Кіріспе
2011 жылдан 2017 жылға дейін Taoiseach қызметін атқарған, Ирландияда туған әнші.
the Irish born singer
Энда Кенни (1951 жылдың 24 сәуірінде туған) – ирланд азаматы, бұрынғы Fine Gael саяхатшысы, 2011 жылдан 2017 жылға дейін Taoiseach, 2002 жылдан 2017 жылға дейін Fine Gael көшбасшысы, 2014 жылдың мамыр айынан шілдесіне дейін және 2016 жылдан 2017 жылға дейін Қорғаныс министрі, 2002 жылдан 2011 жылға дейін Оппозиция басшысы, 1994 жылдан 1997 жылға дейін Туризм және сауда министрі және 1986 жылдан 1987 жылға дейін Жастар ісіне жауапты Еңбек және Білім беру министрлігінде мемлекеттік министр болды. Ол 1975 жылдан 1997 жылға дейін Майо-Уэст және 1997 жылдан 2020 жылға дейін Майо округі үшін Teachta Dála (TD) қызметін атқарды. Кенни 2011 жылғы жалпы сайлауда Fine Gael партиясын тарихи жеңіске жеткізді, оның партиясы алғаш рет елдегі ең ірі партияға айналып, 2011 жылдың 9 наурызында Еңбек партиясымен коалициялық үкімет құрды. Содан кейін ол 2016 жылғы сайлаудан кейін екі айлық келіссөздерден кейін 2016 жылдың 6 мамырында екінші рет қатарынан Taoiseach болып сайланған алғашқы Fine Gael мүшесі болды, нәтижесінде Fine Gael басшылығымен үкімет құрылды. Ол Джон Брутоннан (1994–1997) бері Fine Gael партиясынан шыққан алғашқы Taoiseach және 1982 жылы Гаррет Фицджеральдтан бері Fine Gael партиясының жалпы сайлауда жеңіске жеткен алғашқы көшбасшысы болды. 2017 жылдың сәуір айында ол Fine Gael партиясынан ең ұзақ қызмет еткен Taoiseach атанды. Кенни 2017 жылдың 2 маусымында Fine Gael партиясының басшысы лауазымынан кетіп, маусым айының басында жаңа басшы сайланғаннан кейін Taoiseach лауазымынан да кететінін мәлімдеді. Келесі басшы сайлауда сол кездегі әлеуметтік қорғау министрі Лео Варадкар оның орнын басу үшін Fine Gael көшбасшысы болып сайланды. Кенни 2017 жылдың 13 маусымында Taoiseach лауазымынан кетті, ал келесі күні Варадкар оның орнын иеленді. 2017 жылдың 5 қарашасында Кенни келесі жалпы сайлауға қатыспайтынын хабарлады.
Ерте өмір
Кенни 1951 жылы Мейо округіне қарасты Каслбар маңындағы Деррикуш елді мекенінде, Мэри Эйтн (МакГинли) мен Генри Кеннидің бес баласының үшіншісі болып дүниеге келді. Ол жергілікті Санкт-Патрик Ұлттық мектебінде, Корнанул, Лейтер және Каслбардағы Сент-Джеральд колледжінде білім алды. Ол Дублиндегі Сент-Патрик колледжінде оқып, ұлттық мұғалімдік біліктілігін алды және Галвей университетінде бакалавр студенті болды. Ол төрт жыл бойы бастауыш мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді. Сонымен қатар, ол жергілікті "Исландэди ГАА" клубында футбол ойнады.
Ирланд парламентіне кірген алғашқы жылдары (1975-1994)
Кеннидің саясатқа қатысуы ерте жасынан басталды, 1954 жылы әкесі Генри Кеннидің «Файн Гейл» партиясынан депутат болуымен байланысты. 1970 жылдардың басында ол саясатқа тікелей араласып, әкесіне сайлау округіндегі қабылдауларда көмектесе бастады. 1975 жылы Генри Кенни (сол кезде үкіметтегі Парламенттік хатшы) қатерлі ісікпен қысқа күрес салдарынан қайтыс болды. «Файн Гейл» оның ұлдарының біреуін келесі сайлауда кандидат ретінде көрсетуді қалағандықтан, Енда Кенни таңдалды. Ол бірінші раундта дауыстардың 52% алып, 24 жасында 20-шы Дайлдың ең жас депутаты атанды. Кенниге шамамен он жыл бойы оппозициялық депутат болуға тура келді. Ол партияның алдымен Жастар ісі және спорт, содан кейін Батыс аймақтарын дамыту жөніндегі өкілі болып тағайындалды. Алайда, ол көбінесе сайлау округінің мәселелеріне ден қойғандықтан, жалпыұлттық деңгейде танымал бола алмады. 1981 және 1982 жылдары Гаррет Фицджеральд Таоишик болып сайланғанда Кенни назардан тыс қалды. Бірақ 1983 жылы ол «Жаңа Ирландия форумында» «Файн Гейл» делегациясының құрамына енді. Кейін Британдық-Ирландия парламенттік қауымдастығында қызмет етті. 1986 жылы ол Еңбек және Білім министрлігінде Жастар ісі жөніндегі мемлекеттік министр болып тағайындалды. 1987 жылғы жалпы сайлауда «Файн Гейл» жеңіліске ұшырады, нәтижесінде Кенни мен «Файн Гейл» келесі жеті жыл бойы оппозицияда отырды. Осыған қарамастан, ол партияның алдыңғы қатарындағы бірнеше лауазымда, соның ішінде Білім, Өнер, Мұра, Галтахт және Аралдар мәселелері бойынша қызмет еткендіктен, оның беделі арта түсті. Сонымен қатар ол қысқа мерзімге «Файн Гейлдің» парламенттік тәртіп сақтаушысы (Chief Whip) болды.
Туризм министрі (1994-1997)
1994 жылдың соңында Фианна Фейл – Еңбек партиясы үкіметі құлдырады, бірақ жалпы сайлаулар өткізілмеді. Оның орнына «Файн Гейл» – «Еңбек партиясы» – «Демократиялық солшылдар» коалициясы, «Радуга коалициясы» деп белгілі болды, билікке келді. Кенни, «Файн Гейлдің» бас қамшысы ретінде, жаңа үкімет құрылмас бұрын басқа партиялармен үкіметтік бағдарламаны келіскен топтың маңызды мүшесі болды. Таоишик Джон Брутон басшылығымен Кенни кабинетке кірді және Туризм және сауда министрі болып тағайындалды. Оның министрлік қызметі кезінде Ирландия туризм саласында және халықаралық саудада айтарлықтай өсімді көрді. Министр ретінде ол Ирландияның Еуропалық Кеңестің алты айлық төрағалығы кезінде Еуроодақ Сауда министрлері кеңесіне төрағалық етті, сондай-ақ 1996 жылы Дүниежүзілік сауда ұйымының келіссөздерінің бір раундына бірлесіп төрағалық етті. Кеннидің басқа да жетістіктерінің қатарында Дублиндегі Әулие Патрик күні шеруін қайта жаңғырту және 1998 жылғы «Тур де Франс» веложарысының бір кезеңін Ирландияға өткізу бойынша сәтті келіссөздер жүргізу болды. 1997 жылы үкімет жалпы сайлауда жеңіліске ұшырады және Кенни оппозиция қатарына қайта оралды.
2001 жыл
2001 жылы Джон Брутон өзінің қабілетіне сенімсіздік білдіргеннен кейін Fine Gael партиясының төрағасы лауазымынан кетті. Кенни келесі төраға сайлауына қатысып, "партияны жаңаруға" уәде берді. Соңғы дауыс беруде Майкл Нунан жеңіске жетті (Fine Gael партиясының дәстүрі бойынша, төраға сайлауының дауыс беру нәтижелері жарияланбайды). Нунан Кенниге өкілдік міндетін бермеді, бұл Кеннидің Нунанды "қауіпті сигнал" жіберді деп айыптауына себеп болды.
