкен сұранысқа ие, себебі көптеген жетекші коллекционерлер АҚШ Тәуелсіздік декларациясына қол қойған 56 адамның барлық автографын жинауға тырысады, сонымен қатар Гвинеттің қолтаңбасының өте сирек кездесуіне байланысты. Гвинет Декларацияға қол қойғанға дейін көпке танылмағандықтан және одан кейін көп ұзамай қайтыс болғандықтан, қазірге дейін 51 данасы ғана белгілі. Олардың бар болғаны 10-ы жеке меншікте. Оның қолы бар хат 1927 жылы рекордтық 51 000 долларға сатылды, бұл рекорд 45 жылдан астам сақталды. 1979 жылы Гвинеттің қол қойған түбіртегі үшін рекордтық 100 000 доллар төленді. Гвиннетт округі, Джорджия штаты, Атланта қаласының шетіндегі маңырауда орналасқан және оның құрметіне аталған. Ол Аугустадағы қол қойғандар ескерткішімен құрметтелген Тәуелсіздік декларациясына қол қойған үш Джорджиялықтың бірі.

Халықтық мәдениеттегі сілтемелер

1953 жылы Айзек Азимовтың "Түйме, түйме" атты әңгімесі уақыт арқылы заттарды жылжыта алатын құрылғы арқылы Гвиннеттің нақты (сондай-ақ құнды) қолтаңбасын алуға жасалған әрекет туралы. Гвиннеттің қолтаңбасы бар құжатты сату 1971 жылы "Mannix" телесериалының "Генерал D үшін түйме" атты эпизодының сюжеттік желісіне енді.

"Гамильтон" мюзиклін насихаттау мақсатындағы медиа-тура кезінде Лин-Мануэль Миранда "Түйме!" атты пародиялық мюзиклді Стивен Колбертпен бірге "The Late Show" бағдарламасында орындады. Онда Стивен Колберт Гвиннет рөлін ойнаса, Джон Адамс рөлін (Миранда ойнайды) рэп шайқасына қатысады.

Жауын-шашын сериясы

2008 жылы шыққан Fallout 3 әрекеттік ролдік ойынында Ұлттық мұрағат ғимаратында өзін Баттон Гвиннетт деп санайтын, шашперде киген робот кездеседі. Ол Тәуелсіздік декларациясын күзетіп отырады. "Тәуелсіздікті ұрлау" атты қосымша тапсырмасында ойыншы декларацияны алып, осы процесте роботты жоюға немесе оған көмектесіп, көшірме жасауға мүмкіндік алады. 2015 жылғы Fallout 4 ойынында Бостон қаласындағы "Button Gwinnett Brewery" сыра компаниясы мен оның алдындағы "The Gwinnett Restaurant" мейрамханасы бейнеленген. Компанияның негізін қалаушы, жергілікті сыра қайнатушы Баттон Гвиннетт, сол атақты мемлекеттік қайраткердің құрметіне аталған. Ойын барысында ойыншы сыра зауытының өнімдерінің бірі – Гвиннетт қою сырасын ішіп, Оңтүстік Бостон ауданындағы сыра зауытын таба алады.