2002 жыл
2002 жылғы жалпы сайлауда Fine Gael партиясы ең нашар сайлау нәтижесін көрсетті, 23 орынды жоғалтты, бұл күтілгеннен асып түсті, ал дауыс үлесі 5% төмендеді. Кенни өзінің орынды жоғалтуға жақын болды, тіпті жеңіліс сөзін дайындауға дейін барды. Ақырында ол бес орындық сайлау округінде үшінші орынды жеңіп алды. Нонан сайлау күні Fine Gael партиясының төрағасы лауазымынан кетті, бұл тағы бір төраға сайлауын тудырды. Партия мүшелері төраға сайлауының тым жылдамдығына және сайлау құқығын партия мүшелеріне кеңейтуге жасалмаған тырысқана наразылық жиналыстарын өткізді. Сайлаудан кейін талдау жүргізбей, төрағаны таңдаудың ақылсыздық екені айтылды. Кенни тағы да төрағалыққа үміткер болып, осы жолы жеңіске жетті.
Расистік пікірлер
2002 жылдың қыркүйегінде Кенни Конго Демократиялық Республикасының өлтірілген бірінші премьер-министрі Патрис Лумумбаға қатысты әзіл кезінде «негр» сөзін қолданғаннан кейін нәсілшілдік пікір білдірген деп айыпталды. Кенни оқиғаның жасырын қалғанын қалады және журналистерден оны сілтеуден бас тартуды сұрады, бірақ «Sunday Independent» газеті оның «қоздырғыш сөзді қайталап айтуын» жариялады. Ол отандық және шетелдегі нәсілшілдікке қарсы күрескерлердің айыптауына ұшырады. Жағдай одан әрі нашарлағанда, Лумумбаның бірнеше туысы, оның ішінде ұлы мен бірнеше немерелері Таллахтта тұратыны белгілі болды. Кенни өзінің кешірімін білдірді, бірақ ешқандай нәсілшілдік ниеті болмағанын, тек марокколық барменнің бір кезде айтқан сөзін келтіргенін, досы Дэвид Молонидің серігінде болған оқиғаны еске түсіргенін, ал Молонинің өлімі соңғы кезде болғанын мәлімдеді. Дегенмен, оның айтқандары саяси тұрғыдан қорғауға келмейтін, болашақ таосих болуға үміттенедін адамның журналистер алдында айтуы тиіс емес оқиға ретінде қабылданып, кеңінен таралды. Сол кезде жігіттерді босатуға және үкіметті өз шешімінен қайтартуға құрылған «Shell to Sea» науқаны жобаны он бес айға тоқтатты. Полиция наразылық білдірушілерді алып тастау үшін күш қолданғанда, көптеген адамдар ауруханаға түсті, Кенни: «Заңға бағыну керек» деді. 2005 жылдың қарашасында Кенни оқу бітіру емтиханында міндетті ирланд тілін жоюды ұсынды. Бұл ұсыныс барлық ірі ирланд тілі ұйымдарынан қарсылық көтерді. 2006 жылдың наурызында ол Fine Gael партиясының мүшесі болып табылатын Еуропалық халық партиясының (ЕХП) вице-президенті болып сайланды. ЕХП алдында сөйлеген сөзінде, Fine Gael екі жыл ішінде Ирландияда үкімет құратынын мәлімдеді. 2006 жылдың бірінші жартысында Кенни иммиграцияның құны, көшедегі қылмыс, педофилия және үй иелерінің құқықтары туралы популистік саясатты күшті ілгерілетуге тырысты. Ол Дэйлге баяндаған тонау оқиғасының егжей-тегжейлі сипаттамасы кейіннен Кенияда болғаны, Ирландияда емес екені анықталды. Кеннидің басшылығымен Fine Gael Лейбористік партиямен сайлау алдындағы келісімге келді, 2007 жылғы 24 мамырда өткен жалпы сайлауда сайлаушыларға балама коалициялық үкімет ұсынуға ниеттенді. «Муллингар келісімі» 2004 жылдың қыркүйегінде сол жылғы еуропалық және жергілікті сайлаулардан кейін жасалды. Жасылдар партиясы да бұқаралық ақпарат құралдары арқылы сайлаудан кейін мұндай коалициялық үкіметке мүше болуға ниетті екенін білдірді. Алайда, олар сайлау күніне дейін келісімге қол қоймады. Кеннидің басшылығы Fine Gael партиясын прогрессивті орталық партия ретінде бекітті. Оның саяси бастамалары ақшаның тиімділігіне, тұтынушылардың құқықтарына, азаматтық серіктестіктерге, мемлекеттік шығыстарды реформалауға, сыйақы мен кәсіпкерлікке және профилактикалық денсаулық сақтау саясатына бағытталды. Партия мемлекеттік институттарды қорғауға және заң мен тәртіпті сақтауға бағытталған партия ретінде бұрынғы беделін қайтаруға тырысты. 2007 жылдың наурызында Fine Gael Ardfheis-те Кенни алдағы жалпы сайлауға арналған «Жақсы Ирландияға келісімшарт» атты платформасын ұсынды. Бұл «келісімшарттың» негізгі аспектілері: 2300 қосымша аурухана төсегі, 2000 қосымша полиция қызметкері, қылмыскерлерге қатаң түрме жазасы және кепілдік шарттары, 16 жасқа дейінгі барлық балаларға тегін медициналық сақтандыру және табыс салығын төмендету. Көптеген адамдар Берти Ахерн сайлау алдындағы дебатта Кенниден оңай жеңіске жеткенін айтты. Дауыстар саналған кезде, Fine Gael үлкен жетістіктерге қол жеткізді, оның орын саны жиырмаға көбейіп, жаңа Dáil-де барлығы 51 орынға жетті. Алайда, Лейбористер мен Жасылдар жетістікке жете алмады, Кеннидің «Өзгеріс одағы» көпшіліктен қалып қойды. Керісінше болжамдарға қарамастан, Fianna Fáil дауысы жеткілікті деңгейде қалпына келтіріліп, Ахерн үшін үшінші үкіметтік мерзімге мүмкіндік берді. 2009 жылдың 15 ақпанында Корк округіндегі банк дағдарысына жауап ретінде Кенни Ирландия Орталық банкінің Қаржылық реттеу бөлімінің барлық мүшелерін отставкаға жіберуді сұрады.
ЕХП вице-президенті
2006 жылдың наурызында Енда Кенни Римде өткен Еуропалық халықтық партиясының (ЕХП) съезінде партияның вице-президенті болып сайланды. Ол кезде ЕХП Еуропадағы ең ірі саяси қозғалыс болып, құрамына континенттің түкпір-түкпірінен 70-ке жуық мүше партия кірген. Сайлануына қатысты Кенни: «Біздің серіктес партиялардың Еуропалық халықтық партиясының ортасында Fine Gael партиясының маңызды рөлін сақтап қалу үшін дауыс бергеніне ризамын. Менің осы лауазымға сайлануым Еуропадағы ең ірі саяси отбасының шешім қабылдау процесіне ықпал етуге мүмкіндік береді», – деді. Оның ЕХП-мен байланыстары үкіметте жұмыс істеген кезінде және Ирландияның қаржылық дағдарысы тұсында аса құнды рөл атқарды. 2012 жылы 7 жыл қызмет еткен соң ол бұл лауазымнан бас тартты.
2010 жылғы көшбасшылық мәселесі
2010 жылғы 10 маусымда «Айриш Таймс» газетінде жарияланған пікір сауалнамасы Кеннидің партия басшылығына шақыру тудырды. Ipsos MRBI сауалнамасы Еңбек партиясының елдегі ең танымал саяси партияға алғаш рет айналғанын көрсетті, сонымен қатар Фианна Файл және Фине Гейл партияларының, сондай-ақ олардың басшыларына қолдау төмендеді. 2010 жылғы қаңтардан бері Фианна Файл партиясына қолдау 5 пайызға төмендеп, 17 пайызды құрады, Фине Гейл 4 пайызға төмендеп, 28 пайызға жетті, ал Еңбек партиясы 8 пайызға өсіп, 32 пайызды көрсетті. Кеннидің басшылығына қанағаттану 7 пайызға төмендеп, 24 пайызды құрады. Партияның орынбасары Ричард Брутон оны қолдамағаннан кейін, Кенни 2010 жылғы 14 маусымда оны қызметтен босатты. Ол сондай-ақ өзінің басшылығына сенімсіздік білдіру туралы ұсынысты 2010 жылғы 17 маусымда ұсынды. Келесі күні Fine Gael партиясының алдыңғы қатардағы тоғыз мүшесі Кеннидің партияны басқаруға лайық емесіне сенімсіздік білдірді – олар Саймон Ковени, Денис Ногтен, Олуин Энрайт, Оливия Митчелл, Фергус О'Дауд, Майкл Крид, Билли Тимминс, Лео Варадкар және Брайан Хейс еді. Денис Ногтен алдыңғы қатардағы мүшелер Кеннидің қолдауына ие емес екенін және партияның мүддесі үшін оның сенімсіздік білдіру ұсынысын кері тартып, орнынан бас тартуын қалайтынын айтты. 2008 жылғы желтоқсанда Винсент Браун «Айриш Таймс» газетінде Кенниді мәселелерді, әсіресе экономикалық мәселелерді түсінбегендігі үшін сынады. Кенниге сенімсіздік білдіру туралы ұсыныс қабылданды. Ол 2010 жылғы 1 шілдеде партияның алдыңғы қатардағы құрамында ірі өзгерістер жасайтынын жариялады, соның ішінде Брутон, Ковени, О'Дауд және Варадкарды қайта тағайындады.
2011 жылғы жалпы сайлау
2011 жылғы жалпы сайлау науқанының басында Кенни партияның Дублиндегі сайлау штабының сыртында журналистерге сөйлеген сөзінде «Файн Гейл салық жүйесі арқылы адамдарға үміт пен сенім сыйлаудың» маңыздылығын мойындағанын айтты. «Бұл сайлауда Fine Gael партиясы өзінің үкіметтік кезеңінде табыс салығын арттырмайтынын нақты айтатын жалғыз партия», - деді ол. Ол елдің тәуелсіздердің қолдауына сүйенетін басшылықтан гөрі, күшті үкіметке мұқтаж екенін айтты. «Менің ойымша, қазір батыл және мықты үкімет құру уақыты келді. Бұл өзін-өзі өртеуі мүмкін немесе кез келген жалдамалы тәуелсіздердің қалауына тәуелді болатын басшылық үшін уақыт емес. Бұл – халықтың шешімі». Науқан барысында телеарнада бірнеше көшбасшылар пікірсайысына қатысты. Атап айтқанда, TV3, RTÉ және TG4 арналарында Енда Кенни, Михаэль Мартин және Эмон Гилмор арасында үш пікірсайыс өтті, ал RTÉ арнасында Джерри Адамс пен Джон Гормлидің қатысуымен бес көшбасшының пікірсайысы болды. Дегенмен, Кенни TV3 ұсынған үш көшбасшының пікірсайысына қатысудан бас тартты, себебі Винсент Браун пікірсайысты жүргізеді деп наразылық білдірді. Браун – Fine Gael және Кеннидің белгілі сыншысы. 1982 жылы Браун The Late Late Show бағдарламасында Кенниді келекеледі, оның TD екенін күмәндандырды. 2010 жылдың қазан айында Браун Fine Gael-дің оны қарумен және вискидің бөтелкесімен қараңғы бөлмеге кіруді сұрағаны туралы әзіл айтқаннан кейін Кенниден ашық түрде кешірім сұрауға мәжбүр болды. Бұл Fine Gael-дің сайлаудағы көрсеткішіне қатысты, олар Лейбористерден кейін екінші орында тұрды, сондай-ақ Ричард Брутонның Кенниге қарсы көшбасшылыққа таласқан кезіне сілтеме жасады. Кенни Браунның орнына басқа модератор тағайындалса, пікірсайысқа қатысуға келіспеді. Кенни RTÉ арнасында Мириам О'Каллахан модераторлық еткен үш партиялық көшбасшылар пікірсайысына, сондай-ақ RTÉ арнасындағы бес көшбасшының пікірсайысына қатысты; бұл жаңа формат болды, онда Пат Кенни модераторлық еткен Кенниді қоса алғанда, келе жатқан Dáil-дің барлық партиялық басшылары қатысты. Ол TG4 арнасында Мишеал Мартин және Эмон Гилмормен бірге ирланд тілінде үшжақты пікірсайыс өткізді. 2011 жылдың 14 ақпанында Кенни Ирландия экономикасын талқылау үшін Германия канцлері Ангела Меркельмен кездесті. Кенни мен Меркельдің саяси байланыстары тығыз, себебі Меркельдің ХДС партиясы мен Fine Gael екеуі де орталық оңшыл Еуропалық халық партиясының (ЕХП) мүшелері, ал ЕХП отырыстарында орындықтар тегі бойынша әліппе тәртібімен орналасады. Бұл екі көшбасшының арасындағы тығыз қарым-қатынасты Ангела Меркельдің 2007 жылғы сайлау кезінде Енда Кенни мен Fine Gael партиясын қолдағаны көрсетіп тұр. Paddy Power, Irish Independent және The Irish Times ұйымдастырған 2011 жылдың 23 ақпанындағы сауалнамалар Кеннидің Fine Gael партиясын 31-ші Dáil-де ең көп орынға жеткізетінін және оның Таоишик болып сайланатынын көрсетті. Сайлауда Кенни Fine Gael партиясын шешуші жеңіске жеткізді. Партия 76 орын жеңіп алды, бұл 78 жылдық тарихындағы ең көп көрсеткіш, ал партия алғаш рет Dáil-де ең үлкен партия атанды. Осы арада Fianna Fáil Ирландия мемлекетінің тарихындағы ең ауыр жеңіліске ұшырады, оның өкілдігі 75%-ға азайды. Кенни өзінің Майо сайлау округінде бірінші орынды иеленді және Кеннимен бірге Fine Gael партиясынан тағы үш адам сайланды. Даблиндегі жеңіс кешінде Кенни «Файн Гейл» партиясының билік жүргізуге «көпшілік қолдау» бар екенін және сайлау «Ирландия тарихындағы маңызды өзгеріс» екенін мәлімдеді. Кейін ол RTÉ арнасына «сайлау алаңындағы демократиялық төңкеріс» деп атағаннан кейін, ол Таоишик болады деп күткенін айтты. Fine Gael жеңіске жеткеннен кейін, олар жеке үкімет құруы мүмкін деген әңгімелер тарады, бірақ Fine Gael жетекшілері сайлау нәтижесі анықталғаннан кейін Лейбористік партиямен коалициялық үкімет құратындарын мәлімдеді. 2011 жылдың 5 наурызының түнінде Дублин қалашығында Fine Gael және Лейбористік партия Кенидің басшылығымен коалициялық үкімет құруға ресми түрде келісті. Кенни билікке келгеннен кейін оның бірінші міндеті Ирландияға арналған құтқару шарттарын қайта келісу болады деп мәлімдеді, бастапқы келісімді «Ирландия үшін жаман келісім және Еуропа үшін жаман келісім» деп атады.
Kenny said that his first priority upon taking office would be to renegotiate the terms of the bailout for Ireland, calling the original deal "a bad deal for Ireland and a bad deal for Europe".
2011 жыл
31-ші Дайл 2011 жылдың 9 наурызында алғаш рет шақырылды, Дайл 117–27 дауыспен Кенниді Таоишик лауазымына тағайындады. Кенни өкілеттігін президент Мэри МакАлизден алды. Сондай-ақ, ол 2011 жылдың 9 наурызында өз Үкіметінің министрлік тағайындамаларын жариялады. Лауазымға кірген кезде 59 жас 11 ай болған Кенни, бұл лауазымды алғаш рет иеленген ең егде жастағы екінші адам, ал ең егдесі – Шон Лемасс. 2011 жылдың 9 наурызында Кенни 15 кіші министрді тағайындады. Ол сондай-ақ саяси реформа жөніндегі министрді тағайындады және министрлік көлікті қамтамасыз ету жолдары туралы Қоғамдық жұмыстар басқармасына сұрау жіберді. 2011 жылдың 15 наурызында тек қазіргі Президент, Таоишик, Танайст және Әділет және теңдік министріне ғана Гарда жүргізушілері тағайындалатыны хабарланды. Қалған барлық министрлер өздерінің жеке көліктерін пайдаланып, шақырым ақысын төлеп, коммерциялық шофердің қызметін пайдалануға міндетті болады. Үш үкіметтік әуе кемесінің тағдыры туралы хабарлама жоқ.
Министрлердің жалақысын қысқарту
Таоишик болған алғашқы әрекеттерінің бірінде Кенни өзінің жалақысын 14 000 евроға (7% -ға) қысқартты. Жаңа үкімет сондай-ақ жоғары тұрған министрлердің жалақысын қысқартуға шешім қабылдады. Таоишиктің жалақысы 214 187 евродан 200 000 евроға дейін төмендетілді. Танаст Эмон Гилмордың жалақысы 197 486 евродан 184 405 евроға дейін төмендетілді. Министрлердің жалақысы 169 275 евроға (181 283 евродан) дейін, ал мемлекеттік министрлердің жалақысы 139 266 евродан 130 042 евроға дейін қысқартылды. Қосымша шығындарды қысқарту шарасы ретінде Кенни Гардайдан, Әділет және Көлік министрліктерінен, сондай-ақ Қоғамдық жұмыстар басқармасынан министрлер мен олардың командаларын тасымалдауға жұмсалатын қаражатты азайту жоспарын жасауды сұрады.
Қаржы және банк саясаты
2011 жылдың 11 наурызында, биліктегі үшінші күні Кенни Брюсселдегі алғашқы Еуропалық кеңеске Taoiseach ретінде қатысты. Осы саммит барысында ол Франция президенті Николя Саркозимен қызу дауға түсті (Кенни оны «галлиялық тірескендік» деп атады) – Ирландияның салыстырмалы түрде төмен 12,5% корпоративтік салық мөлшерлемесіне байланысты. Еуропалық Одақтың басшылары Ирландияға берілетін көмектің шарттары ретінде осы мәселені жиі көтеріп отырды. Кенни корпоративтік салықты өзгертуден бас тартты, бұл туралы ол келесі аптадағы алғашқы басшылар сұрақтарында қайталады. Сондай-ақ, Еуроодақ банктердің жоғары облигация иелерін шығындарды бөлісуге мәжбүрлейтін жаңа шарттарға келіспесе, үкімет Дублин банктерінен мемлекеттік қаражатты одан әрі ұстап қалу ниетін білдірді. Алайда, үш аптадан кейін, 2011 жылдың 31 наурызында Ирландияның Орталық банкі Ирландияның төрт аман қалған банкісінде (Allied Irish Banks, Bank of Ireland, EBS және Irish Life & Permanent) жүргізілген «стресс-тесттердің» нәтижелерін жариялады. Нәтижелер көрсеткендей, банктердің төлем қабілеттілігін сақтау үшін қосымша 24 миллиард евро қажет. Бұрынғы уәдесіне қарамастан, үкімет сол күні банктерді қолдау үшін қажетті қаражатты мемлекеттен бөлетінін мәлімдеді. Кенни облигация иелерінен ақша іздеудің «ақылға қонымды немесе логикалық» еместігін айтты. Кеннидің үкіметінің бұл әрекетіне сын көп болды, Irish Independent газеті «ирландтықтарға соңғы екі жылда соңғы төлем болатыны бес рет айтылды» деп жазды. Дегенмен, Кенни билікке келгеннен кейін 2011 жылдың 10 сәуірінде жарияланған алғашқы ұлттық сауалнама көрсеткендей, Кеннидің Fine Gael партиясына қоғамдық қолдау сайлаудан кейін 36%-дан 39%-ға дейін өсті. Бірақ көптеген адамдар оның банктерді құтқаруына наразы екенін де көрсетті. 2011 жылы банкирлердің жалақысы мен бонустарын шектеу, сондай-ақ жеке медициналық сақтандыру және бала күтімі сияқты қосымша төлемдерге тиым салу шаралары енгізілді. Құтқарылған ирланд банктеріндегі банкирлердің жалақысы 500 000 евроға дейін шектелді. Бұл 2006 жылы банктердің 4 миллион евроға дейін жететін жалақысынан 87,5%-ға төмендеуді білдірді. 20 000 евродан жоғары бонустарға 89% «суперсалық» салынды. Бұл шаралар тек 2023 жылы ғана жеңілдетілді. 2011 жылдың 21 шілдесінде Кенни Еуроаймақ басшыларының Ирландияның пайыздық мөлшерлемесін 2%-ға төмендету және төлем мерзімін ұзарту туралы келісімге келгенін хабарлады.
Зейнетақы алымдары туралы дау
2011 жылдың 9 мамырында Кенни үкіметі жаңа жұмыс орындарын құру бағдарламасын жариялады, оны жеке зейнетақы жинақтарына 0,6% салық салынуы арқылы қаржыландыру жоспарланған. Бірақ мемлекеттік зейнетақы қорларына тиіспіде. Зейнетақыға салынатын салық дереу және күшті наразылық тудырды, Кенни бұл бастаманы "шағын ұсыныс" деп қорғады және үкімет жеке жинақтарға да салық салатын айыптамаларды жоққа шығарды. Алайда, 2011 жылдың 12 мамырында Кенни мақұлданған зейнетақы қорларының иелері – олардың көпшілігі Ирландиядағы ең жоғары табыс алатын адамдар – салықтан босатылатынын мойындағаннан кейін салықты қоршаған дау күшейді.
Саяси реформалар
2011 жылдың 3 мамырында Кенни үкіметі жалпы сайлауда берген уәделеріне сәйкес келетін саяси реформалар жиынтығын бекітті. Бекітілген реформалардың арасында 2011 жылдың маусым айына белгіленген, сайлау округтері жөніндегі комиссия болды, оның басты мақсаты – депутаттар санын 20-ға дейін азайту.
Ватиканның сөгісі мен жауабы
2011 жылдың 13 шілдесінде Клойн баяндамасы жарияланды, онда Клойн Рим-католик епархиясындағы 19 діни қызметкердің балаларды жыныстық зорлыққа салу туралы айыптауларды тергеудің толық мәліметтері келтірілді. Баяндаманың негізгі тұжырымдарының арасында, шіркеудің 1996 жылғы нұсқаулықтарында талап етілгендей, епархиядағы жасалған айыптаулардың көп бөлігі Гардаға хабарланбағаны; Епархияның епископы Джон Маги және басқалары үкіметтің тергеуіне толық ынтымақтастық көрсетпегені және айыптауларға қатысты өз жауабын қасақана бұрмалағаны; сондай-ақ Ватиканның өзі тергеуге ынтымақтастықтан бас тартып, 1996 жылғы нұсқаулықтардың міндетті емес екендігі туралы епархияға кеңес бергені анықталды. 2011 жылдың 20 шілдесінде Кенни Ватиканды осы оқиғадағы рөлі үшін айыптады, тергеуге кедеріс келтірудегі шіркеудің рөлі Ирландияның егемендігіне қатысты ауыр бұзушылық екенін, ал оқиға "Ватикан мәдениетінде бүгінгі күнге дейін үстемдік құратын дисфункцияны, байланыссыздықты және элитаризмді" көрсетті деп мәлімдеді. Ол сондай-ақ "Ирландиядағы шіркеу мен мемлекет арасындағы тарихи қарым-қатынас енді бұрынғыдай болмайды" деп қосты. Кеннидің Ватиканға жасаған шабуылы Ирландиядағы жоғары лауазымды шенеуніктер арасында бұрын-соңды болмаған жағдай еді. Бұл сөз сөздеріне байланысты кеңінен таңғажайып деп бағаланды, ал Daily Mail газеті бұл шабуылдың "Ирландия парламентінің 17 жыл бойы педофил діни қызметкерлердің салдарынан жергілікті шіркеу басшыларын емес, Ватиканды жария түрде айыптаған алғашқы реті" екенін жазды. 3 қыркүйекте Ватикан Кеннидің сөзіне жауап ретінде былай деді: "Кенни нақты бір оқиғаны атамай, үш жыл бұрын емес, үш онжылдық бұрын тәуелсіз, демократиялық республикадағы тергеуге кедеріс келтіруге тырысқан деген айыптама негізсіз, оны Кенни дәлелдеуге тырыспады". Жауапта сондай-ақ: "Бұл есептерде Ватиканның Ирландия мемлекетінің ішкі істеріне араласқаны немесе Ирландияның діни қауымдары мен епархияларының жыныстық зорлық-зомбылық мәселелеріне қатысты күнделікті басқаруына қатысқанына ешқандай дәлел жоқ" делінген. Сол кездегі кардинал Ратцингердің сөзін келтірген кезде, жауапта бұл сөздің Теологтың шіркеулік қызметі жөніндегі нұсқаулықтан алынғаны, басқаша айтқанда, Donum Veritatis (Ақиқат сыйы) деп аталатын, 1990 жылдың 24 мамырында Сенім ілімі жөніндегі Конгрегация жариялаған және сол кездегі Конгрегация префекті мен хатшысы қол қойған құжат екені айтылды. Сондықтан бұл сол кездегі кардинал Ратцингердің жеке мәтіні емес, Конгрегацияның ресми құжаты.
Бірінші ұлттық мекенжай
Кенни 2012 жылғы ирландтық бюджет ұсынылмас бұрын, 2011 жылдың 4 желтоқсанында ұлтқа телеарна арқылы үндеу жасады. Ол 2012 жылғы бюджеттің "қиын болатынын" ескертті және "олай болуы керек" деді. Сондай-ақ, ол Ирландияны 2015 жылға қарай ЖІӨ-нің 3% құрайтын басқарылатын дефицитке жеткізетінін айтты. Бұл Taoiseach-тың ұлтқа тікелей үндеу жасаған алтыншы реті болды, бұл Ирландияның экономикалық жағдайының өте ауыр екенін көрсетеді, Кенни бұл жағдайды "ерекше" деп баса айтты. Бұл хабарлама 2011 жылы Ирландиядағы ең көп тамашаланған екінші телебағдарлама болды, оны 1,2 миллион көрермен тамашалады.
"Time" журналының мұқабасы
2012 жылдың қазан айында Кенни Сеан Лемастан бері «Time» журналының мұқабасында суреттелген алғашқы Taoiseach болды. «The Celtic Comeback» деген тақырыптағы мақала Кеннидің Taoiseach ретіндегі қызметін «жоғары бағалайды» және оны ирланд халқы «төмен бағалайды» дейді. Мақала авторы Кэтрин Майер Кенниді «тартымды», «епті» және «өте жағымды» деп сипаттады. Бұл сыйлықты Германияның Журнал Издательдерінің қауымдастығы (VDZ) табыстайды. Бұрынғы лауреаттарының арасында Жозе Мануэль Баррозу және Дональд Туск бар. Издательдердің мәлімдемесінде Кенни премьер-министр ретінде де, қоғамдық өмірінде де «Еуропаға зор үлес қосып, еуропалық идеалдарға берілгендігі үшін» жеңімпаз деп таңдалғаны айтылды. Олар «Осы қиын уақытта Еуропа Ирландия мемлекетінің және халқының ашық, сыртқа бағытталған мінез-құлқынан және премьер-министрі Енда Кеннидің қабілетінен пайда көреді» деп қосты. Нобель комитетінің төрағасы Торбьорн Ягланд бұл сыйлықтың лайықты және қажетті екенін айтты. Ол Еуропалық Одақтың бейбіт континентті құру үшін жасаған күш-жігерін консолидациялауы керек екенін мәлімдеді. Үкімет Ирландияның 64 миллиард еуролық банк қарызы бойынша келісімге қол жеткізу үшін алты айлық ЕО төрағалығы кезінде белсенді жұмыс істеуге уәде берді, сонымен қатар банк одағын құру және Ортақ Ауылшаруашылық саясатын (ОАС) жетілдіру сияқты маңызды ЕО мәселелерінде де ілгерілеуге ұмтылды. Төрағалыққа бөлінген бюджет 2004 жылы Берти Ахерн үкіметі кезінде Ирландия төрағалық еткен кезде өткен 110 миллион еуролық кең ауқымды шарадан 33 миллион еуроға кем болды, онда кездесулер бес жұлдызды қонақүйлерде, мысалы, Клэрдегі Дромоланд сарайында және Майодағы Эшфорд сарайында өтті. Бюджеттің қысқартылуына қарамастан, 2013 жылдың мамыр айында Брюссельде Кенни және сол кездегі Tánaiste Эмон Гилмор төрағалық еткен келіссөздерде Еуропалық Одақтың шамамен 1 триллион еуролық бюджеті бойынша туындаған, өткен жылдың қарашасынан бері жалғасып келе жатқан дау ақыры шешілді.
The Chair of the Nobel Committee, Thorbjorn Jagland, said the award was both deserved and necessary. He said the EU needs to move forward to consolidate the efforts, which delivered a continent of peace. The Government promised to push strongly for a deal on Ireland's €64bn bank debt during the six month EU presidency, while making progress on other vital EU issues such as setting up a banking union and the Common Agricultural Policy (CAP). The budget for the presidency was €33m less than the €110m extravaganza that took place when Ireland last hosted the presidency in 2004 under Bertie Ahern's government, which saw meetings held in five star hotels such as Dromoland Castle in Clare and Ashford Castle in Mayo. Despite the reduced budget, in May 2013 talks in Brussels chaired by Kenny and then Tánaiste Eamon Gilmore saw the deadlock over the EU's nearly €1 trillion budget, which had persisted since November the previous year, finally broken.
Жарамсыз вексельдер
2013 жылдың ақпан айында Еуропалық Орталық банкпен келісімге қол жеткізілді, ол бұрынғы Anglo Irish Bank-ты құтқару үшін қолданылған вексельге қатысты. Кенни бұл күнді "ел және оның халқы үшін жақсы күн" деп атады. Ол Dáil-ге өзгерістердің нәтижесінде алдағы жылдары Ұлттық қазыналық басқару агенттігінің қарыз алу қажеттілігі 20 миллиард евроға төмендейтінін мәлімдеді, бірақ бұл келісім "күміс оқ" емес екенін де ескертті.
Магдалена кір жуу орны кешірім сұрайды
2013 жылдың 19 ақпанында Кенни Дэйл Эйренда Магдалена кір жуу орындарында сақталып қалған әйелдерге мемлекет атынан кешірім сұрады. Үкімет сонымен қатар шамамен 800-ден 1000-ға дейін сақталып қалған Магдалена әйелдеріне өтемақы схемасы құрылатынын мәлімдеді. Алайда 2014 жылдың ақпанына дейін 684 үміткердің ешқайсысы уәде етілген мемлекеттік егде жасқа толғандарға арналған зейнетақысын немесе денсаулық сақтау жәрдемақысын алмады.
Еуропаның ең үздік жұмыс орындарына байланысты
2013 жылдың ортасында Енда Кенни ЕО-дағы екі жоғары беделді және ықпалды лауазыммен байланыстыра бастады. Тамыз айында Кенни Еуропалық Кеңестің президенті лауазымын (ЕО басшыларының барлық маңызды шешімдер қабылданатын отырыстарын төрағалық ететін) иеленуге басты үміткер болып саналды, ал ықпалды Брюссельдегі Burson Marsteller пікір қалыптастырушысы жүргізген сараптамаға сәйкес, Еуропалық комиссия президенті лауазымына да үміткер болатын. Дэвид Кэмерон өзінің автобиографиясында 2014 жылы Ангела Меркельмен бірге Кенниді Еуропалық комиссия президенті лауазымына қарағанын растады. Кенни 2017 жылға дейін Еуропалық Кеңестің президенті лауазымымен байланысты болды, ол Таоишик және Fine Gael партиясының жетекшісі лауазымынан кеткенін мәлімдегеннен кейін. Sunday Independent газетінің хабарлауынша, Еуропалық одақтың жоғары лауазымды деректері, сол кездегі президент Дональд Туск өзінің туған елі Польшадан екінші мерзімге қолдау алмағандықтан, тағы бір мерзімге қызмет ете алмайды. Еуропалық одақ көзі үш жыл бұрын Еуропалық халық партиясының (ЕХП) премьер-министрге бұл лауазымды алуға "көп қысым көрсеткенін" және "егер Туск жарыстан шығып кетсе, Кенни оның орнын басатын басты үміткер болады" деді. Ирландияның Халықаралық валюта қорынан, Еуропалық комиссиядан және Еуропалық орталық банктерден қосымша қаржы сұрамағанын Еуропалық комиссия президенті Жозе Мануэль Баррозу еурозонаның толыққанды жаңаруының дәлелі ретінде пайдаланды. "Ирландияның жетістігі маңызды хабарлама жібереді: серіктес елдердің нығайып, қолдауымен біз осы терең дағдарыстан күштірек шыға аламыз және шығамыз", - деді ол. Осының нәтижесінде 2013 жылдың 15 желтоқсанында Ирландия экономикалық тәуелсіздігін қайта иеленді.
Екінші ұлттық мекенжай
2013 жылдың желтоқсанында Тройканың кезеңдік қаржылық көмегі аяқталғандығын белгілеу үшін Кени елге екінші рет үндеу жасап, елдің дұрыс бағытта жылжып жатқанын және экономиканың жаңаруға бастағанын мәлімдеді.
Мартин Каллинан мен Алан Шаттердің отставкасы
2014 жылдың наурыз айында Гарда станцияларына тыңдау құрылғандығы туралы хабарларға жауап ретінде Кенни Дэйлге Әділет министрлігінің Бас хатшысы Брайан Перселлді Гарда комиссары Мартин Каллинанға жібергенін, Каллинанның лауазымынан кенеттен кеткеніне бір күн бұрын хабарлаған. Оппозиция жетекшісі Мишеал Мартин бұл Кеннидің Каллинанды "қызметтен босатқанын" білдіреді деді. Кенни сондай-ақ, Бас прокуроры Маир Уиланның Гарданың бақылауы туралы оған жеке хабар бергенін айтты, себебі Уилан бұл мәселе туралы телефон арқылы талқылауды қалаған жоқ. 2014 жылдың мамыр айында Әділет және теңдік министрі Алан Шаттер отставкаға кеткеннен кейін Кенни мен оның партиясына қолдау көрсету жергілікті және еуропалық сайлауларда азайды. Кейін Кенни жыл сайынғы Bloom фестивалінде "қуаныштан билегенін" көруге болады.
2015 жыл
2015 жылдың наурыз айында Кенни Вексфорд округінен сайланған Мик Уоллестің ирланд тілінде сөйлей алмауына қатысты түсініксіздігі үшін сынға ұшырады. 2015 жылдың 22 қыркүйегінде Кенни Дэйлдегі көшбасшылар сағатын кейінге шегерді, себебі ол Денис О'Брайенге тиесілі Independent News & Media компаниясының жаңа цифрлық орталығын ашуға қатысты. Бұған дейін Кенни О'Брайеннің ұзақ жылдар бойы жалақы төлеген өкілі Джеймс Морриссиге арналған кітапты таныстырған болатын. 2015 жылдың 13 қазанында Дэйлде бюджет талқылау кезінде Мэри Лу Макдональд сөйлегенде Кенни жасаған "жауын шабуға бағытталған қимылы" көпшіліктің назарына ілікті. Макдональд кейіннен: «Жауын шабуға бағытталған қимыл – ең болмағанда ерекше мінез-құлық, оны қайталамауды ұсынамын» деді. Сол айдың соңында Кенни Мадридте өткен Еуропалық халық партиясының (ЕХП) жиналысында экономикалық төңкеріс кезінде армияға банкоматтарды күзетуді тапсырғанын айтты. Оппозициялық депутаттар оның бұл туралы банктерді зерттеу комиссиясына неге айтпағанын білгісі келді және Кенни «ақиқаттан алыс әңгіме айтуда» деп айыпталды. Кенни өзі кейіннен бұл мәселе бойынша нақты бұйрық алмағанын айтып, бұрынғы мәлімдемесіне қайшылық келтірді. Кеннидің өкілі кейіннен 2012 жылдың басында Үкімет үйінде бұл мәселе «бейресми түрде талқыланғанын» мәлімдеді, бірақ ондағы мәліметтердің құпиялылығына байланысты хаттамалар сақталмағанын хабарлады.
2016 жыл
2016 жылдың 3 ақпанында Кенни президент Хиггинске 31-ші Дэйлді тарату туралы өтініш беру ниетін жариялады. Ол Дэйлге таратылу алдында 2016 жылғы жалпы сайлаудың 26 ақпанда өтетінін мәлімдеді. 2016 жылдың 20 ақпанында Майо округіне қарасты Каслбар қаласында өткен Fine Gael митингісінде Кенни жергілікті сайлаушыларын «жалпыирландиялық шағымпаздар» деп атады. Кейін Галвейдегі БАҚ өкілдеріне бұл сөздерінің жергілікті «Фианна Фейл» мүшелеріне қатысты екенін түсіндірді. Fine Gael 32-ші Дэйлде 50 орын жеңіп алды, бірақ абсолютті көпшілікке 29 орын жетпей қалды. Жаңа үкімет құру үшін Кенниді, Fine Gael-ді немесе жаңа басшыны қолдау туралы келісімге келу мақсатында оппозиция жетекшісі Мишеал Мартинмен алдын ала келіссөздер жүргізілді. 2016 жылдың 10 наурызында Кенни екінші мерзімге сайлану үшін жеткілікті дауыс жинамағандықтан Таоишик лауазымынан қанағаттанды. Ол және кабинет жаңа үкімет құрылғанға дейін уақытша өкілеттіктерді атқаруда қалды. Уақытша өкілеттіктерді атқарушы Кенни әдеттегідей Сент-Патрик күніне Вашингтон қаласына сапар шекті. Онда ол Ирландия елшілігіне: «Уа, қайта оралып, мені күтіп тұрған нәрсеге қарсы тұруды қаламас едім» деген сөздерді айтқан. Сонымен қатар, ол дәстүрлі Таоишиктің Ақ үйге сапары аясында президент Барак Обамамен кездесіп, «Шамрок» ыдысын табыс етті. 2016 жылдың 29 сәуірінде Фианна Фейлмен келісімге қол жеткізілді, ол Fine Gael басқаратын азшылық үкіметін құруға мүмкіндік берді. Ал 2016 жылдың 6 мамырында Кенни 59 дауысқа қарсы 49 дауыспен (51 қалыс қалды) қайтадан Таоишик болып сайланды және үкімет құрды. Ол партия тарихында Таоишик лауазымына қайта сайланған алғашқы Fine Gael мүшесі атанды. Ұлыбританияның Еуропалық Одақтан шығу туралы референдумға қатысты Кенни «Brexit» мүмкіндігі Солтүстік Ирландиядағы бейбітшілікті сақтау үшін «қиын жағдайларға» әкелуі мүмкін екенін айтты. Ол Ұлыбританияның Еуропалық Одақта қалуын жақтады, себебі Ұлыбритания ЕО-дан шыққан жағдайда Солтүстік Ирландиядағы бейбіт келісімдер бұзылуы мүмкін.
2017 жыл
2017 жылдың 30 қаңтарында Енда Кенни мен Ұлыбритания Премьер-Министрі Тереза Мэйдің бірлескен баспасөз мәжілісі Меррион-стрит, Дублинде Brexit-тің Солтүстік Ирландия мен Ирландияға тигізер әсерін талқылау үшін өтті. 2016 жылғы жалпы сайлаудан кейін оны Fine Gael партиясының төрағасы, содан кейін Taoiseach лауазымынан кетуге шақырулар болды. Сержант Морис МакКейбке қарсы Гарданың жалақпараттық науқаны әшкереленгеннен кейін, бірқатар депутаттар Кенниге сенімсіздік білдірді. Кенни АҚШ-тан дәстүрлі Санкт-Патрик күні мерекелерінен оралғаннан кейін басшылықты ауыстыру жоспарларын жариялайтынын мәлімдеген еді. Алайда, Нью-Йорктегі Санкт-Патрик күні шеруінде Кенни Brexit мәселесі және Солтүстік Ирландиядағы кезектен тыс сайлаудың салдары шешілгенге дейін лауазымынан бас тартпайтынын айтты, сондай-ақ: «Солтүстік Ирландияда басшылықтың болмауы және Еуропалық Одақ тұрғысынан Ирландияның қайда болатынын, [Brexit] келіссөздерінің келісілген регламенті қандай болатынын анықтауымыз керек» деді. Ол сондай-ақ, Премьер-министр Мэймен Солтүстік Ирландияда Вестминстерден тікелей басқаруға оралу болмайды деген келісімде екендерін атап өтті. 20 наурызда Қаржы министрі Майкл Нунан Кеннидің ЕО-ның Brexit келіссөздерінің келесі кезеңі басталатын маусым айына дейін лауазымында қалуы керек екенін мәлімдеді. Келесі күні Кенни ең ертесінде мамыр айында лауазымынан кетуді қарастырмайтынын және Brexit стратегиясын талқылау үшін 2017 жылдың 29 сәуірінде Еуропалық Кеңеске қатысуды жоспарлап отырғанын хабарлады.
Ақ үйде Сент-Патрик күніне арналған сөйлеу
Энда Кеннидің иммиграцияның маңыздылығы туралы, сол кездегі АҚШ президенті Дональд Трамптың алдында сөйлеген сөзі 2017 жылдың наурыз айында кеңінен таралды және жоғары бағаланды. Кеннидің Капитолий төбесінде өткен Сент-Патрик күніне арналған шарада сөйлеген сөзінде Трамптың саясатына тікелей сілтеме жасалмады. Дегенмен, АҚШ және Ұлыбританияның бірқатар БАҚ-тары бұл сөзді Трамптың белгілі бір мұсылман елдерінен иммиграцияны шектеу және Мексикамен шекараға қабырға тұрғызу жоспарларына жасалған сынып ретінде түсіндірді. "Нью-Йорк Таймс" газеті бұл сөз туралы "Ирландия премьер-министрі Патрик күнінің дәстүрі арқылы Трампқа иммиграция мәселесінде сабақ берді" деген тақырыппен жариялады. Мәтінде Ирландияда болашақта Бірлік туралы референдум өткізілсе, Солтүстік Ирландияның Ұлы Жұма келісімінде көзделгендей, автоматты түрде Еуропалық Одаққа қайта қосылатыны айтылды. Британ үкіметі сәуір айының соңында өткен Еуропалық Одақ көшбасшыларының төтенше саммитіне Ирландияның бірлігі туралы бапты енгізуге тырысты, бірақ ирланд тарапы британдық тараптан "үнемі дипломатиялық қысымға" ұшырады, деп мәлімдеді бір дереккөз.
Коннахт GAA үздіктер орталығы
Энда Кенни әлемдегі ең үлкен спорттық әуе күмбезін, Майо округіне қарасты Нок қаласының сыртында орналасқан, қаржылық тұрғыдан жүзеге асыруға мүмкіндік берген жоба деп есептелді. 2010 жылы құрылыс басталғанда жабық ойнау алаңы ұзақ мерзімді жоспарға енгенімен, Кеннидің лауазымында болған кезінде күтпеген сапарының арқасында 2017 жылға дейін дұрыс бағыт анықталмады. Алдын ала хабарламай келіп, жағдайды тексерген Таоиш ең алдымен Каслбардағы жергілікті теннис клубында қолданылатын сияқты әуе күмбезін орнатуды ұсынды. Сөйтіп, «Эврика!» сәті туды. Ол партиядан өзінің орнын басатын адамды 2 маусым 2017 жылға дейін сайлауын талап етті және одан кейін жақын арада Таоиш лауазымынан кететінін мәлімдеді. Кенни Варадкарға деген «шынайы құттықтауларын» білдіріп, «Бұл оған үлкен мәртебе және ол өмірін еліміздегі халқының өмірін жақсартуға арнайды» деді. 2017 жылдың маусым айының басында Кенни Таоиш ретінде АҚШ-қа соңғы сапарын жасады. 4 маусым 2017 жылы Чикагода болғанда ол Ирландияның U2 рок-тобының Soldier Field стадионындағы концертіне қатысты. U2 тобының әншісі Боно «Trip Through Your Wires» әнін Кенниге арнап, «Біз оны Таоиш деп атаймыз, менің ойымша, бұл үйдің басшысы немесе осы сияқты нәрсе болуы мүмкін. Біздің елдің басшысы бүгін осында! Біз оның көрнекті көшбасшылығын құрметтегіміз келеді» деді. 13 маусым 2017 жылы Кенни Таоиш лауазымынан отставкаға кетті. Келесі күні, 14 маусым 2017 жылы, ол Варадкарды Дэйлде Таоиш ретінде ресми түрде ізбасар етіп тағайындады; Дэйл бұл ұсынысты мақұлдады. Содан кейін Кенни Дэйлге қоштасу сөз сөйлеп, АҚШ президенті Теодор Рузвельттің: «Өмірдің ең бағалы сыйы – бұл пайдалы жұмысты жақсы орындау мүмкіндігі» деген сөзін келтірді. Дэйлдің тұрғындары қол соғып құттықтағаннан кейін Кенни Арас ан Уахтарэйнға барып, президент Майкл Д. Хиггинске отставкасын тапсырды. Таоиш ретіндегі соңғы міндеті ретінде ол президентке Дэйл Варадкарды Таоиш етіп ұсынғанын және президенттің оны конституцияға сәйкес жаңа үкімет құруға шақырып, Таоиш ретінде тағайындауы керектігін хабарлады. 2018 жылдың маусым айында Кенни «Брекзит референдумы кезіндегі тарихымыздағы ең қиын кезеңдерде Ирландияның Еуропадағы орнын нығайтуға және дамытуға қосқан үлесі үшін, сондай-ақ Еуропалық Кеңестің төрағасы ретіндегі қызметі үшін» «Жылдың ирландтық еуропалық азаматы» атанды. 2019 жылдың қазан айында RTÉ Investigates Кеннидің 2019 жылы Дэйлде үш рет қана дауыс бергенін (олардың екеуі бір күні өтті) және 2017 жылдың маусымы мен 2019 жылдың шілдесі аралығында өткен дауыс берулердің 96%-ын жіберіп алғанын хабарлады. Жалпы, ол осы кезеңде 400 дауыс берудің ішінде бар болғаны 15 рет дауыс берді. Есепте Кеннидің Дэйлдегі қатысуы осы кезеңде 263 күнге тіркелгені және ол жалақысынан басқа, оған тиесілі 47 000 евролық жол және тұру шығындарын толығымен алғаны айтылды.
Қоғамдық өмірге сіңірген еңбегі үшін Т.К.Уитакер атындағы сыйлық
2017 жылдың желтоқсан айында Кенни Дублинде өткен 43-ші жылдық Бизнес және қаржы сыйлықтары салтанатында "Қоғамдық өмірге елеулі үлес қосқаны үшін Т.К. Уитакер сыйлығымен" марапатталды. Кенни "өміріндегі көптеген сынақтар, қиындықтар мен жарқын сәттер туралы айтқан" "көлемді және қызықты сөз сөйледі", ол тыңдаушыларға ойланатын көп нәрсе берді, сонымен қатар көптеген күлкі әкелді. Бағдарлама 2021 жылдың 5 сәуірінде эфирге шықты. Кенни бағдарламадан түскен табысын Мейо-Роскомон хосписіне қайырды.
Басқа қызмет
2019 жылы Кенни Дублиндегі Venturewave Capital жеке меншік инвестициялық компаниясының жаһандық кеңесшілер кеңесінің төрағасы болып тағайындалды. 2021 жылдың тамызында Кенни Найджел Хенеган басқаратын лоббилік және жазайылымдық байланыстар агенттігі Heneghan Strategic Communications басқармасына қосылды. 2021 жылдың қыркүйегінде ол Дублин штаб-пәтері орналасқан "механикалық ағаш" компаниясы Carbon Collect басқармасына директор болып сайланды.
Мұра
Кенни өзінің Fine Gael партиясына ұзаққа созылатын әсер қалдырды. Ол қазіргі заманғы ирландиялық саясатта үлкен саяси партияны артқы қатардан басқара білген жалғыз адам. 2002 жылы Fine Gael партиясының төрағасы болған кезде, Fine Gael 2002 жылғы жалпы сайлауда 31 орын жеңіп алды, бұл 1997 жылғы жалпы сайлаудағы 23 орыннан кем. Оның басшылығымен Кенни өзі қатысқан барлық сайлауда (жалпы, жергілікті және еуропалық) партияның ықпалын арттырды, соңғы жалпы сайлау 2016 жылы өтті. Бұрын 5 мандатты округте ешбір партия мұндай жетістікке жете алмаған. Саяси сарапшы Кевин Дойлдің айтуынша, "партиядағылардың барлығы оның Фианна Фейлмен тікелей бәсекелесе алатындай жағдай жасағанын мойындайды. Ол қызметке келген кезде олар тіпті жарысқа да қатыса алмады". Кеннидің Таоисих лауазымындағы қызметі экономикалық дағдарыстан кейін қабылданылған үнемдеу саясатын енгізумен ерекшеленді. Бұл саясат 2008 жылы бұрынғы Фианна Фейл үкіметі кезінде басталды және оның алғашқы мерзімінің көп бөлігінде жалғасты. Жалпы алғанда, бұл бюджеттердің әсері Экономикалық және әлеуметтік зерттеу институтының мәлімдемесінше, "табыспен бірге артатын шығындардың прогрессивті үлгісіне немесе табыспен бірге төмендейтін шығындардың регрессивті үлгісіне" сәйкес келмейді. Ол билікке келген экономикалық жағдайға қарамастан, көптеген саяси сарапшылар, оның ішінде Фергус Финлей мен Дэвид Дэвин Пауэр үшін Кенни барлық уақыттағы ең ұлы Таоисихтердің қатарында жоғары орын алады. Ол 2017 жылы Таоисих лауазымынан кеткен кезде жұмыссыздық деңгейі 6,4% құрады. Соған ұқсас, Кеннидің қызметінің алғашқы жылында Ирландиядан эмиграция деңгейі жылына 87 100 адамға жетті. 2017 жылы ол қызметтен кеткен кезде бұл көрсеткіш шамамен 30% төмендеп, 64 800 адамды құрады. 2017 жылы эмиграциялағандардың жартысынан азы ирландиялық азаматтар еді. Кенни сонымен қатар Таоисихтің жалақысын екі рет кезең-кезеңімен 28 837 евроға төмендетті. Ол мемлекеттік ұшақты сатты және өз кабинет мүшелерінің және барлық зейнеткер Таоисихтердің Garda күзетін қысқарды. 2011 жылғы сайлау науқанында Кенни Ирландияны бизнесті жүргізу үшін әлемдегі ең жақсы шағын елге айналдыруға уәде берді. Оның Таоисих лауазымындағы мерзімі аяқталған кездегі түрлі зерттеулер Ирландия, әлемдегі ең жақсы болмаса да, осы сала бойынша өте жоғары көрсеткіштерге ие екенін көрсетті. Саяси журналист Джон Даунинг Кеннидің өмірбаянын "Enda Kenny: The Unlikely Taoiseach" деп атап жазды.
Жеке өмір
Кенни 1992 жылдан бері Фионнуала О'Келлимен тұрмыс құрған. Медиада ол оның "құпия қаруы" деп сипатталған. О'Келли – қазіргі Fine Gael Еуропарламент депутаты және бұрын Гейллік спорт қауымдастығының (GAA) президенті болған Сеан Келлидің туысы. О'Келли отбасының тегі Килларни қаласының жанындағы Килкуммин ауылынан. Олардың үш баласы бар: бір қызы – Аойбинн, екі ұлы – Фердия және Наоиз. Олар Лайнстер Хаусында танысты, онда О'Келли Фианна Фейл партиясының баспасөз хатшысы болып жұмыс істеді. Кейін ол Raidió Teilifís Éireann (RTÉ) телерадиокомпаниясында жұмыс істеді. Кенни Килиманджаро тауына шығып, "Керри сақинасы" атты қайырымдылық велосипед шарасын аяқтады. Ол Майо GAA футбол командасының жанкүйері және Islandeady GAA жергілікті клубы үшін футбол ойнаған, қазіргі президенті. Оның әкесі Генри 1936 жылы округтік командамен бірге Бүкіл Ирландия медалін жеңіп алған. Оның әкесінің әкесі маякшы болған. 2023 жылдың ақпан айында Кеннидің өкілі оған рак диагнозы қойылғанын хабарлады. Кенни ракқа емделу үшін медициналық процедурадан өтті және толық жазылуы күтілуде.